Lối về của thanh thiếu niên sa ngã: Bài cuối: Đường về đã có niềm vui

Ông Lê Hồng Chương, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh (CCB) TP.Đà Nẵng cho biết: “Đi đầu trong cả nước về vấn đề giáo dục thanh thiếu niên sa ngã, năm 2009, Thành ủy TP.Đà Nẵng ra chỉ thị 24CT. Qua gần 3 năm thực hiện, nó đã trở thành “kim chỉ nam” soi lối cho hàng trăm trẻ vị thành niên sa ngã trở về cuộc sống đời thường với nhiều hoài bão, ước mơ”. Ông Nguyễn Bá Thanh, Bí thư Thành ủy TP.Đà Nẵng nhấn mạnh: “Giáo dục các thanh niên, thiếu niên chậm tiến không chỉ là việc của riêng gia đình hay nhà trường mà còn cần sự quan tâm, phối kết hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội”.

Ở một góc độ khác, mặc dù không phải là yếu tố quyết định tất cả nhưng đối với mỗi con người, giáo dục luôn là yếu tố tiên quyết trong việc định hướng, tác động trực tiếp vào nhận thức tạo nên nhân cách con người. Để truyền cho thế hệ trẻ niềm đam mê, khám phá, trở thành người có ích hẳn không phải là nhiệm vụ của riêng ngành giáo dục nhưng có thể ghi nhận rằng, nhiều trường trên địa bàn thành phố đã đi đầu trong việc tạo “sân chơi” cho đối tượng học sinh (HS) “chưa ngoan, chưa chăm”, giúp các em hòa nhập với những hoạt động trong nhà trường. Mô hình “lớp học tiếp sức” giúp những HS có học lực yếu kém đã được Trường THCS Huỳnh Bá Chánh (Q.Ngũ Hành Sơn – Đà Nẵng) triển khai thí điểm bắt đầu từ năm học 2009-2010. Từ đó, Câu lạc bộ Người bạn đồng hành nhanh chóng được thành lập, thu hút sự tham gia của 50 HS. Phương pháp chủ yếu là tìm hiểu nguyện vọng của HS có tâm tư buồn nản để có giải pháp điều chỉnh hành vi suy nghĩ hướng đến sự trong sáng, lạc quan. Thầy Chung Văn Hùng, Phó hiệu trưởng Trường THCS Huỳnh Bá Chánh cho biết: “Chúng tôi đặt mục tiêu yêu thương, gần gũi cảm thông với hoàn cảnh các em, bởi lẽ hầu hết các em học lực kém hoặc tỏ ra chán học đều xuất phát từ hoàn cảnh gia đình. Bên cạnh đó, câu lạc bộ tổ chức các hoạt động vui chơi như trò chơi dân gian, văn nghệ, đố vui… để hạn chế tối đa thời gian đi chơi của những HS này. Mặt khác khi tham gia, các em thấy tự tin hơn và ngoan hơn rõ rệt”…

Theo tinh thần chỉ thị 24CT về việc đẩy mạnh công tác phối hợp giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh đặc biệt nghèo, HS bỏ học và thanh thiếu niên hư, vi phạm pháp luật, trong số 294 cháu được đưa vào diện hỗ trợ giáo dục đợt 1 (năm 2010), đến tháng 5-2012 có 190 cháu tiến bộ. Để có được kết quả đó chính là sự chung sức vào cuộc của cả xã hội từ phía gia đình, nhà trường, công an, Hội CCB, Hội LHPN và Thành đoàn. Anh Lương Nguyễn Minh Triết, Bí thư Thành đoàn
TP.Đà Nẵng cho biết: “Để tiếp cận bước đầu với các em quả thực rất khó. Ban đầu từng đoàn viên phải tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của các em, sau đó cùng các em tham gia hoạt động xã hội có ý nghĩa. Từ bài học thực tiễn, các em dần tin tưởng và xa lánh thói ăn chơi sa đà, không còn trộm cắp vặt nữa”.

Ông Lê Hồng Chương, Chủ tịch Hội CCB thành phố cho biết: “Để giúp các cháu đoạn tuyệt với thói hư tật xấu, chúng tôi chỉ đạo hội viên ở từng khu vực theo dõi sát sao, đến từng gia đình để động viên, tìm hiểu những tâm tư, nguyện vọng của chính bản thân các em theo mô hình 3+1 (3 CCB hỗ trợ giáo dục 1 thanh thiếu niên hư). Qua đó, nếu em nào có nhu cầu tiếp tục học sẽ đưa các em trở lại trường; em nào có nhu cầu tìm việc làm thì hội phối hợp với các doanh nghiệp để xin việc. Một khi có tay nghề và có một việc làm với thu nhập ổn định để có thể tự nuôi sống bản thân thì thanh thiếu niên chậm tiến mới có cơ hội tốt tái hòa nhập cộng đồng. Vì vậy, dạy nghề, kiếm việc làm cho các cháu là nhiệm vụ trọng tâm được các ban ngành quan tâm. Tuy nhiên, nói dễ mà làm khó. Thay đổi nhận thức, hay thay đổi tâm tính của một con người không phải là chuyện một sớm một chiều có thể làm được. Từ những lời động viên, những bài học để “đả thông tư tưởng”, rồi làm sao cho các cháu biết quý giá trị lao động, thấy lao động là niềm vinh dự của mỗi công dân. Từ đó chính các cháu chọn lối đi cho mình mà không phải mặc cảm, tự ti”.

“Qua hai năm triển khai, nhiều thanh thiếu niên sa ngã đã tự nguyện trở lại trường hoặc chọn một nghề theo học để kiếm việc làm và quên hẳn những thứ ma túy gây chết người. Đó chính là niềm vui, động lực để giúp chúng tôi tiếp tục thực hiện việc hỗ trợ cho các cháu trong đợt 2 này. Hơn bao giờ hết, việc giáo dục các thanh, thiếu niên chậm tiến không chỉ là việc của riêng gia đình hay nhà trường mà còn cần sự quan tâm, phối kết hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội”, ông Chương nhấn mạnh.

Chia tay những người lính già một thời vào sinh ra tử nay đến từng ngõ, gõ cửa từng gia đình nghèo khó có con cái hư hỏng để tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, để có giải pháp hỗ trợ thiết thực tại TP. Đà Nẵng mới thấm thía hết tình cảm của các cán bộ, hội viên dành cho những mảnh đời lạc lối. Sự vào cuộc của cả xã hội theo tinh thần chỉ thị 24CT/TU của Đà Nẵng đã thực sự mở lối cho hàng trăm thanh thiếu niên hư trở về với cuộc sống đầy ý nghĩa.

Bài, ảnh: Phan Vĩnh Yên