Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM luôn được ví như một cuộc đua đầy kịch tính, nơi áp lực không chỉ đè nặng lên vai học sinh mà còn khiến các bậc phụ huynh rơi vào trạng thái… mất ăn, mất ngủ.
Tại các chương trình tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp bậc THCS năm học 2025-2026, hầu hết phụ huynh đều bày tỏ băn khoăn, lo lắng về tỷ lệ chọi, cách chọn nguyện vọng phù hợp để tăng khả năng đậu vào trường công lập.
Lo điểm cao vẫn rớt
Tại buổi tư vấn tuyển sinh ở Trường THCS Bạch Đằng (phường Nhiêu Lộc), một phụ huynh đã thẳng thắn bày tỏ sự lo lắng về năng lực đáp ứng của hệ thống trường công lập hiện nay. Theo vị phụ huynh này, dù con cái đã nỗ lực hết mình, nhưng những con số về tỷ lệ chọi qua mỗi mùa tuyển sinh 10 vẫn là một nỗi ám ảnh, áp lực tâm lý quá lớn.
Đặc biệt, nỗi lo về việc “điểm cao vẫn rớt” hoặc phải đi học quá xa nhà là có thật. Một phụ huynh đã chia sẻ câu chuyện trong mùa tuyển sinh năm trước khi cháu của mình đạt tổng điểm thi là 22,5 – một mức điểm tương đối đẹp, nhưng cuối cùng vẫn phải học một trường cách xa nhà, vì trường gần nhà có mức điểm chuẩn vượt ngưỡng. “Rõ ràng, ngay cả khi học sinh có học lực giỏi, năng lực tốt nhưng nếu tính toán nguyện vọng không chuẩn thì cũng có thể rớt cả 3 nguyện vọng. Việc tính toán nguyện vọng thì đảm bảo học sinh có chỗ học, song chấp nhận sẽ bị đẩy vào các trường ở khu vực xa, gây khó khăn cho việc di chuyển và sinh hoạt hàng ngày”, vị phụ huynh băn khoăn.
Phụ huynh này cũng đặt vấn đề về việc liệu có cơ hội nào ưu tiên cho học sinh được học tại địa phương mình cư trú để giảm bớt gánh nặng đi lại cho phụ huynh. Bên cạnh đó, năm học 2026-2027 là năm đầu tiên kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập dành cho học sinh ở 3 khu vực TP.HCM sau sáp nhập. Sự xuất hiện của những học sinh từ khắp nơi đổ về thành phố cũng khiến phụ huynh lo ngại tỷ lệ chọi sẽ càng bị đẩy lên cao hơn, khiến cơ hội của học sinh tại chỗ bị thu hẹp lại. Những câu hỏi dồn dập về việc “Sở GD-ĐT sẽ hỗ trợ gì?”, “Làm sao để chọn trường an toàn?” phản ánh rõ nét áp lực tâm lý cực độ của các bậc cha mẹ trong giai đoạn này.
Chiến thuật “kiềng ba chân” trong chọn nguyện vọng
Theo ông Đào Phi Trường (Chuyên viên Sở GD-ĐT TP.HCM), kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập là kỳ thi mang tính phân hóa, để chọn học sinh có năng lực phù hợp vào những trường THPT phù hợp. Năm 2026, chỉ tiêu lớp 10 công lập dự kiến của TP.HCM là ít nhất 70% trong tổng số học sinh lớp 9 trên toàn thành phố. Tức là vẫn có một bộ phận học sinh sau THCS sẽ đi theo những lộ trình học tập khác như trường nghề, giáo dục thường xuyên hoặc trung cấp, cao đẳng. Đây là thực tế mà phụ huynh cần chấp nhận để có phương án dự phòng phù hợp.
Mặc dù vậy, ông Trường nhấn mạnh, Sở GD-ĐT TP.HCM luôn tạo điều kiện tối đa cho học sinh. Sau khi phụ huynh đăng ký nguyện vọng lần đầu, Sở GD-ĐT sẽ công bố tỷ lệ chọi của từng trường. Đây là “thời điểm vàng” để phụ huynh và học sinh nghiên cứu kỹ con số chỉ tiêu thực tế của từng trường, đối chiếu với tỷ lệ chọi và năng lực học tập của con em mình để thực hiện quyền điều chỉnh nguyện vọng 1, 2, 3 phù hợp nhất.
Một trong những lời khuyên đắt giá nhất của chuyên viên Sở GD-ĐT TP.HCM khi đăng ký nguyện vọng là phụ huynh cần tìm hiểu kỹ điểm chuẩn của trường trong 3-5 năm, để theo dõi biến động về điểm số. Việc quan sát quy luật di chuyển của điểm chuẩn qua từng năm sẽ giúp phụ huynh đánh giá được thực lực của con có thực sự khớp với mục tiêu hay không, từ đó đưa ra quyết định an toàn và khoa học hơn thay vì chọn trường theo cảm tính hoặc theo bạn bè.
“Trường THPT công lập không phải là cánh cửa duy nhất để các em bước vào đời, lập thân, lập nghiệp. Hiện nay vẫn còn rất nhiều lộ trình học tập tiềm năng khác như chương trình “9+” (học trung cấp lên cao đẳng) với chính sách miễn 100% học phí nghề của Nhà nước, hoặc các chương trình liên kết quốc tế, trường ngoài công lập, giáo dục thường xuyên… Để không quá áp lực cho con, phụ huynh cần đánh giá đúng năng lực học tập của con, sở thích nghề nghiệp, điều kiện kinh tế gia đình để chọn được hướng đi phù hợp nhất”, ông Trường nhấn mạnh.
Ôn tập sao cho hiệu quả?
Trong chương trình tư vấn tuyển sinh ở các trường THCS, chuyên gia của Sở GD-ĐT TP.HCM cũng đưa ra lời khuyên hữu ích, “mách nước” giúp học sinh ôn tập hiệu quả, chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi tuyển sinh.
Ông Đào Phi Trường khuyên học sinh cần đi học đầy đủ, nắm chắc kiến thức nền tảng và đặc biệt là nên tự giải đề thi của 3 năm gần nhất cho các môn toán, ngữ văn, tiếng Anh. Chỗ nào chưa hiểu, hãy mạnh dạn hỏi thầy cô ngay trên lớp. Ông Trường cũng gợi ý học sinh có thể sử dụng các công cụ AI để tìm kiếm những trang web trắc nghiệm định hướng nghề nghiệp, giúp các em hiểu rõ bản thân hơn trước khi chọn tổ hợp môn học ở trường THPT, từ đó có quyết định chọn trường THPT hiệu quả nhất.
Đặc biệt, giai đoạn “vượt vũ môn” đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả thể chất lẫn tinh thần, ông Trường khuyên các sĩ tử trong “tuần lễ vàng” cận thi cần hạn chế đi chơi xa, đảm bảo ăn uống điều độ và ngủ đủ giấc; tránh các món ăn lạ để phòng ngừa rủi ro về sức khỏe trong ngày thi; hạn chế tối đa việc sử dụng điện thoại để chơi game; chỉ nên dùng điện thoại để cập nhật thông tin tuyển sinh hoặc tìm hiểu về các tổ hợp môn học.
“Hãy lắng nghe thầy cô chủ nhiệm lớp để được tư vấn việc chọn nguyện vọng. Thầy cô chủ nhiệm lớp là người gần nhất và hiểu rõ năng lực của các em nhất. Việc chọn trường phải dựa trên sức lực thực tế của chính mình, thông qua đánh giá, chỉ số sát sườn về năng lực học tập, điểm chuẩn của trường, không chọn theo bạn bè, số đông, không chọn theo cảm tính trường tốp trên, trường tốp dưới…”, ông Trường khuyên.
Bài, ảnh: Quang Long
Bình luận (0)