Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

Liên hoan đờn ca tài tử: Cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị dân tộc

Tạp Chí Giáo Dục

Từ ngày 8 đến 12-4, Liên hoan đờn ca tài tử (ĐCTT) quốc gia lần thứ 2 năm 2017 sẽ diễn ra tại tỉnh Bình Dương với sự tham gia của các nghệ nhân ĐCTT, các nghệ sĩ đến từ 21 tỉnh thành khu vực phía Nam. Điều này cho thấy ĐCTT luôn có sức hút mãnh liệt đối với người dân Nam bộ.

ĐCTT là di sản của dân tộc Việt Nam

Món ăn tinh thần

Bao thế hệ đã và đang xem ĐCTT như một món ăn tinh thần không thể thiếu. Sự trăn trở về việc giữ gìn và phát huy những giá trị của ĐCTT là mong muốn của những người tâm huyết với bộ môn nghệ thuật giàu giá trị tinh thần, mộc mạc, đầm ấm, chân tình của người Nam bộ.

Tiếp nối thành công của Liên hoan ĐCTT quốc gia lần thứ nhất tại Bạc Liêu, năm nay, Bình Dương vinh dự được là địa phương tiếp lửa và tôn vinh di sản văn hóa của miền đất phương Nam; tôn vinh và quảng bá ĐCTT Nam bộ, loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Việt Nam nói chung và của người dân Nam bộ nói riêng – một di sản văn hóa của dân tộc đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Theo ông Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, đại diện cho Ban tổ chức, Liên hoan ĐCTT quốc gia lần 2 là một sự kiện lớn của nghệ thuật đỉnh cao ĐCTT, khẳng định và tôn vinh được sức sống và giá trị nghệ thuật của loại hình ĐCTT đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Với chủ đề “ĐCTT Nam bộ – Bảo tồn và phát triển”, liên hoan năm nay có nhiều hoạt động sôi nổi, hoành tráng như: tổ chức không gian ĐCTT và không gian ẩm thực Nam bộ diễn ra hàng đêm; Hội thi Nghệ thuật ĐCTT với chủ đề “ĐCTT – Di sản đất phương Nam”; thi sáng tác ảnh nghệ thuật khoảnh khắc ĐCTT quốc gia lần thứ II – Bình Dương năm 2017; chương trình họp mặt, giao lưu nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực ĐCTT…

Trước ngày khai mạc, liên hoan đã thu hút đông đảo tác giả, khán giả mộ điệu gửi bài dự thi về. Đến nay, chương trình đã nhận được hơn 180 tác phẩm sáng tác lời mới cho cổ nhạc, 259 bài vọng cổ và nhiều bài chặp cải lương sáng tạo. Tất cả mang đến luồng sinh khí mới cho loại hình nghệ thuật ĐCTT. Có thể thấy, từ khi được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể, ĐCTT lại có thêm nhiều cơ hội để phát huy giá trị.

Cần đội ngũ kế thừa và phát triển

ĐCTT là dòng nhạc dân tộc của Việt Nam đã hình thành và phát triển từ cuối thế kỷ 19, loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng Nam bộ. Đây là nghệ thuật của đàn và ca, do những người bình dân, thanh niên nam nữ nông thôn Nam bộ hát sau những giờ lao động. ĐCTT có ban nhạc gồm 4 loại đàn kìm, đàn cò, đàn tranh và đàn bầu (gọi là tứ tuyệt), sau này cách tân bằng cách thay thế độc huyền cầm bằng cây guitar phím lõm.

Theo ông Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, đại diện cho Ban tổ chức, Liên hoan ĐCTT quốc gia lần 2 là một sự kiện lớn của nghệ thuật đỉnh cao ĐCTT, khẳng định và tôn vinh được sức sống và giá trị nghệ thuật của loại hình ĐCTT đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Năm 2013, ĐCTT Nam bộ được UNESCO chính thức công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Những người đam mê, tâm huyết với nghệ thuật ĐCTT, luôn mong muốn có được đội ngũ kế thừa để tiếp tục gìn giữ và phát triển nó trong tương lai. Nhạc sĩ, NSƯT Huỳnh Khải, Trưởng khoa Âm nhạc dân tộc, Nhạc viện TP.HCM chia sẻ: “Những năm gần đây, ĐCTT đã nhận được sự quan tâm từ các cấp, các ngành. Liên hoan ĐCTT quốc gia một tín hiệu rất đáng mừng về khả năng phát triển của bộ môn nghệ thuật dân tộc này trong tương lai. Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã có nhiều chương trình, kế hoạch hỗ trợ, phát triển loại hình này một cách bài bản, chu đáo, tổ chức định kỳ các hoạt động để các nghệ sĩ, nghệ nhân và người yêu thích loại hình ĐCTT được biểu diễn và thưởng thức loại hình này. Đặc biệt, liên hoan thu hút có sự tham gia của nhiều thành viên nhỏ tuổi. Đây là lớp kế cận, góp phần bảo tồn và gìn giữ nét đẹp của loại hình nghệ thuật ĐCTT ở Nam bộ”.

Tại TP.HCM, tuy phải cạnh tranh với khá nhiều loại hình nghệ thuật hiện đại khác nhưng ĐCTT vẫn âm thầm len lỏi, truyền cảm hứng cho nhiều người say mê. Nhiều chương trình về ĐCTT đã được biểu diễn và giới thiệu ở các trường học, những khu vực tập trung đông dân cư, như các nhà văn hóa, khu công nghiệp – khu chế xuất… Những hoạt động này đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, đặc biệt là giới trẻ. Chặng đường để bảo tồn, phát triển ĐCTT phía trước còn dài nhưng điều này cho thấy loại hình nghệ thuật dân tộc này đã có một sức sống lan tỏa mạnh mẽ, ngày càng đi vào đời sống văn hóa của người dân.

Bài, ảnh: Yên Hà

Bình luận (0)