Hiếm có thời điểm nào như những ngày cận Tết năm nay, khi các cơ quan chức năng và báo chí liên tục phanh phui hàng loạt vụ việc liên quan đến chế biến, tiêu thụ thực phẩm bẩn. Từ thịt hết hạn, nguyên liệu không rõ nguồn gốc cho đến những thủ đoạn “phù phép” tinh vi nhằm hợp thức hóa hàng kém chất lượng, tất cả đã tạo nên tâm lý bất an lan rộng trong xã hội.
Sự lo lắng ấy càng gia tăng khi xuất hiện thông tin nghi vấn thực phẩm bẩn có thể đã “lọt” vào trường học, nơi vốn được xem là không gian an toàn cho trẻ em. Khi những thứ “không ai dám ăn” đứng trước nguy cơ trở thành bữa trưa của học sinh, câu chuyện an toàn thực phẩm không còn đơn thuần là vi phạm hành chính hay đạo đức kinh doanh, mà đã vượt qua “lằn ranh đỏ”, trực tiếp đe dọa sức khỏe của thế hệ tương lai.
Trước diễn biến phức tạp đó, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã phát đi thông báo khẩn, yêu cầu các cơ sở giáo dục dừng tổ chức bữa ăn bán trú có sử dụng sản phẩm của Công ty Sago Food. Đồng thời, với những trường không sử dụng nguồn cung từ đơn vị này, ngành giáo dục yêu cầu tăng cường giám sát toàn bộ quy trình tổ chức bữa ăn bán trú, từ khâu nhập nguyên liệu đến chế biến và phân phối.
Cùng thời điểm, báo chí phản ánh việc nhiều trường học trên địa bàn quận 7 cũ chủ động tạm dừng bữa ăn bán trú vì lo ngại nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Hệ quả là không ít phụ huynh phải tự xoay xở chuẩn bị bữa trưa cho con mang đến trường, phá vỡ “thói quen” lâu nay khi việc ăn bán trú đã được giao phó cho nhà trường. Những hình ảnh phụ huynh tất tả lo từng hộp cơm cho con không chỉ cho thấy sự chủ động, mà còn phản ánh nỗi lo thường trực trước những thông tin tiêu cực dồn dập.
Trong bối cảnh niềm tin xã hội bị thử thách, nhiều nhà trường buộc phải rà soát lại toàn bộ công tác tổ chức bán trú. Đặc biệt quan tâm đến bữa ăn và giấc ngủ của gần 2.200 học sinh, cô Nguyễn Thị Hồng An, Hiệu trưởng Trường THCS Hiệp Phú (TP.HCM) cho biết an toàn thực phẩm luôn được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu trong quản lý nhà trường. Cô chia sẻ: “Chúng tôi thường xuyên phối hợp với các ngành chức năng để kiểm tra, giám sát bếp ăn bán trú. Song song đó, nhà trường duy trì quy chế tự kiểm tra thực phẩm ngay trong nội bộ, từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến”.
Theo cô Nguyễn Thị Hồng An, việc đảm bảo an toàn không chỉ dừng lại ở thực phẩm tươi sống mà còn bao gồm cả nguồn nước uống, dụng cụ chế biến và điều kiện vệ sinh của bếp ăn. Tất cả đều được kiểm tra định kỳ và đột xuất nhằm hạn chế tối đa rủi ro. “Bản thân giáo viên, nhân viên và cán bộ nhà trường cũng có con em học bán trú. Chúng tôi không thể lơ là, bởi chỉ khi chính mình yên tâm thì mới có thể mang lại sự yên tâm cho phụ huynh”, cô An nói thêm.
Không chỉ trong môi trường học đường, vấn đề an toàn thực phẩm còn được đặt ra nghiêm túc trong các hoạt động cộng đồng, nơi mỗi suất ăn trao đi đều gắn với trách nhiệm xã hội. Chia sẻ về chiến dịch Xuân tình nguyện 2026, anh Thiều Quang Din, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Trường Đại học Giao thông vận tải (phân hiệu tại TP.HCM) cho biết đơn vị đã trao tặng tổng cộng hơn 4.000 suất ăn 0 đồng cho người dân. Anh tâm sự: “Của cho không bằng cách cho. Chúng tôi lựa chọn thực phẩm tại các hệ thống siêu thị có hóa đơn, chứng từ minh bạch với các nhà hảo tâm, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm trong suốt quá trình chế biến”.
Từ thực tế đó, yêu cầu đặt ra là làm sao để bữa ăn học đường được đảm bảo an toàn một cách bền vững. Giải pháp mang tính nền tảng vẫn là “chọn mặt gửi vàng”, thông qua việc ký hợp đồng với các đơn vị cung cấp uy tín, có đầy đủ tư cách pháp nhân và tuân thủ quy định kiểm nghiệm chất lượng. Nguyên tắc đơn giản là gia đình mua thực phẩm ở đâu thì trường học cũng nên cân nhắc lựa chọn những địa chỉ tương tự, ưu tiên các hệ thống phân phối đã khẳng định uy tín để đổi lại sự minh bạch và an tâm.
Giám sát chặt chẽ khâu “đầu vào” là yếu tố quan trọng tiếp theo. Nhiều trường đã phân công lãnh đạo trực tiếp kiểm tra thực phẩm ngay khi giao nhận, chỉ cho phép đưa vào bếp khi đạt yêu cầu. Cách làm này tuy tốn công sức nhưng cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Ở góc độ quản lý địa phương, các trường mầm non đến THCS hiện nay do UBND phường trực tiếp phụ trách. Việc phân công cán bộ trạm y tế phối hợp với các ngành chức năng để kiểm tra đột xuất bếp ăn trường học cần được duy trì thường xuyên. Đã là kiểm tra đột xuất thì không báo trước, không cố định thời gian, thậm chí khuyến khích sự tham gia ngẫu nhiên của phụ huynh để tăng tính khách quan.
Ở cấp TP, khi Sở Giáo dục và Đào tạo nắm rõ danh sách các đơn vị cung cấp thực phẩm cho trường học, việc kiểm tra ngay từ đầu mối cung ứng là hoàn toàn khả thi. Sự phối hợp giữa ngành giáo dục với Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm sẽ giúp phát hiện sớm những thủ đoạn gian lận tinh vi mà nhà trường khó có thể nhận biết bằng mắt thường.
Sau cùng, vai trò của phụ huynh cần được đặt trong mối quan hệ đồng hành và tin cậy với nhà trường. Việc giám sát bữa ăn bán trú là cần thiết, nhưng hiệu quả nhất khi dựa trên thông tin chính thống, trao đổi trực tiếp và tinh thần xây dựng, thay vì những lo lắng mang tính suy diễn hay bị tác động bởi hiệu ứng đám đông trên mạng xã hội. Khi niềm tin được hình thành từ sự minh bạch và phối hợp chân thành, nhà trường sẽ có thêm động lực và không gian để làm tốt hơn công việc chăm sóc, giáo dục học sinh, qua đó tạo nên một môi trường học đường an toàn, ổn định và bền vững cho các em.
An toàn thực phẩm trong trường học không thể là trách nhiệm của riêng một phía. Chỉ khi gia đình, nhà trường và các cơ quan quản lý cùng vào cuộc một cách quyết liệt và bền bỉ, trường học mới thực sự là nơi bảo vệ sức khỏe học sinh, chứ không trở thành điểm đến của những thực phẩm độc hại núp bóng bữa ăn bán trú.
Thủy Phạm
Bình luận (0)