Với mong muốn mang lại góc nhìn mới mẻ, đưa hát bội đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là những bạn trẻ, Nguyễn Đức Huy (sinh viên năm cuối, Trường ĐH Tôn Đức Thắng, TP.HCM) đã thực hiện dự án mang tên “Sài Gòn Hí Viện”.
Nguyễn Đức Huy (thứ 2 từ phải sang) cùng thầy cô trong một triển lãm
Dùng nét vẽ “thổi hồn” cho hát bội
Thông qua nét vẽ theo hơi hướng chibi (khổ nhỏ), những nhân vật trong hát bội được biến tấu thành nhiều kiểu dáng độc, lạ, tựa như gánh hát thu nhỏ giữa lòng một thành phố hiện đại.
Vốn không biết nhiều về hát bội nhưng trong một lần đi với ông ra phố Bùi Viện xem những nghệ sĩ biểu diễn đã cuốn hút Huy. Khi trở về nhà, Huy bắt đầu lân la trên khắp các trang mạng tìm hiểu và biết được một điều, trong tương lai bộ môn này có thể bị mất đi nếu không có cách làm mới nó. Từ đó Huy luôn trăn trở mình có thể làm gì để “lấy lại phong độ” cho loại hình từng một thời “làm mưa làm gió” này.
Để có thể biến trăn trở thành hiện thực, sau khi tốt nghiệp THPT, Huy quyết định chọn học ngành thiết kế đồ họa. Huy nói, mình không thể làm nghệ sĩ để biểu diễn hát bội cho mọi người xem nhưng may mắn là có năng khiếu và sở thích vẽ. Vì vậy khi học xong, Huy có thể dùng nét vẽ “thổi hồn” cho hát bội.
Sau khi kết thúc môn học kỹ thuật in (thời điểm cuối năm 2), mỗi sinh viên phải chọn một đề tài để làm đồ án. Huy chọn vẽ hiện đại, thiết kế về Sài Gòn… Thấy đây là cơ hội để bắt đầu thực hiện sứ mệnh, Huy chọn âm nhạc với chủ đề hát bội. Thế là dự án “Sài Gòn Hí Viện” ra đời từ đó.
Thành công ngoài mong đợi
Ban đầu dự án chỉ thực hiện bộ ảnh gồm 12 nhân vật: Khương Linh Tá, Trương Phi, Tạ Ôn Đình, Mộc Quế Anh, Thần Nữ…Tất cả được vẽ theo hơi hướng chibi, sử dụng gam màu mạnh nhằm tạo nên sự khác biệt, độc đáo và sức hấp dẫn. Về sau Huy nghiên cứu và sáng tạo thêm nhiều nhân vật. Đến nay con số này đã tăng lên gấp bội.
Mặc dù được vẽ trên phần mềm đồ họa chuyên dụng nhưng để hoàn thành bộ ảnh về hát bội, Huy phải mất rất nhiều thời gian để mày mò, nghiên cứu. Sau giờ học trên lớp, Huy phải lân la trên các trang mạng, đi bảo tàng, đến những nơi có biểu diễn hát bội để hỏi những người có chuyên môn về cách hóa trang, áo quần cũng như diễn xuất. “Có những nhân vật hiền, đơn giản vẽ chỉ vài tiếng nhưng với những nhân vật độc ác, cầu kỳ vẽ có khi cả tuần. Nói vẽ nhưng không phải là bê nguyên xi hình tượng nhân vật trên sân khấu vào mà mình còn phải sáng tạo để tạo nên sự khác biệt, phù hợp với các bạn trẻ” – Huy bật mí về quá trình thực hiện dự án.
Để những người chưa từng biết về hát bội hiểu và ấn tượng, phía sau mỗi sản phẩm, Huy còn chú thích cụ thể về nhân vật. Theo Huy, muốn các bạn thích xem hát bội trước hết phải giúp các bạn nhận diện được nhân vật đứng trên sân khấu là ai, hiền hay dữ. Những điệu bộ, cử chỉ của họ thể hiện điều gì. Người ta thích cái đẹp, sau cái đẹp người ta sẽ tìm đến nội dung. Khi hiểu thì tự nhiên các bạn sẽ thích thôi.
|
Cuốn sách “Cùng thưởng thức về hát bội” dày 136 trang ghi lại lịch sử hình thành và phát triển của hát bội, khắc họa nên những nét tinh hoa mang đậm giá trị văn hóa của bộ môn nghệ thuật truyền thống; đồng thời tổng hợp hơn 40 tác phẩm sáng tạo của các nghệ sĩ trẻ tham gia dự án trên chất liệu giấy nhám với hình in tươi sáng và sắc nét.
Những bức ảnh về hát bội trong dự án “Sài Gòn Hí Viện” |
Không chỉ có bộ ảnh về nhân vật, Huy còn thiết kế thêm hộp nhân vật nhìn tựa như sân khấu hát bội thu nhỏ vô cùng thú vị. Ở sân khấu này, các nhân vật có màn trình diễn đầy kịch tính thông qua từng nét vẽ. Huy chia sẻ: “Bản thân em thích biến cái cũ thành cái mới. Với lại nhiều văn hóa truyền thống bây giờ ít được người trẻ quan tâm nên em muốn làm mới nó theo phong cách hiện đại hơn để “lôi kéo” các bạn. Khi xem những bức ảnh này, những người chưa từng xem hát bội sẽ tò mò và tự động tìm đến”.
Thấy đồ án có tính khả thi, nhiều thầy cô, bạn bè ủng hộ Huy phát triển thêm để mang đi triển lãm. Nhân lúc đó, UBND quận 10 đang chuẩn bị tổ chức triển lãm về âm nhạc cho thiếu nhi tại Nhà hát Hòa Bình, Huy đã đến đăng ký. Thành công hơn cả mong đợi, bộ ảnh về nhân vật của Huy được mọi người vô cùng thích thú. Sau lần đó, nhiều đơn vị, tổ chức, cá nhân cũng đặt hàng để làm poster, vé, thiết kế sân khấu cho các sự kiện nghệ thuật.
Không chỉ triển lãm tại TP, Huy còn mang “gánh hát bội chibi” ra tận Hà Nội giới thiệu cho các bạn học sinh – sinh viên ngoài đó. Huy cho biết: “Mình làm dự án không chỉ để kết thúc môn mà còn phải chứng minh cho mọi người thấy là nó có khả năng để duy trì, lan tỏa trong cộng đồng”.
Để bộ ảnh có thể “bay” đi khắp nơi, Huy còn nghiên cứu để đưa sản phẩm lên bao bì, nhãn mác, thành lập fanpage tên “Dấu ấn Sài Gòn”. Mỗi lần thực hiện Huy đều ghi chép lại cẩn thận để cùng nhóm bạn thực hiện cuốn sách “Cùng thưởng thức về hát bội” vào cuối năm nay.
Bài, ảnh: Hồ Trinh
Bình luận (0)