Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

Sài Gòn được tái hiện qua tư liệu cổ

Tạp Chí Giáo Dục

Hình ảnh Sài Gòn – TP.HCM đang được tái hiện một cách sinh động tại Tuần lễ Sách kỷ niệm 320 năm Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định – TP.HCM (1698-2018), do Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM tổ chức tại đường sách TP. Ở đó, khách tham quan sẽ được tiếp cận những giá trị lịch sử, văn hóa của Sài Gòn – TP.HCM qua 320 năm hình thành và phát triển.

Ông Nguyễn Thành Vinh đang thuyết minh cho con trai khi tham quan triển lãm ảnh về Sài Gòn xưa

Ra mắt ảnh panorama về Sài Gòn xưa

Khai mạc từ ngày 30-11, Tuần lễ Sách kỷ niệm 320 năm Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định – TP.HCM (1698-2018) sẽ kéo dài đến ngày 9-12 với nhiều hoạt động ý nghĩa gồm triển lãm, giao lưu, giới thiệu sách… Được đặt ngay sát cổng chào, 19 ảnh panorama về Sài Gòn xưa như níu chân khách tham quan bằng những hình ảnh chân thực về “mảnh đất lành” khiến người người chăm chú thưởng lãm trong sự thích thú. Loạt ảnh giá trị này trở nên đặc biệt vì đây là lần đầu tiên ảnh panorama về Sài Gòn xưa ra mắt công chúng. Ảnh panorama là cách đặc tả không gian dưới một góc rộng bất kì, làm cho Sài Gòn được tái hiện một cách tinh tế, tạo xúc cảm cho người xem.

Theo cảm nhận của khách tham quan, triển lãm đã đem đến cho họ cảm giác “vừa quen vừa lạ” về Sài Gòn hơn 100 năm về trước. Đó là cảnh nhộn nhịp khi tan lễ ở Nhà thờ lớn (Nhà thờ Đức Bà); Dinh toàn quyền Đông Dương (Hội trường Thống Nhất) nguy nga, tráng lệ; Vũng Sài Gòn (Bảo tàng Hồ Chí Minh) bên dòng sông thơ mộng, yên bình; chợ Bến Thành (năm 1920) nhộn nhịp người qua lại với các phương tiện xe ngựa, xe lôi kéo; đường Đồng Khởi sáng sủa bởi những dãy nhà cao tầng, khách sạn Continental, tiệm chụp hình, xe ô tô và những người đàn ông mặc Âu phục, phụ nữ áo dài thướt tha…

Bên cạnh loạt ảnh về Sài Gòn xưa, khách tham quan cũng chăm chú quan sát 18 bản đồ cổ về địa lý và địa giới của Sài Gòn. Trong đó có 5 bản đồ gốc về chiến sự khi Pháp tấn công Sài Gòn từ năm 1859 đến 1863. Tiêu biểu là bản đồ sông Sài Gòn năm 1859 do Bộ Hải quân Công binh Pháp vẽ; bản đồ Sài Gòn 1860 của Trinh sát Công binh Pháp vào 1860; bản đồ Sài Gòn 1861 về Chiến tuyến Kỳ Hòa và phác đồ vị trí các đồn, tàu Pháp ở Nam kỳ (tháng 11-1861); bản đồ cảng Sài Gòn 1863 của chuẩn Đô đốc Grandière; bản đồ Sài Gòn 1866 của Hải quân Pháp. Đặc biệt, tuần lễ sách còn trưng bày hơn 90 đầu sách về các giai đoạn hình thành và phát triển của Sài Gòn – TP.HCM với 3 chủ đề chính, gồm Lịch sử – địa lý – văn hóa; Sài Gòn – TP.HCM qua 2 cuộc kháng chiến; Văn học – Tản văn và một số tác phẩm về TP.HCM trong thời kỳ đổi mới.

Tự hào về Sài Gòn – TP.HCM

Là một trong số những người tham quan triển lãm, kỹ sư hóa chất Lê Huy Trấn (ngụ phường 13, quận Tân Bình) cẩn thận chụp lại từng tấm ảnh về Sài Gòn bằng máy điện thoại cầm tay để giữ làm kỷ vật cho riêng mình. Trong gần 60 năm sinh sống ở mảnh đất được ví là hòn ngọc Viễn Đông trù phú, nhưng chưa bao giờ ông Trấn được chiêm ngắm hình ảnh Sài Gòn xưa đẹp đẽ và dung dị đến vậy. Hồi tưởng về thời trung học, đã từng đi trên những con đường rợp bóng cây, được ngồi trên chiếc xe ngựa lóc cóc tiếng vó ngựa phi vui tai, nên khi được nhìn thấy khung cảnh Sài Gòn khiến người đàn ông vào tuổi lục tuần “bồi hồi nhớ về những kỷ niệm cũ bên những người thân yêu”. Theo cảm nhận của ông Trấn, “Những tư liệu quý không chỉ là dịp để ghi nhớ công ơn tạo lập của tiền nhân, mà còn thúc đẩy con người hôm nay phải nỗ lực sống sao cho xứng đáng”.

Đã nhiều lần nghe ông bà, cha mẹ kể về những chuyện ngày xưa, nhưng khi được tận mắt xem ảnh tại triển lãm ông Nguyễn Thành Vinh (ngụ phường 4, quận Phú Nhuận) mới có thể hình dung được Sài Gòn xưa đã được kiến thiết như thế nào. Trong vai trò là “hướng dẫn viên” cho con trai Nguyễn Kiến Quốc Hưng (học sinh lớp 9/A4 Trường THCS Đức Trí), ông Vinh chỉ dẫn cho con về từng cảnh vật, con đường, các phương tiện lưu thông, trang phục của người xưa… Chỉ tay vào một bức ảnh về phòng thương mại, ông Vinh nói với con rằng “chỗ này bây giờ đã trở thành một cửa hàng ăn uống”. Theo ông Vinh: “Học sinh, sinh viên nên hiểu rõ về nền tảng lịch sử của TP, để trân trọng và tự hào về nơi mình đang được cắp sách tới trường, được ăn no mặc ấm. Khi đã ý thức được điều này, người trẻ sẽ tránh được tình trạng hưởng thụ cá nhân, nỗ lực ra sức học tập và rèn luyện để góp sức xây dựng TP trong tương lai”.

Bài, ảnh: Bích Vân

Ông Từ Lương (Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM) nhận định, với lịch sử 320 năm hình thành và phát triển, trải qua những thăng trầm, TP.HCM đã từng bước khẳng định bản sắc riêng của một TP trẻ, năng động, hiện đại và nghĩa tình. Tuổi đời 320 năm còn rất trẻ so với chiều dài của lịch sử đất nước, nhưng TP luôn nỗ lực vươn tới những tầm cao mới, để tiếp tục “Cùng cả nước, vì cả nước” hội nhập và phát triển, sánh vai cùng với bạn bè thế giới.

 

Bình luận (0)