Đem sách lịch sử đến gần với độc giả là điều trăn trở của những người làm sách hiện nay. Trong xu hướng phát triển của các loại sách mang tính giải trí, sách lịch sử vẫn rất kén người đọc.
 |
| TS. Quách Thu Nguyệt, TS. Nguyễn Thị Hậu, nhà nghiên cứu Lê Nguyễn (từ trái sang) giao lưu cùng độc giả tại buổi ra mắt tủ sách Biên khảo – Sử liệu |
Giữa những dòng sử liệu
Vừa qua, Công ty DT Books đã tổ chức buổi ra mắt tủ sách Biên khảo – Sử liệu tại Đường sách Nguyễn Văn Bình trong chương trình giao lưu với chủ đề Sử liệu đi tìm người đọc. Nhiều năm qua, không thể phủ nhận sự nỗ lực của các đơn vị làm sách trong việc tìm kiếm, phát hiện những nguồn sử liệu, những công trình biên khảo, nghiên cứu giá trị mà do thời gian và những biến động lịch sử nên chưa có điều kiện phát hiện, khai thác, công bố lại. Những nỗ lực ấy đã đem đến cho dòng sách lịch sử nhiều tác phẩm được độc giả chào đón. Để “thai nghén” một công trình nghiên cứu về lịch sử phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, trở ngại. Nếu không có lòng tâm huyết, sự tận tụy với nghề, những nhà khảo cứu, nhà viết sử sẽ rất dễ dàng buông xuôi.
Sau một thời gian dài triển khai, tủ sách Biên khảo – Sử liệu đã ra mắt độc giả 4 tác phẩm: La Sơn phu tử (Hoàng Xuân Hãn), Lịch sử vương quốc Đàng Ngoài (Alexandre de Rhodes, Nguyễn Khắc Xuyên dịch), Xã hội Việt Nam thời Pháp thuộc (Lê Nguyễn), Lịch sử hình thành và phát triển vùng đất Nam bộ (từ khởi thủy đến năm 1945) (Trần Đức Cường chủ biên). Với mục tiêu hướng đến độc giả trẻ, thêm hứng thú cho việc học sử của các em học sinh, sinh viên, các tác giả đã gửi gắm những đứa con tinh thần của mình trong từng trang sách. Qua các công trình biên khảo, nghiên cứu được tuyển chọn và công bố từ tủ sách Biên khảo – Sử liệu, những người làm sách hy vọng độc giả có điều kiện tìm tòi, tiếp cận những phương pháp nghiên cứu nghiêm túc, các nguồn sử liệu được giới thiệu một cách khách quan, khoa học.
| “Những nguồn sử liệu không chỉ nằm trong kho mà cần phải được giới thiệu rộng rãi đến độc giả. Chúng tôi kỳ vọng việc đưa sách sử, sử liệu sử đến với người trẻ trong nhiều dự án về sách sử hấp dẫn, gần gũi để người Việt hiểu, yêu sử Việt chứ không phải yêu sử Hàn Quốc, Trung Quốc”, TS. Quách Thu Nguyệt chia sẻ. |
Theo nhà nghiên cứu Lê Nguyễn, “vấn đề nghiên cứu lịch sử hiện nay có 3 nguồn không thể bỏ qua là: Chính sử, ngoại sử, dã sử. Bên cạnh đó, các nguồn sử liệu từ các phương tiện truyền thông, báo chí cũng vô cùng quan trọng. Nguồn sử liệu Hán Nôm, sử liệu tiếng Anh cũng là cơ sở cần thiết để những người nghiên cứu lịch sử cần tìm hiểu, khai thác”. Đối với các nhà nghiên cứu lịch sử, nguyên tắc đảm bảo tính khách quan, tính trung thực, công bằng luôn được đặt lên hàng đầu. Những ai chưa từng lặn ngụp trong đại dương tư liệu lịch sử mênh mông, bề bộn khó lòng có thể thấu hiểu được nguồn sử liệu có vai trò cực kỳ quan trọng trong nghiên cứu lịch sử.
Hiểu và yêu lịch sử nước nhà
Nghiên cứu lịch sử Việt Nam đã có những khởi sắc. Tuy nhiên, khó khăn của công tác làm sách lịch sử vẫn là một thách thức đối với những người say mê công việc này. Mọi nhận định trong quá trình nghiên cứu, làm sách lịch sử đều cần có dẫn chứng thuyết phục, có cơ sở khoa học, tuyệt đối không sử dụng tư liệu mơ hồ. Điều này đòi hỏi người làm sách lịch sử phải có tầm nhìn rộng, thái độ khoa học khách quan không thiên kiến.
Trong thời gian tới, tủ sách Biên khảo – Sử liệu sẽ chuẩn bị phát hành một số tựa sách như: Việt Nam và Nhật Bản giao lưu văn hóa (Vĩnh Sính, có phần phụ lục “An Nam cung dịch kỷ sự” của Chu Thuấn Thủy), Lê mạt sự ký: sự suy tàn của triều Lê cuối thế kỷ XVIII (Nguyễn Duy Chính), Xã hội Việt Nam qua bút ký của người nước ngoài (Lê Nguyễn), Việt Nam thời Pháp đô hộ (Nguyễn Thế Anh), Những người châu Âu ở nước An Nam (Maybon)… Đây có thể được xem là một tín hiệu vui cho thị trường sách lịch sử Việt Nam. Nhiều tác phẩm nhận được sự quan tâm, đón chờ của độc giả. Nhiều tựa sách đã được tái bản chứng tỏ dòng sách lịch sử đã có người đọc.
Lịch sử luôn là cuộc đối thoại không có hồi kết giữa hôm nay và quá khứ. Ngày mai, các thế hệ tiếp sau sẽ không ngừng viết tiếp những bộ Lịch sử văn hóa Việt Nam. “Để sử liệu đến gần hơn với độc giả, chúng ta cần cố gắng bình dân hóa những kiến thức khảo cổ để người đọc dễ hiểu. Hiện nay, việc đưa sử liệu đến với người trẻ vẫn còn nhiều khó khăn nên cần phải “mưa dầm thấm lâu”. Tủ sách Biên khảo – Sử liệu có thể xem là một cú hích góp phần giúp những người trẻ thêm yêu sách sử”, TS. Nguyễn Thị Hậu cho biết.
Thu hút giới trẻ đến với sách sử là vấn đề đau đáu của những người làm sách. Việc đưa những nhân vật, sự kiện bước ra khỏi những dòng sử liệu khô khan, trở nên sống động, gần gũi với độc giả sẽ còn nhiều thách thức, đòi hỏi sự nỗ lực rất nhiều của các nhà nghiên cứu, khảo cổ và các đơn vị làm sách.
Bài, ảnh: Yên Hà
Bình luận (0)