Đau nhức mắt kéo dài, mắt lồi ra bất thường hay chảy nước mắt liên tục… nhiều người thường nghĩ đó chỉ là vấn đề của mắt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại xuất phát từ những cấu trúc sâu hơn như xoang mũi.

Một ca bệnh gần đây tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho thấy khối u nhầy xoang sàng có thể âm thầm phát triển trong thời gian dài, gây chèn ép hốc mắt và đe dọa thị lực nếu không được phát hiện kịp thời.
Triệu chứng ở mắt nhưng thủ phạm nằm trong xoang
Hơn một năm qua, chị M.T.H. (31 tuổi, TP.HCM) sống chung với tình trạng đau nhức vùng mắt phải, mắt ngày càng lồi ra và khó khép kín hoàn toàn. Ban đầu, chị cho rằng đây chỉ là di chứng của bệnh cường giáp đã điều trị trước đó. Khi đến khám tại chuyên khoa mắt, chị được chẩn đoán lồi mắt, khô mắt và hở mi mắt bên phải, được kê thuốc nhỏ mắt để điều trị.
Tuy nhiên, dù đã sử dụng thuốc theo hướng dẫn, các triệu chứng vẫn không cải thiện. Thậm chí, một tuần trước khi nhập viện, cơn đau nhức ở mắt phải tăng dần, kèm theo chảy nước mắt liên tục và cảm giác khó chịu trong tầm nhìn.
Lo lắng trước tình trạng ngày càng nặng, chị H. đến bệnh viện để kiểm tra. Qua thăm khám, các bác sĩ Khoa Mắt nhận thấy dấu hiệu bệnh lý không đơn thuần xuất phát từ mắt nên đã chuyển bệnh nhân sang Chuyên khoa Tai Mũi Họng để tìm nguyên nhân sâu hơn.
ThS.BS.CKI Đặng Duy Phong – Khoa Liên Chuyên khoa Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á thăm khám và nhận thấy mắt phải của bệnh nhân lồi rõ rệt hơn mắt trái. Qua khai thác tiền sử bệnh, bác sĩ được biết bệnh nhân từng mắc cường giáp nhưng đã ngưng điều trị từ hai năm trước. Không dừng lại ở giả thuyết liên quan đến tuyến giáp, bác sĩ nghi ngờ có tổn thương vùng xoang gây chèn ép ổ mắt nên chỉ định chụp MRI xoang.
Kết quả chụp cho thấy một khối u lớn khoảng 3,6cm nằm sâu trong xoang sàng, chèn ép và làm mỏng thành xương ổ mắt, đẩy nhãn cầu lệch ra ngoài. Khối u cũng gây chèn ép ống lệ, làm tắc xoang trán và xoang sàng, lý giải tình trạng đau nhức, lồi mắt và chảy nước mắt kéo dài của bệnh nhân.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ xác định đây là u nhầy xoang sàng bên phải chèn ép hốc mắt. Đây là tổn thương lành tính nhưng nếu không điều trị kịp thời có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là ảnh hưởng đến thị lực.
Phẫu thuật nội soi giải áp ổ mắt
Trước nguy cơ khối u tiếp tục phát triển và gây tổn thương vùng mắt, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nội soi mở xoang, dẫn lưu u nhầy và giải áp ổ mắt.
Ca phẫu thuật được thực hiện hoàn toàn qua đường mũi bằng kỹ thuật nội soi. Các bác sĩ tiến hành mở xoang, lấy trọn vỏ bao u và giải áp ổ mắt, giúp giảm áp lực lên nhãn cầu. Phương pháp này có ưu điểm xâm lấn tối thiểu, không để lại sẹo ngoài da và hạn chế tổn thương các cấu trúc xung quanh.
ThS.BS.CKI Đặng Duy Phong chia sẻ: “Trong phẫu thuật mũi xoang, vùng thao tác nằm gần những cấu trúc quan trọng như mắt và não nên đòi hỏi độ chính xác rất cao. Trường hợp bệnh nhân H. có khối u lớn nằm sát ổ mắt, nếu thao tác không cẩn thận có thể ảnh hưởng đến cơ vận nhãn, khiến bệnh nhân không thể liếc mắt bình thường hoặc xuất hiện song thị. Vì vậy từng bước trong ca mổ đều phải thực hiện tỉ mỉ và kiểm soát chặt chẽ”.
Sau phẫu thuật, tình trạng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Mắt phải giảm lồi, giảm đau nhức và chảy nước mắt. Bệnh nhân có thể khép kín mắt tự nhiên, các cơn đau đầu kéo dài trước đó cũng biến mất. Sau một thời gian theo dõi, chị H. có thể sinh hoạt bình thường và thị lực dần ổn định.
Theo các bác sĩ, u nhầy mũi xoang là một dạng tổn thương lành tính nhưng có thể phát triển âm thầm trong thời gian dài. Khối u hình thành khi dịch nhầy trong xoang không thể thoát ra ngoài do tắc nghẽn đường dẫn lưu. Lâu ngày, lượng dịch này tích tụ và tạo thành khối u ngày càng lớn.
Khi khối u phát triển, nó có thể gây áp lực lên các cấu trúc xung quanh như ổ mắt hoặc nền sọ. Nếu chèn ép vào ổ mắt, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như lồi mắt, đau mắt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi. Trong những trường hợp nặng, khối u còn có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh thị giác, dẫn đến giảm thị lực.
Bệnh lý này tương đối hiếm gặp và thường xảy ra sau chấn thương vùng hàm mặt hoặc biến chứng của các phẫu thuật mũi xoang trước đó. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp u nhầy xuất hiện mà không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng.
Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ban đầu thường khá mơ hồ, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy nghẹt mũi một bên kéo dài, đau đầu âm ỉ hoặc cảm giác nặng vùng mặt. Khi khối u lớn dần và bắt đầu chèn ép ổ mắt, các dấu hiệu mới trở nên rõ ràng hơn như đau mắt, lồi mắt, chảy nước mắt hoặc giảm thị lực.
Từ ca bệnh trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường ở vùng mắt. Trong nhiều trường hợp, triệu chứng ở mắt có thể là biểu hiện của bệnh lý nằm sâu hơn, đặc biệt là ở vùng mũi xoang.
BS Đặng Duy Phong cho biết: “Khi người bệnh đau mắt, mờ mắt hoặc lồi mắt mà khám chuyên khoa mắt chưa tìm được nguyên nhân rõ ràng, cần nghĩ đến khả năng bệnh lý mũi xoang ảnh hưởng đến mắt. Việc chẩn đoán sớm giúp điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm”.
Các bác sĩ cũng lưu ý, nếu tình trạng lồi mắt chỉ xuất hiện ở một bên hoặc hai mắt có biểu hiện khác nhau rõ rệt, người bệnh nên đi kiểm tra chuyên sâu. Ngoài ra, những trường hợp nghẹt mũi một bên kéo dài, đau đầu vùng trán hoặc vùng mặt, chảy nước mắt liên tục cũng cần được thăm khám để loại trừ các bệnh lý xoang.
Các chuyên gia cho rằng việc phát hiện sớm các bệnh lý vùng xoang không chỉ giúp bảo vệ thị lực mà còn ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm liên quan đến não và các cấu trúc quan trọng khác.
Thương Nguyên

Bình luận (0)