Mở đầu cho chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương (1918-2018), vào tối 17-12, Ban tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn và Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP.HCM đã khai mạc chương trình triển lãm kết hợp biểu diễn nghệ thuật sân khấu cải lương đặc sắc tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang.
Một cảnh trong trích đoạn cải lương Lão anh hùng họ Nguyễn
Tôn vinh nghệ thuật truyền thống
Chương trình khai mạc đã thu hút đông đảo giới mộ điệu nghệ thuật sân khấu cải lương, cùng thưởng thức những tiết mục đặc sắc về đờn ca tài tử, biểu diễn ca ra bộ, trích đoạn cải lương được tái hiện độc đáo trên chiếc thuyền chèo mộc mạc giữa dòng sông nước miền Tây. Đạo diễn Phan Quốc Kiệt (Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang) cho biết, sân khấu phục vụ biểu diễn cải lương trong dịp kỷ niệm này là sự tái hiện những kỹ xảo của sân khấu xưa với những màn đánh chưởng, đu bay hấp dẫn, cùng với micro treo (được người trong hậu đài điều chỉnh độ cao thấp bằng tay). Riêng trong trích đoạn Lão anh hùng họ Nguyễn, thác nước và dòng suối độc đáo trong bức tranh được thiết kế từ một tấm vải trắng (gồm nhiều lớp ni-lông cắt sợi mảnh dán chồng lên nhau). Khi dải vải này được vắt ngang lên một cần trục được đặt trên đầu ngọn thác, người thiết kế sân khấu sẽ quay trục bằng tay giúp dải ni lông chuyển động, lúc đó ánh sáng sẽ được chiếu vào tạo nên dòng thác nước đẹp mắt.
Bên cạnh xúc cảm với sân khấu cải lương, khách tham quan còn được chiêm ngưỡng những bộ nhạc cụ, đạo cụ, cách trang điểm của nghệ sĩ thời xưa và trang phục biểu diễn cải lương qua các thời kỳ. Tiêu biểu như râu tóc và trang phục dành cho quan văn, trang phục và binh khí dùng cho quan võ và tướng sĩ; Áo mão, cân đai, xiêm y của đức vua và hoàng hậu; “thời trang” trong vở Kim Vân Kiều, Nửa đời hương phấn, Đời cô Lựu… Đặc biệt, hơn 100 chân dung nghệ sĩ cải lương do họa sĩ Trương Văn Ý thực hiện được trưng bày tại triển lãm cũng đã tạo được sự thu hút lớn với khách tham quan. Được biết, sau 3 ngày tổ chức tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, các hoạt động nghệ thuật của chương trình kỷ niệm sẽ được tiếp nối bằng vở cải lương Giấc mộng đêm xuân (tác giả Nhị Kiều, Phi Hùng; đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu) diễn ra tại Nhà hát TP vào lúc 18 giờ ngày 20-12 (phát sóng trực tiếp trên kênh HTV1).
Từ ngày 10 đến 13-1-2019, chương trình triển lãm, sắp đặt tiểu cảnh, trưng bày đạo cụ, trang phục kết hợp biểu diễn nghệ thuật cải lương sẽ tiếp tục được tổ chức tại phố đi bộ Nguyễn Huệ. Tại đây, chương trình giao lưu, biểu diễn và tôn vinh 100 năm nghệ thuật sân khấu cải lương sẽ được tổ chức vào ngày 13 và 14-1, với khoảng 400 nghệ sĩ và nhạc công tham gia (trong đó có 20 nghệ sĩ tiền bối, 80 nghệ sĩ ưu tú trẻ, 25 diễn viên đạt huy chương vàng giải Trần Hữu Trang và Chuông vàng vọng cổ, 100 diễn viên múa và 100 diễn viên quần chúng). Ngoài ra, chuỗi hoạt động kỷ niệm còn được đánh dấu bằng bộ phim tài liệu kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển của nghệ thuật cải lương Nam bộ và chương trình gặp gỡ giữa lãnh đạo TP với văn nghệ sĩ trên lĩnh vực nghệ thuật truyền thống và nghệ thuật kịch nói.
Tạo sức bật cho cải lương trong thời đại công nghệ 4.0
Nhấn mạnh tầm quan trọng của chương trình kỷ niệm, ông Huỳnh Thanh Nhân (Giám đốc Sở VH-TT TP) khẳng định, qua một thế kỷ hình thành và phát triển từ cái nôi văn hóa Nam bộ, loại hình nghệ thuật sân khấu cải lương đã nhanh chóng phổ biến khắp cả nước, là món ăn tinh thần không thể thiếu của công chúng từ thành thị, đến nông thôn và hải đảo xa xôi. Qua đó cho thấy cải lương đã góp phần tạo nên sự phong phú, đa dạng lĩnh vực văn học nghệ thuật, đáp ứng nhu cầu giải trí của nhân dân TP, và trở thành loại hình nghệ thuật tiêu biểu của phương Nam. Do đó, ông Nhân kỳ vọng: “Chương trình kỷ niệm không chỉ tôn vinh, giới thiệu đến công chúng những dấu ấn đậm nét của nền nghệ thuật sân khấu cải lương, mà còn khẳng định những giá trị to lớn của nghệ thuật cải lương trong dòng chảy của lịch sử sân khấu dân tộc, để cải lương trường tồn và phát triển cùng với sự phát triển của đất nước”.
| NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy (Phó Giám đốc Sở VH-TT TP.HCM) khẳng định:“Sau khi kết thúc chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương, chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì biểu diễn và thực hiện mô hình sân khấu du lịch. Hiện tại sở đã phối hợp với trung tâm xúc tiến du lịch và các công ty du lịch trên địa bàn TP nhằm tổ chức quảng bá loại hình này đến với các công ty lữ hành. Hy vọng ngành du lịch của chúng ta sẽ có thêm một sản phẩm văn hóa du lịch mang đặc trưng của văn hóa vùng miền cũng như nét đặc sắc của văn hóa phương Nam”. |
Theo NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy (Phó Giám đốc Sở VH-TT TP), trong giai đoạn xã hội phát triển rất nhanh trong bối cảnh của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa của quốc tế, việc giữ gìn, bảo tồn và phát triển từng bộ môn nghệ thuật truyền thống, được nhân dân coi là di sản văn hóa tinh thần của dân tộc Việt là trách nhiệm của những người quản lý. Do đó, dưới góc độ quản lý Nhà nước, bên cạnh kế hoạch thí điểm “Sáng đèn sân khấu”, chương trình Sân khấu học đường, Sở VH-TT sẽ tiếp tục thực hiện một số giải pháp trọng tâm, tham mưu cho lãnh đạo TP để có những chính sách và cơ chế hỗ trợ những đơn vị xã hội hóa, nhằm tạo tính đột phá và tạo nên sức bật cho nghệ thuật sân khấu cải lương nói riêng, cho nghệ thuật truyền thống nói chung trong thời gian sắp tới.
Bài, ảnh: Bích Vân
Bình luận (0)