Tết Việt ở trời Tây

Anh, Pháp và Đức là những nước Tây Âu văn minh, giàu có, văn hóa phát triển rất cao nên nơi đây tập trung rất đông người Việt. Ở Pháp hiện nay có gần 300.000 người Việt, trong đó có nhiều gia đình ở Pháp từ lâu đời.

Ngoại ô thị trấn Montpelier – một nơi buôn bán sầm uất của vùng Carnon gần Địa Trung Hải có chùa Linh Sơn hàng năm cứ đến Tết cổ truyền người Việt tập trung thờ cúng tưởng nhớ tổ tiên. Thành phố Lyon ở Đông Nam nước Pháp, cách thủ đô Paris 470km vì có 4 trường đại học, công nghệ sinh học phát triển nên hiện nay có nhiều lưu học sinh Việt Nam học tập. Ở thành phố Lyon có chùa Thiên Minh do người Việt xây dựng và hàng năm đều tổ chức lễ – Tết nhộn nhịp bà con người Việt đến chùa mừng xuân đón Tết rất hồ hởi.

Nói về phong tục mừng xuân đón Tết cổ truyền ở miền Nam nước Pháp không thể không nói đến ảnh hưởng của các chùa, tịnh xá và trung tâm Phật giáo của người Việt mà nổi bật là Trung tâm Bát Nhã – Làng Mai mà người có công lớn trong việc xây dựng và phát triển là thiền sư Thích Nhất Hạnh. Trong những ngày Tết không khí ở Trung tâm Bát Nhã – Làng Mai nhộn nhịp phong tục, tập quán và văn hóa tâm linh của đồng bào người Việt. Đến trung tâm này trong những ngày Tết ai nấy đều thấu hiểu rằng “Đạo pháp” và “Dân tộc” là tâm nguyện vững bền đã gắn kết mọi người ở nơi đất khách quê người.

Thủ đô Paris rộng lớn ở vùng ngoại ô có nhiều ngôi chùa của người Việt được xây dựng sau năm 1975. Trong đó chùa Trúc Lâm do hòa thượng Thích Thiện Châu thành lập năm 1976 tại Champigny sur Marne là một ngôi chùa Việt nổi tiếng ở Paris. Ngày Tết ở chùa Trúc Lâm đông vui, tưng bừng, náo nhiệt với không khí Tết đầm ấm, linh thiêng chẳng khác gì các ngôi chùa danh tiếng ở trong nước. Khuôn viên thiền viện của chùa Trúc Lâm đều náo nức và không thiếu một thứ gì mang hương vị ngày Tết của quê nhà như hoa, trái, bánh chưng, bánh tét, pháo, tranh dân gian, đối liễn chúc Tết mừng xuân và cầu mong cho quốc thái dân an. Đêm đón giao thừa ở chùa Trúc Lâm không sao diễn tả hết tình cảm của bà con, phật tử đối với tổ tiên, cội nguồn và Phật tổ.

Hình ảnh và không khí Tết dân tộc của người Việt sôi động, náo nhiệt và ấn tượng nhất là ở quận 13 của thủ đô Paris. Khu trung tâm thương mại buôn bán đủ hàng hóa, phần lớn là từ châu Á. Hiệu phở 34 Ngọc Phương, nhà hàng Phượng Hoàng, Trung tâm Băng nhạc Thúy Nga Paris, quán Ngon, Litly Café và siêu thị Việt Nam lúc nào cũng đông đúc khách mua bán tấp nập giống như một khu phố ở Việt Nam thu nhỏ. Khác với lễ Giáng sinh và Tết dương lịch, Tết cổ truyền mà chủ yếu là Tết của người Việt. Đèn lồng rực sáng, lung linh giăng khắp nơi là một nét đặc trưng từng đường phố, ngôi nhà. Chậu hoa, cây cảnh được trưng bày đẹp mắt ở khắp các dãy phố. Các dãy nhà, cửa hàng, cửa hiệu đều dán đầy các câu đối liễn mừng Tết đón xuân. Đông vui và khá tấp nập là nơi bày bán tranh ảnh, thiệp chúc Tết, bao lì xì bằng tiếng Việt rực rỡ, bắt mắt. Cao ốc, chung cư giăng đèn, kết hoa đủ màu. Khu vui chơi, giải trí nhỏ xung quanh các khu nhà ở ai nấy hớn hở, chào hỏi, chúc Tết vui vẻ như ở quê nhà.

Mua sắm, ăn cơm ngày Tết gia đình, đi chùa, thăm hỏi và chúc Tết lẫn nhau là một phong tục không thể thiếu được của người Việt ở quận 13 nhất là khu phố của người Việt mà bao thế hệ đã lớn lên và sinh sống ở đây. Các loại trái cây, bánh trái, dưa món, nước mắm, rau củ phổ biến ở trong nước tại các cửa hàng, siêu thị của người Việt đều bán đầy đủ để phục vụ bà con trong ba ngày Tết. Ngày Tết người Việt từ các nước Anh, Đức, Ý và xa hơn là từ Mỹ, Canada và Úc Châu khi đến Pháp đều đến khu người Việt ở quận 13 để ăn Tết và đón nhận sự đầm ấm của ngày Tết cổ truyền khi thời tiết nơi đây lạnh giá. Điều rất lạ là ngày Tết ở quận 13 này vẫn có bày bán và chưng bày các loại hoa đào, hoa mai, cúc, vạn thọ càng tăng thêm đặc điểm Tết của quê hương. Đêm giao thừa vì thời tiết lạnh lẽo nên sau bữa cơm đầm ấm chiều 30 Tết mọi người đều quây quần để xem truyền hình phát từ Việt Nam (VTV4) với các tiết mục tuồng, chèo, cải lương, Táo quân  đặc sắc mà mọi người rất ưa thích.

So với Pháp thì người Việt định cư ở Mỹ muộn hơn nhưng hiện nay số lượng rất đông, có khoảng 2 triệu người Việt sinh sống tại nhiều tiểu bang của nước Mỹ.

Nói đến ngày Tết cổ truyền ở Mỹ là phải nói đến những ngày Tết tưng bừng, náo nhiệt và “rất Việt Nam” ở Little Sài Gòn thuộc quận Cam miền Nam bang California (gọi tắt là Cali). Năm 1978 đại lộ Bolsa trở thành trung tâm của Little Sài Gòn nhờ các cơ sở thương mại, nhà hàng, cửa hiệu, nhà cửa do người Việt xây dựng. Gọi là “Sài Gòn nhỏ” vì ở đây là một hình ảnh của thành phố Sài Gòn thu nhỏ. Nơi đây có nhà hàng, khách sạn, trường học, siêu thị bán trái cây, thực phẩm, gia vị, hoa quả sản xuất tại Việt Nam. Ở đây có những chuyến xe đò nối liền giữa 2 miền Nam – Bắc Cali mỗi ngày.

Với dân số gần 100.000 người San José (bang California) là thành phố có đông người Việt nhất tại Mỹ. Thương xá Grand Century là một trung tâm thương mại lớn của người Việt ở San José. Tại thành phố San Francisco từ năm 2004 cũng thành lập khu “Little Sài Gòn” trên đường Larkin với 2.000 người Việt sinh sống. Người Việt ở thành phố San Francisco hiện nay là 13.000 người. Hơn 80% cơ sở buôn bán ở thành phố này đều do người Việt làm chủ.

Houston là thủ phủ của bang Texas, người Việt có 32.261 người. Năm 2004 thành phố thành lập trung tâm thương mại “Little Sài Gòn” tại khu Midtown nằm gần khu trung tâm thành phố là Downtown.

So với Pháp, Anh, Canada và Úc thì cộng đồng người Việt ở Mỹ rất đông, ngày càng lớn mạnh và có nhiều đóng góp cho sự phồn vinh của nước Mỹ. Việc chuẩn bị Tết và ăn Tết của người Việt ở Mỹ rất khẩn trương, chu đáo và sôi nổi. Hai việc trước Tết của mọi người là chuẩn bị gửi tiền về nước cho người thân và tham gia quyên góp tiền ủng hộ đồng bào bị bão lụt ở trong nước. Việc thứ hai là đặt vé máy bay từ mấy tháng trước. Cũng như mọi gia đình bà con quét dọn, trang trí nhà cửa, mua sắm Tết. Ở các “Little Sài Gòn” hàng năm đều có tổ chức hội chợ, triển lãm, biểu diễn văn nghệ, xuất bản sách báo, ấn phẩm xuân để kịp ra mắt bạn đọc. Có nơi nhiều dịp Tết còn mời các nghệ sĩ, đoàn nghệ thuật trong nước sang biểu diễn các chương trình văn nghệ như chèo, cải lương, múa rối nước. Chương trình truyền hình Phố Bolsa ở Cali phát liên tục trong mấy ngày Tết, trong đó có hình ảnh việc đón xuân ăn Tết ở quê nhà. Đài VTV4 rất được mọi người ưa thích vì góp phần làm phong phú món ăn tinh thần của đồng bào trong dịp Tết…

Trung tâm Thương mại Phúc Lộc Thọ ở Little Sài Gòn tại Cali không khí Tết tưng bừng, nhộn nhịp, đông đúc người mua sắm với nhiều hàng hóa, đặc sản sản xuất từ trong nước. Ở đây đáp ứng mọi nhu cầu về Tết của người Việt, từ củ kiệu, dưa hành, lá dong, bánh chưng, bánh tét, gạo nếp, bia, rượu, nước mắm, chả giò, nem và có bán đủ hoa mai, hoa đào, vạn thọ, cúc đại đóa…

Bữa cơm cuối năm của mỗi gia đình người Việt ở Mỹ hình như không thiếu món ăn truyền thống của quê hương, đậm đà hương vị Tết. Đêm giao thừa và sáng mồng một mọi người gọi điện thoại về nước chúc Tết người thân. Đón Tết đêm giao thừa ở Trung tâm Phúc Lộc Thọ (Cali) là giây phút thiêng liêng không thể nào quên ở nơi quê người.