Kích hoạt sớm khả năng tiềm ẩn của trẻ

Tại hội thảo, TS. Nguyễn Minh Đức, Viện Giáo dục trẻ thông minh sớm VSK, đại diện VSK đưa phương pháp kích hoạt sớm khả năng tiềm ẩn ở trẻ theo “Phương án 0 tuổi” vào Việt Nam đã chia sẻ về những công trình nghiên cứu cũng như kết quả áp dụng thực tế tại Việt Nam.

TS. Đức cho rằng, việc bố mẹ thường xuyên dắt tay con đến lớp sẽ làm mất đi cơ hội phát triển của trẻ. Qua nghiên cứu thực tế trong và ngoài nước, TS. Đức khẳng định, những đứa trẻ tự tin dắt bố hoặc mẹ đến lớp (trẻ đi trước nắm tay bố mẹ) có phản ứng nhanh (hoặc tốc độ xử lý nhanh) trước các thẻ chữ, dễ dàng tương tác với người xung quanh. Thử cho trẻ 3 tuổi và 4 tuổi vào cùng nhóm thì trẻ 3 tuổi có thể đọc chữ và nhận biết hình ảnh, ngoài ra còn có thể trả lời câu hỏi của cô giáo nhưng chậm hơn trẻ 4 tuổi. Trẻ 4 tuổi còn đọc được một mẩu truyện ngắn và chọn hình ảnh chính xác liên quan đến nhân vật trong truyện. Không chỉ với tiếng Việt, trong nghiên cứu này, trẻ cũng phản xạ nhanh với mặt chữ tiếng Anh.

Kết quả của việc kích hoạt khả năng tiềm ẩn trẻ theo “Phương án 0 tuổi” dựa trên thành tựu mới nhất của nhân loại. TS. Đức dẫn chứng trường hợp em Nông Văn Phương (Hà Giang) mắc bệnh vảy nến, gia đình đã đưa em vào rừng trong 4 năm. Khi TS. Đức tiếp xúc với Phương (lúc đó em 8 tuổi), ông khẳng định “hành trang” em có trước 4 tuổi là không gì “phá vỡ” được. Em vẫn giao tiếp, hòa nhập bình thường. Điều đó chứng minh rằng, ở trẻ có khả năng tiềm ẩn. “Dấu ấn” ban đầu quyết định tương lai của trẻ.

Chất lượng tư duy và mức độ thông minh không phụ thuộc vào số lượng dây thần kinh mà phụ thuộc vào sự kết nối giữa chúng. Khi ở trẻ có kết nối tốt, được kích hoạt sớm thì tư duy cũng như thông minh sẽ ngang bằng trẻ 14 tuổi. Các công trình nghiên cứu kết luận, trẻ 6 tuổi đạt từ 90-95% tiềm năng não bộ, nếu được kích hoạt hệ thống thần kinh sớm, trẻ sẽ xây dựng nền móng vững chắc cho tương lai.

Sự phát triển của trẻ 0-6 tuổi là giai đoạn phát triển có tính quyết định để tạo nên thể lực, nhân cách, năng lực phát triển trí tuệ của tương lai.Giai đoạn này, các nhà khoa họcgọi là “thời kỳ vàng” để kích hoạt. Não phải tiếp nhận quá nhiều thông tin nên phải xử lý. Nếu có quá nhiều thông tin rác (game online) vào bán cầu não phải sẽ dẫn đến hiện tượng loạn xử lý thông tin của não bộ và không được kích hoạt sớm sẽ dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc.

TS. Đức nhấn mạnh hậu quả của việc bỏ lỡ thời kỳ vàng “Phương án 0 tuổi” với những dẫn chứng cụ thể. Mọi khó khăn của trẻ về sau sẽ phụ thuộc vào giai đoạn này. Trẻ 5 tuổi nhưng chưa thể tập trung, không khả năng hòa nhập thì sẽ gặp nhiều trở ngại về nhận thức khi vào tiểu học. Ở bậc tiểu học, nhiều em giải bằng số giỏi nhưng bằng lời hết sức khó khăn. Hậu quả nữa là khả năng diễn đạt, tương tác và giáo dục không chú ý đến phân loại nhóm (nhóm trẻ nói nhiều, nhóm nói vừa và ít nói) nên không phát hiện được trẻ trầm cảm. Hậu quả đáng chú ý là rối nhiễu bản sắc giới tính sau tuổi dậy thì (đồng tính luyến ái). Bỏ lỡ “thời kỳ vàng” sẽ hạn chế khả năng làm chủ cảm xúc ở tuổi thanh thiếu niên. Thực tế trẻ em nước ngoài có khả năng độc lập hơn Việt Nam. Ở Việt Nam, cha mẹ thường ôm ấp, bảo bọc con. Cũng có gia đình mẹ nuông chiều ôm ấp, cha thì muốn “đẩy” con ra ngoài để tự do khám phá. Giữa hai cách này nếu không được cân bằng cũng ảnh hưởng lớn đến hiện tượng mất kiểm soát, cảm xúc dồn nén ở trẻ.

Bỏ lỡ “thời kỳ vàng” còn gặp khó khăn trong lập nghiệp, tìm chỗ đứng trong xã hội. Việc cần làm là phát triển khả năng tương tác, vui vẻ, chủ động ở trẻ và thường xuyên kiểm tra tư duy. “Nên tránh sự “quá liều” của kích thích thị giác (có thể là cạm bẫy của những trò chơi công nghệ) mà hãy chú ý đến kích thích xúc giác. Tay trẻ sờ đến đâu (một bộ phận nào của đồ chơi) thì tư duy sẽ đi đến đấy”, TS. Đức lưu ý.

Kích hoạt khả năng tiềm ẩn ở trẻ – “Phương án 0 tuổi” – là công nghệ giáo dục có được sau 30 năm điều chỉnh, hoàn thiện, chắt lọc tinh hoa của nhân loại, đạt thành tựu về tâm lý, giáo dục và thần kinh. Nó còn thể hiện kết quả từ kinh nghiệm của các thiên tài và các dân tộc vượt trội (những người đạt giải Nobel hàng năm phần lớn là người Do Thái). “Phương án 0 tuổi” còn giải quyết được mâu thuẫn giữa vượt trội (thần đồng) và hài hòa. Theo đó, trẻ phát triển hài hòa thì không vượt trội và ngược lại. “Phương án 0 tuổi” có khả năng kích hoạt đa giác quan, kết nối thị giác và thính giác. Mỗi kích thích sẽ tạo một vùng lóe sáng trong bán cầu não, lan tỏa sang thính giác. Điểm nổi bật của “Phương án 0 tuổi” là “nói không” với 5 xu hướng sai lầm: Chỉ chăm sóc mà không giáo dục; quý tộc hóa; nữ tính hóa (bên cạnh trẻ đều là phụ nữ); tiểu học hóa (cho học chữ trước tuổi) và vui chơi tự do. Các nhà nghiên cứu tâm lý học đã chỉ ra rằng, giáo viên vừa là nhà sư phạm (giúp trẻ ham học, có tư duy phản biện) đồng thời là nhà tâm lý (tự giải quyết cảm xúc tiêu cực, không để cảm xúc đó ảnh hưởng đến trẻ, nếu có trẻ sẽ chịu ảnh hưởng lớn trong tương lai) và khắc phục những trở ngại thường gặp khi trẻ vào lớp 1.

Bài, ảnh: Trần Tuy An