Tận diệt cá ở dòng kênh đang hồi sinh

Từ khoảng giữa năm 2013 đến nay, TP.HCM đã tổ chức nhiều đợt thả cá xuống kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè với số lượng lên đến hàng trăm ngàn con các loại. Tuy nhiên, cứ sau mỗi đợt thả, người dân lại đổ xô về đây câu ngày càng nhiều hơn. Kiểu câu cá, giăng lưới tận diệt của một bộ phận người dân là hành vi đáng lên án, vi phạm nghiêm trọng đến môi trường sinh thái.

Ông Nguyễn Thanh Vũ, người dân sống trên đường Hoàng Sa (P.11, Q.3) lắc đầu ngao ngán: “Ngày cũng như đêm, người dân ùn ùn kéo về câu cá chật kín. Không chỉ sử dụng những cần câu đơn giản, người dân còn dùng cần câu máy với chùm lưỡi từ 3-5 lưỡi câu”. Theo quan sát của chúng tôi, đoạn kênh đi qua địa phận cầu Công Lý có trên dưới 20 người đang say sưa câu. Trong số ấy, có không ít người sở hữu từ 2-3 cần câu. Các loại cá câu được là cá rô phi, cá chép và cá trê, tuy nhiên, cá cắn câu nhiều nhất vẫn là cá rô phi nhỏ có kích thước từ 2-3 ngón tay. Một thanh niên thản nhiên khoe: “Mỗi chiều câu được bèo lắm là 20 con cá, những hôm nước ròng cũng gấp đôi số ấy”.

Cách đó không xa, đoạn kênh chạy từ cầu Hoàng Hoa Thám đến cầu Bông (Q.1), tầm 15 giờ trở đi, người câu nườm nượp đổ về. Người câu đi thành từng nhóm 5-7 người với lỉnh kỉnh cần, mồi câu, vợt, túi lưới đựng cá… khá chuyên nghiệp. Không ít nhóm còn mang theo cả bia, thức ăn để vừa lai rai vừa câu cá. Bà Trần Thị Thả, người bán hàng nước gần đó nói: “Ban đêm người câu còn nhiều hơn. Không chỉ câu, có người còn giăng lưới, mỗi lần kéo lên có không dưới 30 con cá bé tẹo mắc lưới. Cứ nói người dân ít học, nhận thức kém nhưng tôi thấy có nhiều người là công chức, làm ông này ông kia cũng ra câu, mặt hí hửng khi câu được cá xem câu cá như một việc làm bình thường, không liên quan chi đến pháp luật. Thấy cũng xót lắm nhưng biết làm sao, chính quyền địa phương thì không quan tâm. Mình nhắc nhở cũng chẳng ăn thua gì”.

Gần đây, UBND P.Tân Định cũng đã triển khai treo bảng tuyên truyền nghiêm cấm người dân câu cá trái phép trên dòng kênh nhưng xem ra vẫn không hiệu quả.

Mới đây, chính quyền TP.HCM, các quận, đoàn thể như Hội Liên hiệp Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ Q.1 và 3, các cá nhân… cũng đã tổ chức nhiều đợt thả cá với tổng số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng nhằm mục đích cải tạo tốt hơn nữa môi trường sinh thái, đa dạng hóa sinh học góp phần làm xanh dòng kênh. Tuy nhiên, số phận của chúng đang bị một bộ phận người dân thiếu ý thức ráo riết tận diệt. 

Kỹ sư Nguyễn Thanh Phong, Công ty TNHH Một thành viên Nuôi trồng thủy sản Bình Hòa (TP.HCM) cho biết: “Việc câu cá bằng lưỡi chùm là kiểu đánh bắt thô bạo, gây ảnh hưởng nặng nề đến việc sinh trưởng và phát triển của tất cả các loại cá. Cá bị lưỡi mắc vào bụng, thân, đầu… nhưng không dính câu, nhẹ thì khó sinh trưởng tốt, nặng thì chết đi. Vì thế, nguy cơ cạn kiệt nguồn cá sinh sản là điều hiển nhiên.

Sau một thời gian dài tốn kém khá nhiều công sức và kinh phí, dòng kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè đã dần hồi sinh. Theo đó, mức độ phục hồi về môi trường nước cũng như nguồn lợi thủy sản được khá hơn thì lại xuất hiện những kiểu tận diệt, hủy hoại nguy hiểm. Kỹ sư Phong cho biết thêm, mặc dù môi trường nước đã phục hồi tích cực nhưng các chỉ số ô nhiễm chì, thủy ngân trong cá ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe vẫn không tránh khỏi. Đó là lý do mà người dân không nên câu cá để ăn.

Bài, ảnh: Trần Anh