Các tác phẩm văn học Việt Nam chủ yếu được sử dụng trong giảng dạy, rất ít được chuyển thể thành các loại hình nghệ thuật khác. Tuy nhiên, xu thế chuyển thể tác phẩm thành phim, kịch, nhạc kịch, múa, triển lãm… ngày càng trở nên phổ biến. Sự “biến tấu” này không chỉ phục vụ cho nhu cầu giải trí, mà còn là công cụ hỗ trợ cho những giờ học văn chính khóa.
Nhạc kịch “Dế mèn phiêu lưu ký” chuyển tải thông điệp về tinh thần đoàn kết và yêu thương
Ra mắt nhạc kịch “Dế Mèn phiêu lưu ký”
“Dế Mèn phiêu lưu ký” của nhà văn Tô Hoài là một tác phẩm văn học nổi tiếng, gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ học sinh và độc giả Việt Nam. Đặc biệt truyện ngắn này đã được chuyển thể thành nhạc kịch, được công diễn tại Nhà hát Thành phố tối 29-12-2018 vừa qua. Với phiên bản hòa nhạc, nhạc kịch “Dế Mèn phiêu lưu ký” được thể hiện bằng lời hát và lời thoại qua phần dàn dựng của nhạc sĩ Vũ Việt Anh. Có thể nói vở nhạc kịch này cũng là tác phẩm đầu tiên tại Việt Nam được viết theo phong cách âm nhạc Musical Broadway. Đây một loại hình sân khấu mới, kết hợp kỹ xảo, nghệ thuật thị giác của sân khấu hiện đại với nghệ thuật nhạc kịch, trong đó có sử dụng nhạc Pop, Rock và Jazz. Với sự góp mặt của ca sĩ Đào Mắc (trong vai dế Mèn), Phan Hữu Trung Kiệt (vai dế Trũi), Võ Hạ Trâm (vai Nhà trò), Trần Thanh Nam (vai Xiến tóc), Nguyễn Thị Duyên Quỳnh (vai Nữ hoàng), Vũ Minh Trí (vai thầy đồ Cóc), Đoàn nhạc kịch và dàn nhạc giao hưởng HBSO (do nhạc trưởng Trần Nhật Minh chỉ huy), nhạc kịch “Dế Mèn phiêu lưu ký” hứa hẹn sẽ đem lại những bất ngờ thú vị cho khán giả TP.HCM, nhất là các em học sinh – sinh viên.
Được biết, trước khi “Dế Mèn phiêu lưu ký” được dàn dựng thành nhạc kịch, truyện ngắn này đã được Đoàn kịch 1 (Nhà hát Tuổi Trẻ) “biến tấu” thành vở kịch vui phục vụ thiếu nhi vào Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6. Nội dung vở kịch kể về cuộc đời và những chuyến phiêu lưu thú vị của dế Mèn – chú dế đầy nghị lực, dũng cảm vượt qua bao gian khó và vấp ngã để vươn tới ước mơ tốt đẹp với thông điệp: “Tất cả vì hòa bình và chính nghĩa, muôn loài đều là anh em trong tình hữu nghị và vui vẻ”. Bên cạnh những suất diễn ở nhà hát, đoàn kịch còn tích cực đưa “Dế Mèn phiêu lưu ký” đến các cơ quan, trường học để phục vụ những khán giả nhỏ tuổi.
Giúp học sinh hóa thân vào tác phẩm
| Theo thầy Nguyễn Quốc Phòng: “Việc dạy văn theo cách thầy nói trò nghe đôi khi trở nên nhàm chán, nên những đoạn phim học sinh làm dù chỉ mang tính nghiệp dư, nhưng đã góp phần truyền tải được nội dung tác phẩm và thực sự khiến bộ môn văn học thêm hấp dẫn đối với các em học sinh”. |
Cùng với “Dế Mèn phiêu lưu ký”, tác phẩm “Truyện Kiều” nổi tiếng của đại thi hào Nguyễn Du đã được tái hiện bằng vở “Múa Kiều” trên Sân khấu Nhà hát TP.HCM vào trung tuần tháng 3-2018. Vở diễn tạo sự thu hút đặc biệt khi đưa lên sân khấu 3 nàng Kiều với những điệu múa đương đại, do NSƯT Trần Hoàng Yến, Nguyễn Thu Trang và Phan Tiểu Ly thủ vai. Theo nhận định của tiến sĩ Trần Lê Hoa Tranh (Phó Trưởng khoa Ngữ văn, Trường ĐH KHXH-NV TP.HCM), đoạn Kiều sa vào lầu xanh cùng với tiếng roi vút đen đét, tiếng rên rỉ, những điệu múa run rẩy như lột tả nỗi đau tột cùng trong tủi nhục của Kiều. Đoạn hát ca trù và nhạc Hàn Quốc cũng làm tăng tính thê lương và bi kịch của thân phận nhân vật. Theo cảm nhận của em Phạm Tiến Đức (HS lớp 10, Trường THPT Nguyễn Khuyến): “Rõ ràng khi tận mắt xem “Múa Kiều”, khán giả như chạm được nỗi đau của nhân vật hơn. Nếu giờ học Kiều cũng được tái hiện bằng vở múa thì chắc chắn học sinh sẽ cảm nhận được nội tâm của nhân vật một cách gần gũi”.
Là một trong những truyện ngắn đã được dựng thành phim từ rất lâu là truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” của nhà văn Tô Hoài. Tác phẩm này đã được chính tác giả chuyển thể thành kịch bản và được đạo diễn Mai Lộc dựng thành phim cùng tên vào năm 1961. Bộ phim này đã được trao giải thưởng Bông sen bạc trong Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2 năm 1973. Nhằm tạo tính hấp dẫn trong giờ học văn, Trường THPT Tây Thạnh (TP.HCM) đã sử dụng bộ phim này để minh họa cho tác phẩm “Vợ chồng A Phủ”. Không dừng lại ở việc sử dụng phim để minh họa cho giờ học, thầy Nguyễn Quốc Phòng, giáo viên dạy văn Trường THPT Tương Dương 2 (huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An) đã có sáng kiến “giúp học sinh hóa thân vào tác phẩm” bằng cách hướng dẫn học sinh viết kịch bản và dựng thành phim. Với sự đồng hành của thầy Phòng, các em học sinh lớp 12A2 đã hoàn thành 4 đoạn phim ngắn được chuyển thể từ truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” (Tô Hoài), “Vợ Nhặt” (Kim Lân), “Chiếc thuyền ngoài xa” (Nguyễn Minh Châu), và “Chí Phèo” (Nam Cao). Hóa thân vào nhân vật trong tác phẩm “Vợ Nhặt”, em Nguyễn Thị Huyền cho biết, nhóm có 7 người thì 6 người làm diễn viên, người còn lại quay phim. Trong cảnh Thị được Tràng đãi ăn bánh đúc, vì không biết làm loại bánh này nên các em dùng bún để thế vào. Những đoạn phim do chính các em học sinh hóa thân vào nhân vật của tác phẩm văn học sẽ được lưu lại để làm tài liệu tham khảo cho các em học sinh khóa sau.
Bích Vân
Bình luận (0)