Kịch chuyển thể từ tác phẩm văn học không phải là chuyện mới đối với nhiều sân khấu. Tuy nhiên, thời gian gần đây, việc “nở rộ” của dòng kịch văn học đang dần tạo những dấu ấn trong lòng khán giả.
 |
| Một cảnh trong vở diễn Lan và Điệp sắp ra mắt khán giả (ảnh do Sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh cung cấp) |
“Giải cứu” sân khấu kịch
Những vở kịch ma, kinh dị từng “làm mưa làm gió” tại nhiều sân khấu đã bão hòa trong sự khó khăn chung của các sân khấu kịch hiện nay. Tuy nhiên, dòng kịch chuyển thể từ tác phẩm văn học lại có phần thu hút nhiều người tìm đến với sân khấu hơn. Không ồn ào như những dòng kịch khác, kịch văn học khẳng định chỗ đứng với một lượng khán giả nhất định. Nhắc đến dòng kịch này, không thể không nhắc đến Sân khấu kịch Phú Nhuận với những vở diễn được chuyển thể từ các tác phẩm văn học nổi tiếng như: Chị Dậu (Tắt đèn), Chí Phèo (Nam Cao), Số đỏ (Vũ Trọng Phụng), Bỉ vỏ (Nguyên Hồng), Kỷ nghệ lấy Tây (Vũ Trọng Phụng), Giông tố (Vũ Trọng Phụng)…
Một thực tế không thể phủ nhận, kịch văn học đang góp phần không nhỏ vào dòng kịch nghệ thuật của sân khấu TP.HCM hiện nay. Các sàn kịch như: Nhà hát kịch TP, Nụ cười mới, Nhà hát kịch Sân khấu Nhỏ TP.HCM, Sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh, Sân khấu IDECAF… vẫn tiếp tục chọn kịch văn học xen lẫn trong nhiều suất diễn để tìm kiếm khán giả. Sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh cũng dần tạo được thương hiệu riêng, trở thành một địa chỉ quen thuộc để khán giả yêu dòng kịch văn học tìm đến. Những vở diễn đã làm nức lòng khán giả ở sân khấu này có thể kể đến như: Hãy khóc đi em (Trăng nơi đáy giếng – Thùy Mai); Nửa đời ngơ ngác (Chiều vắng – Nguyễn Ngọc Tư); Bao giờ sông cạn (Dòng nhớ – Nguyễn Ngọc Tư). Nhà hát Sân khấu Nhỏ TP.HCM cũng đã rất thành công với vở Cánh đồng bất tận dựa theo tác phẩm văn học cùng tên của Nguyễn Ngọc Tư; Sân khấu Thế giới trẻ để lại ấn tượng trong lòng khán giả với tác phẩm Đời như ý (Nguyễn Ngọc Tư)…
Điều đáng nói là có nhiều vở kịch văn học đã có một sức sống bền chặt ở nhiều sân khấu. Số đỏ (Vũ Trọng Phụng) đã được Sân khấu Phú Nhuận dàn dựng hơn chục năm nay vẫn còn diễn. Nửa đời ngơ ngác (Chiều vắng – Nguyễn Ngọc Tư) của Sân khấu Hoàng Thái Thanh từ 2010 đến nay vẫn thu hút một lượng lớn khán giả.
Nhiều quá có… nhàm?
| Mỗi sân khấu đều hướng đến những thủ pháp dàn dựng có sự tương tác, nâng tầm tác phẩm để người xem không còn bị trói buộc trong những trang văn. Những sự kiện, tình huống được hư cấu để vở kịch thêm phần sinh động là một trong những yếu tố khiến kịch văn học thu hút khán giả. |
Trước tình hình khó khăn chung của sân khấu kịch hiện nay do thiếu kinh phí, khán giả có nhiều lựa chọn để giải trí, sân khấu vẫn cố gắng tạo ra nhiều vở diễn có giá trị nghệ thuật cao. Mỗi vở diễn được công chúng đón nhận đã là niềm vui lớn của những người làm nghề. Duy trì sân khấu sáng đèn đã khó, lôi cuốn khán giả tìm đến với những suất diễn tiếp theo lại càng khó hơn. Vấn đề đau đáu của những ông bà bầu ở các sân khấu TP.HCM hiện nay là vấn đề tìm kiếm kịch bản hay, chất lượng. Chính vì vậy, giải pháp tình thế là các sân khấu lớn đều tập trung khai thác những vở chính kịch, kinh điển được chuyển thể từ tác phẩm văn học. Không chỉ dừng lại ở tác phẩm văn học, những vở diễn cải lương cũng dần được chuyển thể thành kịch để tạo nhiều “món ngon” cho khán giả. Năm 2015, vở kịch Nửa đời hương phấn tái hiện vở diễn từng làm nức lòng khán giả miền Nam cách đây 60 năm của tác giả Hà Triều – Hoa Phượng cũng đã gây tiếng vang lớn tại Sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh. Câu chuyện tình bi thương của Lan và Điệp trong tác phẩm Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan từng được chuyển thể trên sân khấu cải lương. Sắp tới, Chuyện tình Lan và Điệp sẽ được Sân khấu Hoàng Thái Thanh ra mắt với những suy nghĩ và cách giải quyết vấn đề mới. Đạo diễn Thành Hội cho biết: “Làm mới lại một tác phẩm đã in sâu vào lòng công chúng nhiều thế hệ và phản biện lại với nguyên tác, mở ra một hướng mới cho số phận nhân vật, chúng tôi chấp nhận những thử thách và chờ đợi những cảm xúc từ khán giả. Nhưng tôi tin, khán giả trẻ hôm nay sẽ đồng cảm với phiên bản mới này và hy vọng cũng nhận được sự thích thú của nhiều khán giả thế hệ trước đã từng mong chờ Lan và Điệp đi đến một kết cục khác”.
Để chắt lọc những tinh túy trong một tác phẩm văn học, cải lương vốn đã quen thuộc với nhiều người không hẳn là chuyện đơn giản. Chuyển thể nhưng vẫn giữ được phần hồn của nguyên bản tác phẩm và gần gũi với khán giả, với không khí của thời đại, đó chính là một trong những thách thức đối với nhiều sân khấu hiện nay. “Việc đổi “món ăn” cho khán giả là điều chính đáng nhưng nếu như kịch của sân khấu nào cũng được chuyển thể từ tác phẩm này, tác phẩm kia thì có thể sẽ rất dễ tạo cảm giác nhàm chán cho người xem. Đây cũng chỉ là giải pháp tình thế cho khâu tìm kiếm, lựa chọn kịch bản hết sức khó khăn hiện nay. Thiết nghĩ, những vấn đề gần gũi với hơi thở của cuộc sống hiện đại nếu được khai thác đúng hướng sẽ dễ đi vào lòng khán giả, tìm được tiếng nói chung”, một đạo diễn sân khấu ở TP.HCM chia sẻ.
Yên Hà
Bình luận (0)