Việc trải nghiệm nghề nghiệp trước khi đưa ra quyết định lựa chọn là bước đệm quan trọng giúp học sinh có cái nhìn thực tế và khách quan về tương lai. Thông qua đó các em có cơ hội trực tiếp cọ xát với môi trường làm việc, giúp khám phá những thế mạnh tiềm ẩn, giảm thiểu rủi ro chọn sai ngành nghề, gây lãng phí thời gian và tiền bạc.
Đó là gợi ý của các chuyên gia trong Chương trình hướng nghiệp “Cùng bạn chọn nghề cho tương lai” lần thứ 18 năm học 2025-2026 với chủ đề “Gen Z chọn ngành nghề trong kỷ nguyên AI” diễn ra mới đây tại Trường THPT Đức Trí (phường Đức Thuận, TP.HCM). Chương trình do Tạp chí Giáo dục TP.HCM phối hợp cùng Sở GD-ĐT TP.HCM, ĐHQG TP.HCM và Trung tâm Phát triển GD-ĐT phía Nam (Bộ GD-ĐT) tổ chức, với sự đồng hành của Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM và DOL IELTS Đình Lực.
Đòi hỏi nhân lực biết thích ứng
Tại chương trình, Trần Huân (học lớp 12A1) bày tỏ: “Em có ý định lựa chọn ngành thương mại điện tử nhưng không biết tương lai của ngành này sẽ như thế nào? Cơ hội nào cho sinh viên học ngành này trong thời buổi trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển?”. ThS. Nguyễn Nho Đại (Phó Trưởng ban Tư vấn tuyển sinh, Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM) cho biết, ngành thương mại điện tử là ngành học kết hợp kinh doanh và công nghệ, tập trung vào việc ứng dụng internet và các nền tảng số để thực hiện toàn bộ hoặc một phần quy trình mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ trực tuyến từ quảng cáo, tiếp thị, giao dịch đến thanh toán và vận hành, tạo ra mô hình kinh doanh hiện đại, linh hoạt và tiếp cận khách hàng toàn cầu. Ngành này đào tạo kỹ năng chuyên sâu về quản trị, marketing số, vận hành sàn, logistics và công nghệ để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế số. Trong tương lai, ngành thương mại điện tử sẽ tiếp tục bùng nổ mạnh mẽ, định hình bởi công nghệ AI, bán hàng đa kênh nên đòi hỏi nhân lực chất lượng cao biết thích ứng, cập nhật công nghệ mới. Ngành thương mại điện tử có nhiều cơ hội việc làm từ quản lý sàn, marketing số đến phân tích dữ liệu và khởi nghiệp. Theo đó, sinh viên học ngành này ra trường có thể làm chuyên viên Digital marketing, quản lý sàn thương mại điện tử, tư vấn giải pháp thương mại điện tử, phân tích dữ liệu và nhiều vị trí liên quan đến kinh doanh online. Với cơ hội việc làm đa dạng, sinh viên sẽ không phải lo thất nghiệp.
Tiếp nối chương trình, một học sinh nam lớp 12 chia sẻ: “Em có niềm yêu thích đối với động vật nên có ý định chọn học ngành thú y. Tuy nhiên, em chưa biết ngành học này đào tạo những gì, ra trường có thể khởi nghiệp được không?”. ThS. Phan Minh Thiện (Phó Trưởng ban Tuyển sinh, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM) cho hay, ngành thú y là ngành học đặc thù. Khi học ngành này, sinh viên sẽ được đào tạo kiến thức và kỹ năng toàn diện về chăm sóc, chẩn đoán, phòng trị bệnh, sản xuất vaccine, kiểm soát dịch bệnh và quản lý sức khỏe động vật, từ gia súc, gia cầm đến thú cảnh và thủy sản. Với các môn học nền tảng như giải phẫu, sinh lý, bệnh học, dược học và chuyên sâu về dịch tễ, dinh dưỡng, pháp luật thú y mở ra nhiều cơ hội việc làm tại phòng khám, trang trại, công ty dược, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý Nhà nước, đồng thời có thể tự kinh doanh, khởi nghiệp. “Trong kỷ nguyên 4.0, ngành thú y không còn bó hẹp trong những chẩn đoán thủ công mà đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ sự hỗ trợ của AI. Việc lựa chọn ngành thú y trong thời điểm hiện nay là một bước đi chiến lược, bởi AI giúp bác sĩ thú y phân tích hình ảnh X-quang, siêu âm chính xác hơn và dự báo sớm các đợt dịch bệnh thông qua dữ liệu lớn. Tuy nhiên, máy móc không thể thay thế được lòng trắc ẩn, sự thấu cảm và kỹ năng quan sát tinh tế của con người khi tiếp xúc với động vật. Để thành công, người học cần trang bị tư duy liên ngành, vừa nắm vững y học lâm sàng, vừa sẵn sàng làm chủ các công nghệ mới”, ThS. Thiện lưu ý.
Hãy thử nghề trước khi lựa chọn
Trong chương trình, một số học sinh bày tỏ sự quan tâm đến ngành ngôn ngữ Anh. Một học sinh đại diện các bạn trong nhóm nêu ý kiến: “Chúng em có mong muốn theo học ngành ngôn ngữ Anh nhưng không biết ngành này có những vị trí công việc như thế nào?”. ThS. Lê Võ Bình Minh (Giám đốc Tuyển sinh Trường ĐH Gloucestershire Việt Nam) cho biết, việc lựa chọn ngành ngôn ngữ Ạnh là hướng đi phù hợp vì đây là kỹ năng cần thiết trong thời đại AI. Theo học ngành ngôn ngữ Anh, ra trường sinh viên có thể theo đuổi 3 hướng: phiên dịch, giảng dạy, làm hướng dẫn viên du lịch. Muốn chọn đúng ngành nghề, các em có thể trải nghiệm nghề nghiệp bằng cách tham gia làm thử nghề. Chẳng hạn, trong một chuyến tham quan du lịch nào đó có nhiều người, các em có thể hóa thân thành hướng dẫn viên để hướng dẫn du khách. Nếu các em thấy bản thân có năng khiếu và phù hợp với nghề thì có thể lựa chọn hướng này. “Tuy nhiên, dù theo ngành nghề nào thì yếu tố quan trọng là tố chất. Đối với ngành ngôn ngữ Anh, để học tốt các em phải có trí nhớ tốt, có khả năng giao tiếp, có tư duy phản biện, làm việc nhóm…”, ThS. Minh chia sẻ.
Chuyên gia tâm lý – kỹ năng Đào Lê Tâm An lưu ý học sinh: Lựa chọn ngành nghề nào cũng vậy, các em nên chọn công việc có khả năng làm được, không nên chọn theo sở thích vì sở thích có thể thay đổi theo thời gian. Để có sự lựa chọn đúng đắn, tốt nhất các em nên có trải nghiệm nghề nghiệp ngay từ bây giờ. Có nhiều ngành nghề các em có thể trải nghiệm từ sớm. Chẳng hạn, muốn chọn ngành hướng dẫn viên du lịch, các em có thể tham gia làm cộng tác viên hướng dẫn du lịch hay làm đại sứ văn hóa trong các hoạt động ở trường lớp, các cuộc thi. Đối với ngành công nghệ thông tin, các em có thể làm quen với lập trình, thiết kế web… “Những trải nghiệm này không làm các em mất nhiều thời gian nhưng lại rất hữu ích đối với việc lựa chọn ngành nghề cho tương lai”, ông An gợi ý.
Bài, ảnh: Hồ Trinh
Bình luận (0)