“Với kỳ thi tuyển sinh 10 năm học 2026-2027 – kỳ thi tuyển sinh đầu tiên của TP.HCM mới sau sáp nhập, TP.HCM tiếp tục phát đi thông điệp kiên định với mục tiêu đổi mới, tăng cường tính thực tiễn, đánh giá năng lực phân tích, liên hệ, vận dụng kiến thức môn học để giải quyết các vấn đề thực tiễn của học sinh. Do đó tư duy cũ là dạy theo kiểu giải đề, luyện đề, học vẹt, học tủ sẽ không thể đáp ứng được yêu cầu của đề thi”.
Nhấn mạnh trên được ông Nguyễn Bảo Quốc – Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM nêu ra khi chia sẻ về kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 TP.HCM năm học 2026-2027.
Giảm mức độ đánh giá trong đề
+ Phóng viên: Xin ông cho biết, kỳ thi tuyển sinh 10 TP.HCM năm học 2026-2027 sẽ được ra như thế nào?
– Ông Nguyễn Bảo Quốc: Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 TP.HCM năm học 2026-2027 là kỳ thi tuyển sinh đầu tiên sau sáp nhập. Do đó, về cơ bản, kỳ thi được TP.HCM giữ ổn định về môn thi, cấu trúc bài thi, hướng đánh giá năng lực vận dụng của học sinh, nhằm không gây xáo trộn cho công tác dạy và học ở các nhà trường, đặc biệt là sau khi sáp nhập cùng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Tuy nhiên, mức độ đánh giá của đề sẽ được cân đối để phù hợp với thực tế và bối cảnh giáo dục chung sau sáp nhập.
Kỳ thi gồm 3 môn thi văn, toán, tiếng Anh. Ở cả 3 môn, đề thi nằm hoàn toàn trong Chương trình GDPT 2018 bậc THCS, chủ yếu ở khối 8, khối 9, được xây dựng theo định hướng đánh giá năng lực học sinh, không đơn thuần là kiểm tra các đơn vị kiến thức môn học một cách thuần túy mà gắn kiến thức môn học với giải quyết các vấn đề thực tế, đòi hỏi học sinh phải biết tư duy, vận dụng, liên hệ, đánh giá, phản biện…, chứ không thể học tủ, học vẹt.
Ở môn ngữ văn, đề thi được tích hợp giữa đánh giá năng lực đọc hiểu và năng lực viết, nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu.
Ở môn toán, đề thi hướng tới kiểm tra các năng lực toán học của học sinh, bao gồm tư duy và lập luận toán học; việc giải quyết vấn đề toán học và mô hình hóa toán học, nhằm giúp học sinh định hướng một số kiến thức, kỹ năng cần thiết khi bước vào cấp THPT. Đề thi đòi hỏi học sinh biết vận dụng kiến thức đã học giải quyết các vấn đề thực tế. Khuyến khích tăng cường việc tự học, sáng tạo, tránh tình trạng học tủ, học vẹt.
Đối với môn tiếng Anh, đề thi hướng tới đánh giá các kỹ năng ngôn ngữ cụ thể, mục tiêu cụ thể cho từng mạch kiến thức. Đề thi chú trọng đánh giá năng lực ngôn ngữ không chỉ dựa trên kiến thức thuộc lòng về ngữ pháp và từ vựng của học sinh mà yêu cầu học sinh phải có khả năng hiểu và vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào ngữ cảnh phù hợp, đặc biệt là các tình huống thực tế trong cuộc sống.
Hệ thống lại kiến thức, không chạy theo các lớp học thêm
+ Ông có lưu ý gì cho nhà trường và học sinh trong quá trình ôn tập?
– Từ tháng 10-2025, Sở GD-ĐT TP.HCM đã ban hành cấu trúc định dạng và đề tham khảo ở cả 3 môn thi tuyển sinh. Điều này tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và học sinh trong quá trình giảng dạy, học tập; có căn cứ để xây dựng kế hoạch ôn tập tuyển sinh phù hợp.
Tuy nhiên, lưu ý rằng cấu trúc đề thi ở cả 3 môn thi tuyển sinh của TP.HCM đều rất mở. Đề thi có thể ra vào bất kỳ dạng bài nào, miễn bám sát vào cấu trúc đã cho. Do vậy, đề tham khảo đã được Sở GD-ĐT công bố chỉ như một định hướng để học sinh làm quen với phương thức kiểm tra đánh giá trong đề thi tuyển sinh, và chỉ mang tính tham khảo trong quá trình dạy và học.
Chính vì thế, giáo viên cần tuyệt đối tránh việc bám theo ma trận, bảng đặc tả kiến thức trong đề tham khảo để xây dựng kế hoạch giảng dạy, ôn tập cho học sinh. Thay vào đó, cần phải căn cứ vào bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh mà Sở GD-ĐT TP đã ban hành để xây dựng kế hoạch giảng dạy, ôn tập, bồi dưỡng, kiểm tra đánh giá cho học sinh, bám theo yêu cầu cần đạt mà Chương trình GDPT 2018 ở bậc THCS đặt ra đối với từng môn học; Học sinh cũng cần tránh tuyệt đối việc học, ôn tập “tủ” chỉ theo các dạng bài, dạng đề, giới hạn kiến thức trong đề tham khảo.
Đặc biệt, đề thi tuyển sinh của TP.HCM ở cả 3 môn thi đều mang hơi thở đời sống, gắn việc học với thực tế. Do vậy, trong quá trình giảng dạy, kiểm tra đánh giá, giáo viên cần có sự tích hợp, nối kết với cuộc sống một cách phù hợp, có chọn lọc để trang bị cho học sinh năng lực vận dụng một cách cần thiết. Học sinh trong quá trình học phải có sự liên hệ thực tế, vận dụng kiến thức bài học vào giải quyết vấn đề thực tiễn, không thể học tủ, học vẹt. Với yêu cầu đánh giá năng lực vận dụng của học sinh đặt ra trong đề thi, việc dạy chay, học chay, dạy và học theo kiểu nhồi nhét kiến thức là không thể phù hợp.
Đối với mỗi học sinh, các em cần xác định rằng việc học tủ, học vẹt sẽ không thể đáp ứng được yêu cầu của đề thi. Việc chạy theo các lớp học thêm, học theo kiểu nhồi nhét kiến thức cũng sẽ không phù hợp, sẽ dễ khiến các em bị “choáng, ngộp” khi đề thi ra theo hướng mới. Thay vào đó, mỗi em cần xây dựng kế hoạch học tập khoa học, hệ thống lại kiến thức, nắm chắc kiến thức cơ bản, xác định điểm yếu của bản thân trong từng môn để có hướng bồi dưỡng phù hợp, có trọng tâm.
Cân nhắc khi chọn nguyện vọng
+ Tuyển sinh 10 năm học 2026-2027 là kỳ thi tuyển sinh đầu tiên của TP.HCM sau sáp nhập, Sở GD-ĐT TP.HCM có lưu ý gì cho các trường THCS trong việc tư vấn chọn nguyện vọng trường THPT cho phụ huynh, học sinh. Và lưu ý gì cho phụ huynh học sinh khi chọn nguyện vọng?
– Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu các trường THCS có trách nhiệm tư vấn để học sinh lựa chọn trường gần nơi cư trú, thuận tiện di chuyển, phù hợp với năng lực học tập và điều kiện gia đình. Hệ thống tuyển sinh của thành phố hỗ trợ tính toán khoảng cách từ nơi ở hiện tại theo VNeID đến từng nguyện vọng đăng ký và đưa ra cảnh báo phù hợp. Các trường hợp nguyện vọng đăng ký khoảng cách vượt mức quy định (trên 10km đối với địa bàn TP.HCM và Bình Dương trước khi sáp nhập; trên 13km đối với địa bàn Bà Rịa – Vũng Tàu trước khi sáp nhập), trường THCS có trách nhiệm làm việc trực tiếp với phụ huynh học sinh (lập biên bản đính kèm hồ sơ) để tư vấn và thông báo rõ quy định không được thay đổi nguyện vọng sau thời hạn điều chỉnh hoặc sau khi có kết quả trúng tuyển; học sinh và phụ huynh có trách nhiệm cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đăng ký nguyện vọng và chịu trách nhiệm với quyết định lựa chọn của mình.
Việc tư vấn nguyện vọng cho phụ huynh học sinh chỉ dừng ở mức gợi mở, định hướng, giúp phụ huynh học sinh nhận ra năng lực học tập của con em mình, sở thích, nguyện vọng, định hướng nghề nghiệp của các em để chọn trường THPT phù hợp. Nhà trường, giáo viên chủ nhiệm lớp 9 tuyệt đối không tư vấn ép buộc phụ huynh học sinh bỏ tham gia thi tuyển sinh vào lớp 10.
Đối với phụ huynh, học sinh cần tìm hiểu thật kỹ về trường THPT trước khi đăng ký nguyện vọng. Tuyệt đối không chọn nguyện vọng theo kiểu nghe nói, nghe đồn mà cần trực tiếp tìm hiểu môi trường học tập thực tế của trường qua website trường, fanpage trường hoặc trực tiếp đến trường để tham quan, tìm hiểu. Việc chọn trường cần gắn với chọn nhóm môn học lựa chọn phù hợp sở thích, năng lực và định hướng nghề nghiệp của bản thân để quá trình học tập 3 năm THPT tại trường được thuận lợi, tránh đậu vào trường rồi mới tính đến chọn môn học lựa chọn.
Đối với 3 nguyện vọng thường sẽ xếp theo thứ tự từ cao xuống thấp, trúng tuyển nguyện vọng nào các em sẽ học nguyện vọng đó, không được thay đổi nguyện vọng sau khi trúng tuyển. Do đó, các em và gia đình cần cân nhắc, sắp xếp nguyện vọng phù hợp. Phụ huynh cần là điểm tựa để các em vững vàng, tự tin bước vào kỳ thi, không nên kỳ vọng, áp lực quá cao bởi sẽ đặt thêm áp lực tâm lý nặng nề cho các em, ảnh hưởng đến sức khỏe và kết quả bài thi.
+ Xin trân trọng cảm ơn ông!
Đỗ Yến Hoa (thực hiện)
Bình luận (0)