Hiện nay, những tiện ích của công nghệ đã đóng góp rất lớn trong việc cải tiến phương pháp giảng dạy và đổi mới kiểm tra đánh giá với giáo viên, trong đó có tôi – một giáo viên đang giảng dạy môn tiếng Anh.
Theo đó, việc soạn giảng được đầu tư chỉn chu hơn khi những câu lệnh cụ thể được đưa vào trực tiếp với ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để có các sản phẩm dạy học theo mục tiêu bài học đề ra. Tất nhiên, người thầy phải chỉnh sửa cho thích hợp với trình độ kiến thức và năng lực ngôn ngữ của học sinh. Lấy ví dụ, cùng một chủ điểm văn phạm là Simple Present Tense (Thì hiện tại đơn) nhưng ở cấp độ A2 thì học sinh chỉ hiểu cách dùng đơn giản và dấu hiệu nhận dạng, còn cấp độ B1 dùng linh hoạt hơn trong nhiều ngữ cảnh – mô tả, kể chuyện… Vì vậy, sau khi sử dụng AI hỗ trợ, tôi phải xem lại chuẩn kiến thức và kinh nghiệm giảng dạy của mình để chọn lọc thông tin, bài tập phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Ở góc độ dạy kỹ năng, thay vì sử dụng những bài tập trong sách giáo khoa, đôi lúc tôi sử dụng ngữ liệu trong sách để thiết kế nên những hoạt động học tập đa dạng và thu hút học sinh theo quan điểm dạy học của mình. Quan trọng hơn hết, với các hoạt động luyện tập, học sinh của tôi có thêm những trải nghiệm với công nghệ một cách tích cực. Chủ đề Speaking khi được thực hành thông qua công cụ AI cùng những nhận xét sẽ là những trải nghiệm thú vị với học sinh bên cạnh việc thực hành cùng bạn bè và thầy cô. Kỹ năng Writing cũng thế, khi làm bài viết xong, công cụ AI sẽ phân tích và đánh giá theo tiêu chí Khung năng lực ngoại ngữ quốc tế – Cambridge hay IELTS để từ đó học sinh sẽ biết năng lực của chính mình. Tôi tâm đắc với những công cụ AI đã sử dụng là thông qua những nhận xét, học sinh dần cải thiện được cách sử dụng, cấu trúc, từ ngữ, ngôn phong theo đúng kiểu tiếng Anh và quan trọng hơn hết là bản thân người thầy cũng được học hỏi thêm kiến thức và kỹ năng ngôn ngữ thông qua các hoạt động học tập của học sinh. Thông qua việc sử dụng AI, tôi thẩm thấu được hiệu quả của việc lồng ghép những kỹ năng với nhau. Như hai mặt của một đồng xu không thể tách rời là những kỹ năng tiếp thu – Receptive skills như Reading và Listening rất khả thi khi được vận dụng vào những kỹ năng sản sinh – Productive skils – Speaking và Writing thông qua việc sử dụng AI đúng thực chất. Với việc kiểm tra đánh giá chắc chắn sẽ gặp khó khăn trong những lần đầu sử dụng công cụ AI để thiết kế nội dung, thang điểm, cách chấm chọn, vì AI có thể tạo ra câu hỏi sai, đôi khi không phân biệt rõ giữa các trình độ dẫn đến câu hỏi quá dễ hoặc quá khó hay đánh giá chưa chuẩn xác về yếu tố sáng tạo, cảm xúc…
Ở một góc độ khác, AI thường ưu tiên cấu trúc ngôn ngữ theo văn phong Mỹ hoặc Anh và điều này có thể gây bất lợi cho người học theo chuẩn khác. Với bài nói, nhận dạng giọng nói của AI đôi khi kém chính xác vì những lý do kỹ thuật hay do hệ thống nên có thể gây ảnh hưởng đến điểm số của người học. Chính những điều như thế rất cần kiến thức sư phạm và kỹ năng sử dụng AI của người thầy. Thông qua những trải nghiệm thực tế, tôi tự rút ra những bài học kinh nghiệm khi sử dụng AI để thiết kế bài kiểm tra đánh giá trong việc giảng dạy tiếng Anh.
Trong thế giới phẳng hiện nay, người thầy không nên tự mãn với kiến thức và kỹ năng của mình, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ; bởi sự phát triển của khoa học kỹ thuật thì không bao giờ đứng yên. Những ứng dụng AI phải được thầy cô cập nhật thường xuyên để tự làm mới mình trong mắt học sinh và tạo nên sự tự tin trong những hoạt động sư phạm tại trường. Có một thực tế là có những kiến thức, kỹ năng công nghệ ứng dụng mà các thầy cô đôi khi chưa thấu hiểu và vận dụng trơn tru vào công việc dù đã được tập huấn (đôi khi phải nhờ đến sự trợ giúp từ đồng nghiệp và thậm chí là học sinh). Tôi không quá lời để nói rằng: Những học sinh tuổi teen rất nhạy bén với việc tiếp cận công nghệ và ứng dụng khá hiệu quả vào việc học tập của mình. Với những hoạt động học tập có sử dụng công nghệ, các em dễ dàng thực hiện và gây bất ngờ cho thầy cô. Rất chuyên nghiệp và có tinh thần trách nhiệm khi tự phân công nhau trong việc thực hiện các dự án hay hoạt động trải nghiệm. Điều quan trọng nhất là có tính chất lan tỏa đến bạn bè trong việc giới thiệu những ứng dụng và cách sử dụng để tạo nên sản phẩm. Đôi khi tôi cũng nhờ học sinh hướng dẫn cách sử dụng những ứng dụng AI để vận dụng vào các bài giảng của mình. Các em thấy tôi chăm chú ghi chép những thủ thuật và hỏi lại những gì mình chưa hiểu thì rất ngạc nhiên. “Em tưởng cái gì thầy cũng biết chứ!”, một học sinh đã nói như thế. “Thầy học hỏi từ các em để mai này có thể ứng dụng vào bài giảng, vì các em làm rất hay!”, tôi trả lời như vậy và nhận được sự tán đồng của học sinh.
Ở góc độ cá nhân, tôi cho rằng: Khi chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường thì giáo viên giảng dạy tiếng Anh phải tiếp cận và tập làm quen dần với công cụ AI trong hoạt động sư phạm, để mang lại sức sống cho những con chữ khi truyền tải kiến thức đến học sinh là điều tất nhiên. Muốn chuyển đổi số đạt hiệu quả trong công việc, thầy cô phải hiểu và vận dụng khung năng lực số vào trong các hoạt động dạy học, quản lý để tự tin sử dụng công nghệ, tạo ra nội dung số tích cực cho mình và cộng đồng. Chính điều này sẽ là những hiệu ứng tích cực cho việc thay đổi tư duy thực thi công việc theo lối mòn lâu nay. Vận dụng những khả năng mới mẻ và ưu việc của công nghệ 4.0 trên nền tảng tri thức phục vụ cho công việc dạy học, quản lý một cách tích cực chứ đừng nên ứng dụng công nghệ thông tin mang tính hình thức và chưa phát huy tính hiệu quả của AI.
Lê Tấn Thời
Bình luận (0)