Tháng 3, cùng với không khí sôi động của Lễ hội Áo dài TP.HCM, hàng trăm trường học trên địa bàn thành phố đã đồng loạt hưởng ứng bằng những hoạt động sáng tạo, gần gũi. Từ sân trường đến không gian số, tà áo dài không chỉ được tôn vinh mà còn trở thành “bài học sống”, góp phần nuôi dưỡng bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ.
Sân trường thành “sân khấu văn hóa”
Lễ hội Áo dài TP.HCM năm 2026 với chủ đề “Sợi tơ vàng son – Dệt nên khát vọng” tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những sự kiện văn hóa tiêu biểu của thành phố. Hưởng ứng tinh thần ấy, ngành giáo dục TP.HCM đã biến tháng 3 thành cao điểm của các hoạt động gắn với áo dài trong trường học.
Nhiều trường đã triển khai “Tuần lễ áo dài”, khuyến khích giáo viên, học sinh mặc áo dài khi đến lớp. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là cách các trường biến trang phục truyền thống thành một không gian trải nghiệm văn hóa sinh động.
Tại Trường THPT Marie Curie, hình ảnh nữ sinh trong tà áo dài trắng vốn đã quen thuộc, nhưng trong tháng 3 lại mang một sắc thái khác: đồng bộ, rực rỡ và giàu cảm xúc hơn. Từ ngày 2 đến 7-3, Đoàn trường phát động toàn thể học sinh mặc áo dài, kết hợp với các hoạt động đồng diễn dân vũ, chụp ảnh tập thể, ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ. Đáng chú ý, không chỉ nữ sinh mà nhiều nam sinh cũng tham gia, góp phần làm mới hình ảnh áo dài trong học đường.
Ở bậc tiểu học, Trường Tiểu học Phước An (phường Phước Thắng) tổ chức chuỗi hoạt động phong phú: Hội thi “Duyên dáng áo dài”, thiết kế áo dài trên giấy, thi ảnh trực tuyến, làm thiệp chủ đề áo dài… Không khí sân trường những ngày đầu tháng 3 trở nên rộn ràng, đầy sắc màu, khi các em nhỏ lần đầu được “hóa thân” trong trang phục truyền thống.
Không kém phần sôi động, Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành) đưa áo dài vào sinh hoạt dưới cờ. Tại đây, học sinh không chỉ trình diễn mà còn tham gia các phần giới thiệu về lịch sử, ý nghĩa của áo dài, kết hợp biểu diễn theo tập thể lớp. Những clip ghi lại hoạt động này được đăng tải trên fanpage, thu hút sự quan tâm lớn từ phụ huynh.
Trong khi đó, Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai lại chọn cách tiếp cận giàu tính thẩm mỹ khi tổ chức chụp ảnh áo dài toàn khối. Những bộ ảnh được đăng tải trên website trường không chỉ ghi lại khoảnh khắc đẹp mà còn góp phần xây dựng hình ảnh học sinh thành phố thanh lịch, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc. Trường THPT Dương Văn Thì kết hợp hoạt động trình diễn áo dài với viết cảm nhận, giúp học sinh vừa thể hiện năng khiếu, vừa bày tỏ suy nghĩ về giá trị văn hóa truyền thống. Đây là cách làm cho thấy sự chuyển biến từ “phong trào” sang “giáo dục”.
Theo lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM, việc triển khai “Tháng áo dài” trong trường học không chỉ là hoạt động hưởng ứng phong trào mà còn là một giải pháp giáo dục văn hóa hiệu quả. “Khi học sinh được trực tiếp mặc, trải nghiệm và tham gia các hoạt động liên quan đến áo dài, các em sẽ hiểu sâu hơn về giá trị truyền thống. Đây cũng là một trong những cách cụ thể để xây dựng môi trường giáo dục giàu bản sắc, hướng đến mục tiêu trường học hạnh phúc”, đại diện sở chia sẻ.
Từ lớp học ra không gian số: Khi áo dài trở thành “bài học sống”
Nếu trước đây, những hoạt động như mặc áo dài, trình diễn hay hội thi chỉ gói gọn trong khuôn viên trường, thì nay đã được “mở rộng” mạnh mẽ nhờ không gian số.
Trang fanpage các trường như Trường THPT Marie Curie, Trường Tiểu học Phước An, Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai… trở thành nơi lưu giữ và lan tỏa những hình ảnh đẹp về áo dài. Các album ảnh “Ngày áo dài”, “Khoảnh khắc tháng 3”, “Duyên dáng học đường” liên tục được cập nhật, thu hút hàng nghìn lượt tương tác.
Không chỉ dừng ở đăng tải hình ảnh, nhiều trường còn tổ chức các cuộc thi trực tuyến, bình chọn ảnh, thử thách video ngắn… giúp học sinh chủ động tham gia sáng tạo nội dung. Nhờ đó, áo dài được tiếp cận bằng ngôn ngữ của thế hệ trẻ – sinh động, gần gũi và dễ lan tỏa.
Website trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hệ thống hóa thông tin. Các bài viết tổng kết, phóng sự ảnh, tin hoạt động được đăng tải bài bản, tạo thành “kho tư liệu số” về văn hóa học đường. Đây không chỉ là kênh thông tin mà còn là một hình thức giáo dục mềm, giúp học sinh và phụ huynh hiểu rõ hơn về ý nghĩa của các hoạt động.
Quan trọng hơn, áo dài trong trường học không chỉ là hình ảnh mà đã trở thành phương tiện giáo dục. Tại Trường THCS Nguyễn Du và Trường THPT Dương Văn Thì, nội dung về lịch sử áo dài, sự biến đổi qua các thời kỳ, giá trị văn hóa được lồng ghép vào các tiết sinh hoạt, hoạt động trải nghiệm. Thông qua những trải nghiệm trực quan ấy, học sinh hiểu rằng áo dài không chỉ là trang phục mà còn là biểu tượng của bản sắc dân tộc. Việc khoác lên mình tà áo dài cũng đồng nghĩa với việc “mang theo” một phần văn hóa Việt.
Thầy Cao Đức Khoa – Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du cho biết: “Nhà trường không đặt nặng yếu tố trình diễn mà chú trọng giá trị giáo dục. Khi các em hiểu vì sao áo dài lại là biểu tượng văn hóa, các em sẽ có ý thức giữ gìn và trân trọng hơn trong cuộc sống hằng ngày”.
Thầy Nguyễn Trần Khánh Bảo – Hiệu trưởng Trường THPT Marie Curie nhấn mạnh: “Hoạt động áo dài giúp học sinh thêm tự tin, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh học đường văn minh, thanh lịch. Đây cũng là dịp để nhà trường giáo dục học sinh về bản sắc dân tộc theo cách nhẹ nhàng nhưng hiệu quả”.
Đặc biệt, việc khuyến khích nam sinh tham gia mặc áo dài – như tại Trường THPT Marie Curie – đang mở ra một góc nhìn mới, giúp học sinh hiểu rằng áo dài là di sản chung, không bị giới hạn bởi giới tính.
Thầy phấn khởi cho biết, nhiều giáo viên chia sẻ, trong những ngày mặc áo dài, học sinh có xu hướng chỉn chu hơn trong cách ăn mặc, cư xử nhẹ nhàng, lịch sự hơn. Không khí lớp học vì thế cũng trở nên trang trọng, gắn kết hơn. Đây chính là những giá trị mềm mà giáo dục hiện đại đang hướng tới.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM khẳng định, ngành giáo dục TP.HCM đang đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị áo dài. Không chỉ thông qua các hoạt động phong trào, từ hoạt động giáo dục, nhà trường còn góp phần định hình nhận thức, bồi dưỡng tình yêu văn hóa cho học sinh.
Từ những sân trường, tà áo dài đã thực sự “sống”, không phải trong bảo tàng, mà trong từng bước chân học sinh, từng giờ học, từng khoảnh khắc đời thường. Và chính từ những không gian ấy, một thế hệ trẻ đang lớn lên cùng niềm tự hào văn hóa – nơi mỗi tà áo dài không chỉ là trang phục, mà là câu chuyện được tiếp nối, được gìn giữ và được lan tỏa bằng chính tình yêu của học sinh thành phố mang tên Bác.
Khương Yến
Bình luận (0)