Theo quy tắc ứng xử mới, nhà giáo bên cạnh trau dồi nâng cao năng lực chuyên môn, trình độ còn phải tôn trọng, đánh giá đúng thực chất năng lực người học; bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học; không được ép người học tham gia các hoạt động mang tính tự nguyện…
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 03/2026 quy định về quy tắc ứng xử của nhà giáo trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 30-1-2026, thay thế các quy định do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành tại Quyết định số 16/2008 (quy định về đạo đức nhà giáo) và Điều 6 của Thông tư số 06/2019 (quy định quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên).
Không ép người học tham gia các hoạt động tự nguyện
Bộ GD-ĐT cho biết, việc xây dựng quy tắc ứng xử của nhà giáo nhằm bảo đảm chuẩn mực về nhận thức, thái độ và hành vi của nhà giáo trong mối quan hệ với người học, đồng nghiệp, phụ huynh, cộng đồng. Đồng thời, bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, tôn trọng sự khác biệt; phòng chống tiêu cực và bạo lực học đường. Quy tắc này còn làm căn cứ để nhà giáo rèn luyện, giữ gìn, học tập, bồi dưỡng, nâng cao phẩm chất, đạo đức và văn hóa ứng xử trong môi trường số; đặc biệt khi tham gia hoạt động trên các nền tảng mạng xã hội.
Thông tư đưa ra nhiều quy tắc ứng xử chung đối với nhà giáo. Trong đó, nhà giáo phải tận tụy với công việc; thực hiện đầy đủ và đảm bảo chất lượng chương trình giáo dục; tích cực rèn luyện nâng cao trình độ, chuyên môn, đạo đức; thực hiện nêu gương, có thái độ lịch sự thân thiện; tiết kiệm, chống lãng phí, tham nhũng và bệnh thành tích…
Bên cạnh các quy tắc ứng xử chung, thông tư còn quy định cụ thể các quy tắc ứng xử với người học. Theo đó, nhà giáo phải có thái độ mẫu mực, tinh thần bao dung, trách nhiệm, yêu thương; phản hồi, nhận xét, khen hoặc phê bình phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh; động viên, khích lệ sự phấn đấu và phát triển của người học. Nhà giáo cần tôn trọng, đánh giá đúng thực chất năng lực của người học; bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học; tạo động lực phát huy phẩm chất và năng lực người học; kịp thời tư vấn, hỗ trợ người học về lĩnh vực học tập bảo đảm phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi. Nhà giáo cũng có trách nhiệm tạo môi trường giáo dục an toàn, tích cực và bình đẳng; khuyến khích người học tham gia nghiên cứu, lao động sản xuất, hoạt động phục vụ cộng đồng, phát triển bền vững.
Đáng chú ý, thông tư quy định nhà giáo không phân biệt đối xử với người học dưới mọi hình thức; không xúc phạm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại người học và báo cáo kịp thời với lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện người học bị bạo lực, xâm hại. Không ép buộc người học tham gia những hoạt động mang tính chất tự nguyện; không công khai thông tin của người học trái quy định; không gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả trong các hoạt động tuyển sinh, đánh giá người học.
Tránh thờ ơ, che giấu các hành vi sai phạm…
Trong ứng xử với đồng nghiệp, thông tư yêu cầu nhà giáo trung thực, chân thành, đoàn kết, có tinh thần hợp tác, chia sẻ trách nhiệm, giúp đỡ lẫn nhau; tự phê bình và phê bình bảo đảm khách quan, nghiêm túc, thẳng thắn, mang tính xây dựng vì tiến bộ của đồng nghiệp. Cùng với đó, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp; phối hợp, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi trong hoạt động nghề nghiệp. Không xúc phạm, gây mất đoàn kết nội bộ; không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm cũng như không công khai thông tin của đồng nghiệp trái quy định.
Trong ứng xử với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, thông tư quy định nhà giáo có trách nhiệm chấp hành sự phân công, chỉ đạo, điều hành của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; lắng nghe và cầu thị tiếp thu ý kiến đánh giá, góp ý của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trong hoạt động nghề nghiệp. Bên cạnh đó, tích cực tham mưu và thể hiện rõ chính kiến với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục theo chức năng, nhiệm vụ được giao; không thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi sai phạm của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục.
| Sở GD-ĐT có trách nhiệm chỉ đạo các cơ sở giáo dục tổ chức triển khai thực hiện thông tư; kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy tắc ứng xử của nhà giáo tại nơi thuộc thẩm quyền quản lý; tuyên dương, khen thưởng kịp thời tổ chức cá nhân thực hiện tốt và xử lý tổ chức, cá nhân vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thì định kỳ kiểm tra công tác tổ chức thực hiện của các cơ quan quản lý giáo dục; kiểm tra đột xuất đối với trường hợp nhà giáo hoặc cơ sở giáo dục, cơ quan quản lý giáo dục có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng quy tắc ứng xử của nhà giáo. |
Trong ứng xử với cha mẹ hoặc người giám hộ của người học, thông tư quy định nhà giáo chủ động, kịp thời cung cấp, trao đổi thông tin trung thực về người học lẫn chương trình, kế hoạch giảng dạy khi được sự đồng ý của cấp quản lý theo thẩm quyền. Khuyến khích, tạo điều kiện để phụ huynh tham gia vào hoạt động giáo dục vì sự tiến bộ của người học. Thông tư cũng đặt ra yêu cầu nhà giáo không xúc phạm, áp đặt, vụ lợi, ép buộc cha mẹ hoặc người giám hộ của người học tham gia các hoạt động trái quy định của Nhà nước và các hoạt động mang tính chất tự nguyện.
Về ứng xử với cộng đồng, nhà giáo phải phát huy tinh thần tự nguyện, tự giác và tích cực tham gia các hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường; thực hiện và phối hợp thực hiện hiệu quả các phong trào, hoạt động từ thiện, nhân đạo, chăm lo cho người nghèo lẫn đối tượng dễ bị tổn thương, yếu thế trong xã hội theo quy định của pháp luật. Nhà giáo tham gia, lan tỏa phong trào xây dựng xã hội học tập, phát triển văn hóa đọc, khuyến học, khuyến tài; tích cực lan tỏa các giá trị nhân văn, những việc làm tốt, hình ảnh đẹp, hành vi ứng xử văn hóa trong xã hội, trong nhà trường đến cộng đồng. Ngoài ra, người giáo viên cũng cần chủ động tham gia tuyên truyền về giáo dục, chống tin giả liên quan tới lĩnh vực giáo dục trên các kênh mạng xã hội chính thống…
Việt Ngân
Bình luận (0)