Những năm trước 2000, Bộ GD-ĐT thường có một tổ chức mang tên Hội đồng bộ môn trực thuộc Vụ Giáo dục phổ thông. Hội đồng bộ môn chỉ thuần túy là một tổ chức chuyên môn, chuyên sâu về một môn học nào đó. Hội đồng không làm việc thường xuyên hay định kỳ; chỉ họp khi có việc liên quan đến chuyên môn, thường là những việc khó.
Hội đồng bộ môn Ngữ văn trước những năm 2000 thường do các giáo sư làm Chủ tịch, Phó Chủ tịch như Hoàng Như Mai, Lê Trí Viễn, Hoàng Tuệ, Đỗ Hữu Châu, Đỗ Bình Trị… và nhiều giáo sư khác là ủy viên như Nguyễn Đình Chú, Nguyễn Đăng Mạnh, Cao Xuân Hạo, Đặng Thanh Lê, Nguyễn Hải Hà, Nguyễn Hoành Khung, Phùng Văn Tửu, Phan Trọng Luận, Nguyễn Khắc Phi, Trần Đình Sử, Trần Hữu Tá, Lưu Đức Trung, Lê Ngọc Trà, La Khắc Hòa… Trong hội đồng còn có thêm một hai nhà văn đại diện như: Nguyễn Đình Thi, Vũ Tú Nam, Nguyên Ngọc, Ma Văn Kháng… Ngoài ra có chuyên viên thuộc Vụ Giáo dục phổ thông và Viện Khoa học Giáo dục cùng một số giáo viên giỏi của các trường phổ thông tham gia.
Như đã nêu, Hội đồng bộ môn chỉ họp bàn những vấn đề liên quan đến chuyên môn, vì thế cần có rất nhiều và đầy đủ các lĩnh vực (phân môn hẹp) tham gia. Ngoài văn học Việt Nam (dân gian, trung đại, hiện đại) còn có các chuyên gia về văn học nước ngoài, lý luận văn học, ngôn ngữ học, Việt ngữ học, phương pháp dạy học… Thời tôi tham gia, GS. Đỗ Bình Trị làm Chủ tịch Hội đồng, GS. Nguyễn Khắc Phi làm Phó Chủ tịch. Khi đó tôi nhớ có mấy cuộc họp Hội đồng bộ môn để cho ý kiến về chương trình Ngữ văn 1987, chương trình Văn năm 2000, bàn về tên môn học văn, tiếng Việt trong nhà trường phổ thông, cho ý kiến về bộ sách thống nhất năm 2000… Không hiểu sao từ sau năm 2000 trở lại đây không thấy có Hội đồng bộ môn nữa. Trong thực tế dạy học phổ thông rất nhiều vấn đề phát sinh cần có một tổ chức chuyên môn với trình độ “bậc thầy” để giúp Bộ GD-ĐT tháo gỡ các khó khăn ấy. Chẳng hạn như bối cảnh hiện nay, nên thay đổi về cách dạy, cách học, cách kiểm tra, đánh giá, thi cử ra sao? Cần vận dụng công nghệ thông tin và kỹ thuật số trong môn học thế nào?… Và rất nhiều vấn đề khác liên quan đến việc dạy và học môn ngữ văn.
Thời nào cũng thế, chưa nói là trình độ chuyên viên mà ngay cả giáo sư, tiến sĩ đi nữa cũng khó có thể giải quyết được tất cả những vấn đề của dạy học bộ môn trong nhà trường. Cuộc sống thay đổi từng ngày, từng giờ; dạy học cần bám sát, gắn bó với cuộc sống, vì thế công tác phát triển chương trình rất cần được quan tâm, thực hiện. Muốn phát triển chương trình đúng, có hiệu quả, cần dựa vào và phát huy sức mạnh, trí tuệ tập thể, trong đó Hội đồng bộ môn là một tổ chức rất quan trọng và đáng tin cậy.
Hội đồng bộ môn chẳng có chế độ lương nên không tốn kém, chỉ cần Bộ GD-ĐT đứng ra thành lập mời họ và khi cần cho ý kiến về chuyên môn thì tổ chức họp để họ cho ý kiến. Câu hỏi được đặt ra là: Thế thì sao không có Hội đồng bộ môn như trước vậy?
PGS.TS Đỗ Ngọc Thống
Bình luận (0)