Nghệ sĩ nhân dân (NSND) là danh hiệu cao nhất của người nghệ sĩ. Nhưng danh hiệu này chỉ có giá trị khi nó được đo bằng chính tình yêu thương của hàng triệu trái tim khán giả chứ không chỉ được đo bằng những tấm huy chương vô tri vô giác trong các mùa liên hoan, hội diễn…
 |
| Nghệ sĩ Minh Vương, Thanh Tuấn hội ngộ đạo diễn Hoa Hạ. Ảnh: T.H |
Buồn cho các tài danh
Cách đây không lâu, khi hay tin nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Phương Quang qua đời, khán giả yêu thích bộ môn nghệ thuật cải lương đều cảm thấy nghẹn lòng. Nhất là cho đến khi nằm xuống, NSƯT Phương Quang vẫn chưa được phong tặng danh hiệu NSND?
Phương Quang là một tài năng sân khấu không chỉ về giọng ca, nét diễn mà còn có một nhân cách sáng ngời. Trong cuộc đời làm nghệ thuật, ông chưa hề dính bất kỳ scandal nào. Khán giả không bao giờ quên ông qua những vai diễn để đời: Vua Riêm (Nàng Xê Đa), Tám Khỏe (Người ven đô), Năm Báu (Tình yêu và lời đáp), Nguyễn Huệ (Tiếng sóng Rạch Gầm), Cang (Nửa đời hương phấn)… cũng như với chất giọng đặc biệt khi thể hiện những bài ca cổ: Ông lão chèo đò, Tình anh bán chiếu, Đắc Kỷ – Trụ Vương…
Cuộc đời làm nghệ thuật của Phương Quang chưa bao giờ bị đứt đoạn. Chỉ đến khi lâm trọng bệnh, bị mất trí nhớ sau lần phẫu thuật não, lúc đó ông mới chịu ít xuất hiện trên sân khấu.
Cả cuộc đời dành trọn cho cải lương, cống hiến giọng ca, nét diễn cho nhân dân. Cả đến khi rời xa cõi tạm, ông vẫn có di nguyện cuối đời là được hiến xác cho y học. Nhả hết tơ cho đời, đến khi chết, người nghệ sĩ này vẫn còn làm điều có ích cho nhân dân.
Trong ngày giỗ đầu của NSƯT Út Bạch Lan, đại diện gia đình “Sầu nữ” cho biết đã từ chối xin truy tặng danh hiệu NSND, bởi vì: “Danh hiệu chỉ có ý nghĩa khi mẹ tôi còn sống, nay bà đã mất thì danh hiệu truy tặng không còn ý nghĩa…”. Việc làm này đã được đông đảo người hâm mộ cô Út hoan nghênh, tán thành!
Với nghệ sĩ Út Bạch Lan, chỉ cần danh hiệu “Sầu nữ” là đủ. “Sầu nữ” chính là danh hiệu tình yêu thương cao nhất mà khán giả dành cho cô Út suốt mấy chục năm qua và mãi mãi vẫn là như thế…!
Nhìn NSƯT Giang Châu ngồi xe lăn, giao tiếp khó khăn, bất kỳ khán giả nào cũng không cầm được nước mắt… Chỉ tính riêng hai vai diễn Trùm Sò (Ngao Sò Ốc Hến) và Thừa (Tiếng hò sông Hậu), NSƯT Giang Châu đã quá xứng đáng là NSND. Hai vai diễn của ông đã thật sự đi vào đời sống của nhân dân, ai keo kiệt thì bị nhân dân gán cho cái tên “Trùm Sò”. Còn câu nói cửa miệng của anh Thừa: “Cha mẹ đặt tui tên Thừa mà cả đời vẫn thiếu. Thiệt… chết còn sướng hơn” đã được nhân dân thuộc nằm lòng từ mấy chục năm qua…
NSƯT Giang Châu bị thoái hóa não – biến chứng từ lần đột quỵ năm 2017. Một lần chạy xe ngoài đường, ông bị tai biến, té ngã, người quen phát hiện đưa đi cấp cứu. Trước đó, ông có tiền sử huyết áp cao, tim mạch… Nghệ sĩ hiện ngồi xe lăn để di chuyển, giao tiếp khó khăn… Gia đình của ông cho biết, ông đang bệnh nặng nên không còn thiết tha gì với việc được trao danh hiệu NSND nữa.
Hay NSƯT Hồ Kiểng, khán giả ai mà không biết “ông già Nam bộ” này sống chết vì những vai diễn trên phim, dù chỉ xuất hiện 1 phút cũng đáng nhớ, đáng xem. Thế mà từ ngày nghệ sĩ Hồ Kiểng còn sống cho đến lúc ra đi đã lâu, danh hiệu NSND với ông vẫn còn “mơ về nơi xa lắm”…
Và còn nhiều nghệ sĩ cũng xứng đáng danh hiệu NSND như Thanh Kim Huệ, Thanh Điền, Mỹ Châu, Hồng Nga, Bảo Quốc, Thành Lộc, Diệu Hiền, Phi Điểu, Hùng Minh, Thanh Sang, Minh Phụng, nhạc sĩ Bắc Sơn, Lê Thiện, ca sĩ Hồng Vân, đạo diễn Hoa Hạ… Họ thật sự là những tài danh của nền nghệ thuật nước nhà bởi giọng ca, vai diễn, sáng tác và tên tuổi của họ đã đi sâu vào lòng khán giả suốt nhiều thập niên qua. Vậy thì họ còn phải chờ đến bao giờ?
Lỗi tại tấm huy chương?
Tài năng, đỉnh cao và sự cống hiến của các nghệ sĩ tài danh xem ra không bằng cái huy chương. Khán giả lại chỉ biết quy tội, đổ thừa cho tấm huy chương vô tri vô giác và tội nghiệp kia.
Tấm huy chương là gì nếu tài năng, tên tuổi và vai diễn của người nghệ sĩ không được khán giả yêu mến, công nhận? Tấm huy chương là gì để mỗi mùa liên hoan, hội diễn sân khấu lại phát sinh nhiều hệ lụy cho nghệ sĩ bắt nguồn từ tấm huy chương như Liên hoan kịch nói chuyên nghiệp toàn quốc 2018 và Liên hoan cải lương chuyên nghiệp toàn quốc 2018 vừa qua. “Mưa huy chương” cứ rơi và khán giả cứ thở dài ngao ngán…
| Danh hiệu cao nhất của người nghệ sĩ chính là tình yêu thương của khán giả. Đừng để khi nghệ sĩ “về miền xa tít” rồi mới truy tặng. Niềm vui ấy không bao giờ trọn vẹn! |
Thử hỏi, nhiều nghệ sĩ tài danh tuổi cao sức yếu, không còn đủ sức khỏe để thi thố thì làm gì có huy chương. Mà nếu còn đủ sức khỏe thì vai diễn có thật sự phù hợp với tuổi tác hiện tại của họ không. Nếu vào những vai rất phụ, họ có đủ lọt vào mắt của Hội đồng giám khảo để nhận huy chương?
Khán giả hai miền Nam – Bắc đều rất yêu mến nghệ sĩ Văn Hiệp với những vai diễn “không ai có thể thay thế” của lão nghệ sĩ này. Tên tuổi của Văn Hiệp đã vang xa trong cả nước. Thế mà sau ngày mất, nghệ sĩ Văn Hiệp mới được truy tặng danh hiệu NSƯT bởi vì trước đó, lão nghệ sĩ này thiếu huy chương nên không được xét tặng.
Mới đây, khi biết nghệ sĩ Minh Vương, Thanh Tuấn, Giang Châu bị “trượt” danh hiệu NSND vì thiếu huy chương, chưa bao giờ, truyền thông tại TP.HCM lại “sôi sục” đến như thế. Sự chung tay ấy đã mang về một kết quả xứng đáng. Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu NSND đã tiến hành họp, xem xét lại hồ sơ bị “trượt” của ba nghệ sĩ Minh Vương, Thanh Tuấn, Giang Châu. Và họ sẽ chính thức được xét tặng danh hiệu NSND đợt này.
Khán giả hâm mộ ba tài danh này rất vui. Vui vì các nghệ sĩ đã tìm lại sự công bằng. Vui vì tài năng của các nghệ sĩ đã được nhìn nhận một cách đúng đắn. Và vui hơn nữa là nó sẽ là tiền đề để các tài danh khác có niềm tin, có cơ hội được xét tặng danh hiệu trong những đợt tới…
Khôi Nguyên
Bình luận (0)