Giữa bối cảnh thói quen đọc sách của học sinh dần bị thu hẹp bởi thiết bị số, Trường Tiểu học Lê Quý Đôn (phường Dĩ An), chọn cách bắt đầu từ những điều gần gũi nhất: tạo ra một không gian đọc mở, thân thiện để học sinh tìm đến sách một cách tự nhiên. Từ những góc đọc nhỏ, nhà trường đang từng bước khơi lại niềm hứng thú với việc đọc, qua đó góp phần hình thành năng lực tự học và phát triển tư duy cho học sinh ngay từ bậc tiểu học.
Theo cô Nhâm Thị Thúy – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Quý Đôn, việc xây dựng không gian văn hóa đọc được triển khai từ những năm gần đây, xuất phát từ nhu cầu thực tế khi học sinh có xu hướng ít tiếp cận sách giấy hơn trước. Song song đó, đây cũng là bước đi nhằm cụ thể hóa định hướng đổi mới giáo dục, trong đó chú trọng phát triển năng lực tự học, tư duy và hình thành thói quen đọc lâu dài cho học sinh.
Cô Thúy chia sẻ: “Chúng tôi không đo hiệu quả của không gian đọc bằng những con số khô khan, mà nhìn vào sự thay đổi từng ngày của học sinh. Các em đến với sách nhiều hơn, chủ động tìm đọc chứ không còn chờ được nhắc nhở. Sách được luân chuyển liên tục, không còn nằm yên trên kệ. Quan trọng hơn, qua từng tiết học, từng lần các em kể lại câu chuyện mình đã đọc, có thể thấy rõ sự tiến bộ trong cách diễn đạt, trong tư duy và cách các em giao tiếp với bạn bè, thầy cô”.
Cách tổ chức này không chỉ thay đổi cách học sinh tiếp cận sách mà còn góp phần hình thành thói quen đọc một cách tự nhiên, không mang tính ép buộc. Việc đọc sách từ đó không còn là nhiệm vụ mà trở thành nhu cầu tự thân của nhiều em.
Trường Tiểu học Lê Quý Đôn xác định văn hóa đọc là một thành tố quan trọng trong giáo dục toàn diện. Không dừng lại ở việc tạo không gian, các hoạt động đọc được tích hợp vào nhiều môn học và hoạt động giáo dục khác nhau. Trong các tiết học tiếng Việt, lịch sử, khoa học, giáo viên lồng ghép hoạt động đọc hiểu, kể chuyện, thảo luận nhóm, giúp học sinh vận dụng kiến thức từ sách vào bài học.
Bên cạnh đó, các phong trào như “Mỗi ngày một trang sách” được duy trì thường xuyên, góp phần hình thành thói quen đọc liên tục. Học sinh không chỉ đọc trong giờ quy định mà còn chủ động tìm sách trong thời gian rảnh, trao đổi nội dung đã đọc với bạn bè và giáo viên.
Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng gặp không ít khó khăn. Một trong những trở ngại lớn là nguồn kinh phí đầu tư cho sách và không gian còn hạn chế. Việc cập nhật đầu sách mới, đa dạng thể loại để đáp ứng nhu cầu của học sinh đòi hỏi nguồn lực ổn định.
Bên cạnh đó, thói quen đọc của học sinh chưa hình thành bền vững, dễ bị gián đoạn. Sự hấp dẫn của các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng khiến việc duy trì hứng thú với sách trở nên khó khăn hơn. Đây là thách thức chung mà nhiều trường học đang phải đối mặt.
Để khắc phục, nhà trường đẩy mạnh sự phối hợp với phụ huynh. Việc rèn thói quen đọc không chỉ diễn ra trong nhà trường mà cần được duy trì tại gia đình. Phụ huynh được khuyến khích đồng hành thông qua việc tạo môi trường đọc tại nhà, cùng đọc sách với con và hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử.
Ngoài ra, nhà trường cũng nhận được sự hỗ trợ từ một số tổ chức xã hội trong việc cung cấp sách và tổ chức các hoạt động thúc đẩy văn hóa đọc. Sự đồng hành này góp phần bổ sung nguồn lực và làm phong phú thêm các hình thức tổ chức.
Cô Thúy cho biết: “Chúng tôi không đo hiệu quả của không gian đọc bằng những con số khô khan, mà nhìn vào sự thay đổi từng ngày của học sinh. Các em đến với sách nhiều hơn, chủ động tìm đọc chứ không còn chờ được nhắc nhở. Sách được luân chuyển liên tục, không còn nằm yên trên kệ. Quan trọng hơn, qua từng tiết học, từng lần các em kể lại câu chuyện mình đã đọc, có thể thấy rõ sự tiến bộ trong cách diễn đạt, trong tư duy và cách các em giao tiếp với bạn bè, thầy cô”.
Không gian đọc cũng được thiết kế theo hướng trực quan, sinh động để thu hút học sinh. Sách được phân loại theo chủ đề như truyện tranh, khoa học, kỹ năng sống… và trưng bày dễ tiếp cận. Các sản phẩm học tập của học sinh, tranh vẽ, bài viết cũng được đưa vào không gian này, tạo sự gắn kết giữa người đọc và nội dung.
Nhà trường duy trì nhiều hoạt động nhằm nuôi dưỡng thói quen đọc. Các giờ đọc sách tự do được bố trí trong thời khóa biểu. Hoạt động kể chuyện theo sách, giới thiệu sách theo chủ đề, thi đọc sách, vẽ tranh theo sách hay tổ chức ngày hội đọc sách được triển khai định kỳ.
Thông qua những hoạt động này, học sinh không chỉ đọc mà còn tương tác với nội dung sách, từ đó hiểu sâu và ghi nhớ tốt hơn. Việc chia sẻ, trình bày lại nội dung đã đọc cũng giúp các em phát triển kỹ năng giao tiếp và tự tin hơn trong học tập.
Theo cô Nhâm Thị Thúy: “Điều chúng tôi nhìn thấy rõ nhất không chỉ là việc các em đọc nhiều hơn, mà là cách các em thay đổi sau mỗi trang sách. Các em nói tròn ý hơn, hiểu sâu hơn và dần biết suy nghĩ trước một vấn đề, thay vì chỉ tiếp nhận thụ động. Khi được tiếp xúc với nhiều cuốn sách, nhiều câu chuyện, các em cũng học cách nhìn mọi thứ ở nhiều chiều khác nhau, biết đặt câu hỏi và bày tỏ quan điểm của mình một cách tự tin hơn”.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, nhà trường cũng từng bước đổi mới để phù hợp với xu hướng đọc hiện nay. Các ứng dụng công nghệ như thư viện số, mã QR giới thiệu sách, tài liệu điện tử được đưa vào sử dụng, giúp học sinh tiếp cận nội dung linh hoạt hơn.
Tuy nhiên, nhà trường vẫn duy trì sự cân bằng giữa sách giấy và tài nguyên số. Việc đọc sách giấy được xem là nền tảng quan trọng giúp hình thành thói quen tập trung và khả năng tư duy sâu, trong khi tài nguyên số hỗ trợ mở rộng nguồn thông tin.
Tại Trường Tiểu học Lê Quý Đôn, không gian đọc không chỉ là một phần trong cơ sở vật chất, mà đang dần trở thành một nếp quen học tập của học sinh. Khi các em tự tìm đến sách, duy trì việc đọc mỗi ngày và thể hiện sự tiến bộ trong cách học, cách nghĩ, có thể thấy những thay đổi đang diễn ra một cách tự nhiên. Từ một góc đọc nhỏ, nhà trường đang từng bước hình thành một nền tảng bền vững cho việc học và phát triển của học sinh ngay từ những năm đầu đời.
Thủy Phạm
Bình luận (0)