Năm nay, TP.HCM xây dựng nhiều giải pháp nhằm hạn chế tình trạng học sinh trúng tuyển lớp 10 công lập nhưng không nhập học do đăng ký nguyện vọng quá xa nhà như khống chế khoảng cách từ nơi ở hiện tại của học sinh đến nguyện vọng đăng ký; nhắc nhở các trường có chênh lệch lớn giữa số học sinh trúng tuyển và số học sinh thực tế nhập học…
Đăng ký nguyện vọng xa, trúng tuyển nhưng không nhập học
Mỗi mùa tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM, tình trạng học sinh đăng ký nguyện vọng trường quá xa nhà, với tâm lý “bao đậu” do trường có điểm chuẩn thấp vẫn khá phổ biến. Một phần do phụ huynh học sinh lựa chọn, một phần do chính giáo viên chủ nhiệm tư vấn, gợi ý… Thực tế này dẫn đến tình trạng nhiều học sinh dù trúng tuyển lớp 10 nhưng không nhập học do trường quá xa nhà, các em không thể theo học.
Để giải quyết tình trạng học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học vì chọn trường quá xa nhà, vài năm gần đây Sở GD-ĐT TP.HCM đã đưa ra quy định yêu cầu giáo viên chủ nhiệm lớp 9 và trường THCS cần tư vấn nguyện vọng sát với năng lực học sinh, quan tâm đến khoảng cách từ nhà đến trường. Trường hợp phụ huynh học sinh chọn trường quá xa thì cần tổ chức tư vấn riêng, nếu phụ huynh học sinh vẫn kiên quyết lựa chọn thì cần viết cam kết theo học sau khi trúng tuyển. Bên cạnh đó, từ năm học 2023-2024, yếu tố khống chế khoảng cách đã được TP.HCM tính đến khi học sinh đăng ký nguyện vọng.
Một cán bộ Sở GD-ĐT TP.HCM tham gia tư vấn tuyển sinh lớp 10 thừa nhận: Không ít giáo viên chủ nhiệm khi tư vấn cho học sinh đăng ký nguyện vọng lớp 10 vẫn còn quan điểm: nguyện vọng 3 là nguyện vọng an toàn nhất, vì vậy khuyên học sinh chọn những trường có điểm chuẩn thấp để dễ dàng đậu, mà chưa thực sự quan tâm đến khoảng cách từ nhà đến trường để đảm bảo rằng khi học sinh đậu thì có khả năng theo học đường dài. “Điều này xuất phát từ mong muốn của giáo viên mong học sinh có chỗ học tiếp sau khi tốt nghiệp THCS, song cũng từ tâm lý thầy cô còn chịu áp lực về tỷ lệ học sinh trúng tuyển vào lớp 10 công lập. Hệ quả là nhiều học sinh dù trúng tuyển nhưng lại không thể theo học vì nhà quá xa trường, trong khi đó nhiều em nhà gần trường lại không có chỗ học…”, vị cán bộ nói.
Nằm ở vùng ven thành phố, Trường THPT Nguyễn Văn Tăng (phường Long Bình) sau mỗi mùa tuyển sinh lớp 10 thường hụt đến trên 200 chỉ tiêu, tương đương với 4 lớp 10, do học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học vì… không thể theo học. Thống kê của trường cho thấy, đa phần số học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học đều đậu vào trường theo nguyện vọng 3 – nhà ở rất xa so với trường, không ít em gia đình ở Hóc Môn, Bình Chánh (cũ), khoảng cách từ nhà đến trường lên đến vài chục cây số. “Nhiều phụ huynh học sinh cho biết mãi tận khi đến trường làm thủ tục nhập học mới biết trường… xa đến như vậy, nên dù rất muốn con học trường công lập nhưng vẫn chấp nhận không nhập học, vì quá xa xôi, không thể đi lại theo học hàng ngày được. Khi hỏi lý do vì sao chọn trường, không ít phụ huynh học sinh cho biết giáo viên chủ nhiệm tư vấn, gợi ý nguyện vọng 3 chọn trường điểm chuẩn thấp, xa nhà để dễ trúng tuyển… Một số khác, dù nhập học nhưng cũng thường xin chuyển trường sau một thời gian theo học”, đại diện Trường THPT Nguyễn Văn Tăng kể.
Theo đại điện nhà trường, khi tỷ lệ lớn học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học ảnh hưởng không nhỏ đến công tác tuyển sinh, kế hoạch giáo dục của trường, cũng như chiến lược phát triển nhà trường. Công tác tuyển dụng, phân công giáo viên cũng bị động…
Nâng cao chất lượng tư vấn nguyện vọng
Nhằm khắc phục tình trạng học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học do giáo viên tư vấn chưa sát thực tế, tư vấn cho học sinh đăng ký nguyện vọng trường xa nhà có điểm chuẩn thấp để tăng khả năng trúng tuyển, Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm nay, thành phố đã xây dựng nhiều giải pháp. Trong đó, sẽ khống chế cụ thể khoảng cách từ nhà đến nguyện vọng trường đăng ký theo nơi ở hiện tại của học sinh theo VNeID. Song song đó sẽ yêu cầu UBND phường, xã, đặc khu có biện pháp chỉ đạo, nhắc nhở các trường có chênh lệch lớn giữa số học sinh trúng tuyển và số học sinh thực tế nhập học…
Theo lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM, năm nay Hệ thống tuyển sinh của thành phố sẽ hỗ trợ tính toán khoảng cách từ nơi ở hiện tại của học sinh theo VNeID đến từng nguyện vọng đăng ký và đưa ra cảnh báo phù hợp. Trong đó sẽ khống chế khoảng cách nhất định đối với từng nguyện vọng. Dự kiến khoảng cách nguyện vọng quy định đối với địa bàn khu vực 1 TP.HCM và khu vực 2 Bình Dương là 10km. Riêng khu vực 3 Bà Rịa – Vũng Tàu khoảng cách quy định là 13km. “Các trường THCS phân công giáo viên chủ nhiệm có trách nhiệm tư vấn, hướng dẫn học sinh và phụ huynh học sinh lựa chọn nguyện vọng phù hợp. Trường hợp phụ huynh học sinh đăng ký nguyện vọng có khoảng cách vượt quy định thì trường THCS có trách nhiệm làm việc trực tiếp với phụ huynh học sinh, và lập biên bản xác nhận; rà soát, kiểm tra tính hợp lý của hồ sơ và đảm bảo học sinh, phụ huynh học sinh nắm rõ các quy định về tuyển sinh trước khi nộp hồ sơ, thông báo rõ quy định không được thay đổi nguyện vọng sau thời hạn điều chỉnh hoặc sau khi có kết quả trúng tuyển”, lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM nói.
Đặc biệt, theo lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM, sau khi kết thúc tuyển sinh, Phòng Văn hóa – Xã hội có trách nhiệm tham mưu UBND cấp xã căn cứ vào số liệu do Sở GD-ĐT cung cấp, bao gồm: tỷ lệ học sinh trúng tuyển và thực tế nộp hồ sơ nhập học vào các trường THPT trên địa bàn so với tổng số thí sinh dự thi, để tổ chức đánh giá, khen thưởng các trường THCS có tỷ lệ nộp hồ sơ nhập học cao; đồng thời có biện pháp chỉ đạo, nhắc nhở các trường có chênh lệch lớn giữa số học sinh trúng tuyển và số học sinh thực tế nhập học, nhằm nâng cao chất lượng công tác tư vấn học sinh trong việc lựa chọn nguyện vọng phù hợp.
Căn cứ vào tỷ lệ học sinh trúng tuyển và thực tế nộp hồ sơ nhập học (tính bằng số học sinh trúng tuyển và nộp hồ sơ nhập học trên tổng số học sinh dự thi của lớp/trường), trường THCS có trách nhiệm khen thưởng cán bộ, giáo viên có thành tích xuất sắc trong công tác tư vấn học sinh lựa chọn nguyện vọng. “Học sinh và phụ huynh học sinh có trách nhiệm cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đăng ký nguyện vọng và chịu trách nhiệm với quyết định lựa chọn của mình. Học sinh trúng tuyển nhưng không nộp hồ sơ nhập học hoặc không thực hiện xác nhận nhập học đúng thời hạn quy định mà không có lý do chính đáng (ốm đau, tai nạn, thiên tai hoặc các trường hợp bất khả kháng khác) được cơ quan có thẩm quyền xác nhận sẽ bị coi là từ chối quyền trúng tuyển, không được bảo lưu kết quả và mất quyền tham gia các đợt tuyển sinh tiếp theo (bao gồm cả đợt tuyển sinh bổ sung) trong cùng năm học”, lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM nhấn mạnh.
Bài, ảnh: Quang Long
Bình luận (0)