Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

Siết chặt ca khúc có ngôn từ “gây sốc”

Tạp Chí Giáo Dục

Trưc tình trng phn ng đi vi nhng ca khúc, MV có ta đ d gây hiu nhm theo hưng tiêu cc như Nng cc, Xếp hình, Như cái lò, Như li đn, Thu Dm, Phiếu bé ngoan…, Cc Ngh thut biu din cho biết đang xây dng cơ chế phi hp, nhm tăng cưng kim soát vic đăng ti nhng sn phm âm nhc trong thi đi công ngh 4.0.

Ca khúc Như li đn ca ca sĩ Bo Anh b dư lun phng gay gt

Ngôn t gây sc, hình nh phn cm

Bài hát bị cộng đồng mạng phản ứng có phần gay gắt trong thời gian qua là ca khúc Thu dẩm của ca sĩ Nguyễn Quang Hưng (Lil Knight). Nội dung Thu dẩm đề cập đến một cô gái tên Thu, yêu đơn phương một nam ca sĩ. Tuy nhiên, tình yêu “một chiều” chỉ là yếu tố phụ, cái chính tác giả muốn nhấn nhá là “cô ta mắc bệnh dẩm tên Thu, đêm đêm cô ta thích một mình mút kem, cô ta luôn loay hoay trong phòng không mặc gì…”. Bên cạnh những câu từ “gây sốc”, MV Thu dẩm còn gây phản cảm bởi những hình ảnh minh họa mang tính “khơi gợi” bởi một cô gái môi son đỏ chót, phì phèo điếu thuốc lá, sờ tay vào “chỗ kín”, ngậm hờ ngón tay ở đầu môi. Cách đây 3 tuần, MV này đạt  2.835.072 lượt xem trên kênh Youtube và thu hút sự chú ý trên cộng đồng mạng. Tuy nhiên, bên cạnh những lời ủng hộ, trên trang facebook của tác giả đã hiển thị rất nhiều comment phản ứng gay gắt. Thậm chí người hâm mộ Phạm Thế Điệp đã quyết định tẩy chay: “Từ hôm nay sẽ bỏ theo dõi ca sĩ này, mặc dù tất cả các bài hát của anh tôi đều thuộc”.

Bên cạnh Thu dẩm, ca khúc Xếp hình (của Tăng Nhật Tuệ) trong thời gian qua cũng nhận nhiều phản ứng tiêu cực vì sử dụng nhiều câu từ nhạy cảm. “Chung xuồng” với Thu dẩm và Xếp hình, tựa đề của các nhạc phẩm Nắng cực (Phạm Toàn Thắng), Như cái lò (Khắc Hưng), Như lời đồn (Khắc Hưng, Bảo Anh) như giọt nước tràn ly khiến người hâm mộ và nghệ sĩ của làng nhạc Việt dậy sóng. Theo lý giải của một số cá nhân, sở dĩ những tựa đề này bị xét nét là vì tác giả sử dụng từ nhạy cảm, khiến công chúng dễ bề hiểu theo nghĩa đen, “nghĩ” theo nghĩa bóng, thậm chí suy diễn theo kiểu nói lái. Đó là lý do khiến Bảo Anh sau khi phát hành ca khúc Như lời đồn đã phải lên tiếng “đề nghị các bạn trẻ ngưng đọc lái tên bài hát dưới mọi hình thức”.

Bàn v vn đ này, ca sĩ Hoàng Bách cũng bày t: “Đã làm ngh thut phi hưng đến cái hay, cái đp đ cuc sng tt đp hơn. Quan đim ca tôi là nói không vi nhng bài hát có ta đ d đc theo hưng nhy cm”.

Cách đây 4 năm, ca khúc Phiếu bé ngoan 2 của Yanbi (Tô Minh Vũ) và Mr T (Tằng Quốc Anh) cũng gây “đình đám” vì dùng những ngôn từ táo bạo như “mông em cong”, “ngực em tròn”, “mùi da thịt khiến em tăng thêm phần sexy”… Sau khi MV Phiếu bé ngoan 2 được đăng tải trên Youtube, đã vấp phải sự phản ứng gay gắt từ cộng đồng và cơ quan chức năng. Kết cục MV đã bị thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tuýt còi, buộc gỡ MV khỏi kênh Youtube. Đồng thời xử phạt 10 triệu đồng đối với hai tác giả, và 4 triệu đồng đối với Vũ Quốc Tùng do vi phạm “phổ biến bản ghi âm không phù hợp với thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa Việt Nam nơi công cộng”.

Xây dng cơ chế phi hp kim soát

Trước tình trạng sáng tác ca khúc có tựa đề hoặc ca từ dễ gây hiểu nhầm theo hướng tiêu cực, ca sĩ Quách Tuấn Du cho rằng trong thời gian gần đây âm nhạc đã thay đổi một cách thoái trào bởi những ca từ lời rap đưa vào âm nhạc. Bên cạnh đó, khán giả trẻ cũng có xu hướng chú ý đến những điều… khác thường. Tuy nhiên, dù tiếng Việt phong phú về ngữ nghĩa, nhưng việc sử dụng ngôn từ thiếu tính thẩm mỹ trong sáng tác là điều khó chấp nhận. Theo Quách Tuấn Du, đây cũng có thể là hành động “gây sốc” nhằm thu hút sự quan tâm của người trẻ. Do đó, anh mong cơ quan chức năng vào cuộc nhằm “làm sạch” những ca khúc mới có yếu tố phản cảm để chấn chỉnh kịp thời.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh (quyền Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) thông thường một ca khúc, MV, album trước khi phát hành đều phải xin phép trước khi phát hành. Do đó những trường hợp tự đăng tải MV, ca khúc lên mạng khi chưa có sự đồng ý của cơ quan chức năng là vi phạm. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng việc kiểm soát vấn đề này hiện nay là rất khó. Mặt khác, chúng ta cũng không thể áp đặt tác giả trong cách đặt tựa đề hoặc sử dụng ca từ. Tuy nhiên, không phải vì thế mà tác giả có thể “thoải mái” sáng tác theo hướng phản cảm, gây sốc, câu view, tác động tiêu cực đến người nghe, nhất là người trẻ. Nhằm góp phần chấn chỉnh tình trạng này, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đang phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng các quy định trong lĩnh vực quản lý đối với những hoạt động nghệ thuật trong thời đại công nghệ 4.0. Trong đó chú trọng đến công tác kiểm soát việc đăng tải MV, bản thu, clip trên mạng xã hội hoặc kênh Youtube. Qua đó nhằm góp phần định hướng, hoặc xử lý, chấn chỉnh những sản phẩm có nội dung không phù hợp theo quy định chung.

Đinh Vũ

Bình luận (0)