Tuần qua, Học viện Cán bộ TP.HCM phối hợp Trường ĐH Thủ Dầu Một tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn TP.HCM theo tinh thần Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị”.
Ba nguồn lực vượt trội để khơi thông “điểm nghẽn” trong giáo dục
Trong tham luận tại hội thảo, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM đã chỉ ra, dù sau sáp nhập, TP.HCM trở thành siêu đô thị có quy mô lớn nhất đất nước với gần 2,6 triệu học sinh và hơn 3.500 cơ sở giáo dục; tuy nhiên tốc độ đô thị hóa và tăng dân số cơ học nhanh đã dẫn đến thiếu hụt cơ sở vật chất trường lớp, sĩ số học sinh/lớp vượt xa chuẩn. Cùng với đó, nhu cầu giáo viên tại thành phố cũng ở mức báo động với gần 6.000 vị trí cần tuyển dụng cho năm học 2025-2026. Trong khi đó, liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp còn lỏng lẻo.
Theo Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, TP.HCM hiện có 3 nguồn lực vượt trội có khả năng khơi thông những “điểm nghẽn” nói trên. Thứ nhất là cơ chế đặc thù về thể chế. Nghị quyết 98 có vai trò chiến lược là biến TP.HCM thành một “phòng thí nghiệm quốc gia” để thí điểm các mô hình đột phá nhất của Nghị quyết 71. Thứ hai là tiềm lực kinh tế – xã hội hóa. Sức mạnh của TP.HCM không chỉ nằm ở ngân sách công; thành phố đã có một hệ sinh thái đầu tư giáo dục trưởng thành và một cơ chế thị trường đã hình thành. Nguồn vốn xã hội hóa giáo dục của thành phố chiếm khoảng 25% tổng vốn xây dựng. Thứ ba là nội lực công nghệ; thành phố đã tạo lập được một hệ sinh thái khoa học công nghệ, giáo dục – đào tạo trưởng thành, sẵn sàng cung cấp sản phẩm đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong giáo dục.
Đồng quan điểm, PGS.TS Trương Thị Hiền (Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP.HCM, nguyên Giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM) nhận định, thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, TP.HCM có cơ hội định vị mình như “phòng thí nghiệm chính sách” của cả nước trong lĩnh vực giáo dục ĐH và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Với vai trò này, thành phố có thể thí điểm mạnh mẽ các mô hình tự chủ, liên ngành, chuyển đổi số và liên kết giữa ĐH với doanh nghiệp, khu công nghệ cao… Bên cạnh đó, TP.HCM cũng cần được định vị là trung tâm giáo dục đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á; không chỉ bằng quy mô mà phải bằng chất lượng, bằng năng lực sáng tạo và sức lan tỏa tri thức. Giáo dục ĐH của thành phố phải gắn chặt với 3 đột phá chiến lược: Chuyển đổi số, phát triển hạ tầng đô thị thông minh và kinh tế tri thức. Theo bà Hiền, TP.HCM có nhiều cơ hội để trở thành hình mẫu về đổi mới giáo dục trong cả nước. Việc vận dụng linh hoạt các mô hình quốc tế, từ giáo dục định hướng đổi mới sáng tạo, phát triển kỹ năng nghề nghiệp đến quản trị ĐH hiện đại sẽ giúp thành phố xây dựng nền giáo dục mở, tự chủ và gắn kết thực tiễn.
Cần quan tâm đầu tư hạ tầng số, học liệu số…
Cho rằng TP.HCM có sự quan tâm, đầu tư rất lớn cho giáo dục – đào tạo, song so với nhu cầu phát triển vẫn còn nhiều hạn chế, bà Phạm Phương Thảo (nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng nhân dân TP.HCM) đề xuất quy hoạch tốt hơn mạng lưới trường lớp, khắc phục nhanh tình trạng thiếu phòng học, tăng cường đầu tư công. Đồng thời, phân cấp mạnh cho hiệu trưởng khi thực hiện tự chủ ĐH; cải thiện chất lượng dạy học tiếng Anh; nâng cao chất lượng giáo dục, giảm áp lực thi cử; coi trọng giáo dục đạo đức bên cạnh giáo dục chuyên môn; gắn kết nhà trường với gia đình, xã hội, doanh nghiệp. Bà Thảo kỳ vọng TP.HCM không chỉ là đầu tàu kinh tế mà còn là đầu tàu về giáo dục của cả nước.
Trong phát biểu kết luận hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Y (Giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM) nhìn nhận, Nghị quyết 71 khác với các nghị quyết trước đây của Đảng về giáo dục – đào tạo ở chỗ khẳng định giáo dục – đào tạo không chỉ là quốc sách hàng đầu mà còn là nhân tố quyết định vận mệnh của dân tộc. Nghị quyết được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện giáo dục – đào tạo; là tiền đề quan trọng để phát triển bền vững đất nước trong bối cảnh mới.
Để TP.HCM thực hiện hiệu quả Nghị quyết 71 trên thực tiễn, các ý kiến tại hội thảo tập trung đề cập việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu mới. Cùng với đó, đổi mới quản lý Nhà nước về giáo dục – đào tạo theo hướng phân cấp, phân quyền rõ ràng; tăng cường tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số trong quản trị giáo dục. Việc đổi mới quản lý phải hướng tới nâng cao chất lượng, hiệu quả thực chất; tránh hình thức và chạy theo thành tích.
| Theo PGS.TS Nguyễn Văn Y (Giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM), qua hội thảo, Học viện Cán bộ TP.HCM và Trường ĐH Thủ Dầu Một sẽ ghi nhận, tổng kết, báo cáo và kiến nghị với Thành ủy, UBND TP.HCM những giải pháp để đổi mới, phát triển giáo dục – đào tạo thành phố trong thời gian tới; góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 71 trên địa bàn. |
Ngoài ra, cần quan tâm đầu tư hạ tầng số, học liệu số, nền tảng dạy – học trực tuyến; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản trị và các hoạt động giáo dục. Giáo dục – đào tạo phải phục vụ trực tiếp cho mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của thành phố cũng như của đất nước. Đồng thời, chú trọng phát triển giáo dục toàn diện, hài hòa giữa đạo đức – tri thức – kỹ năng – bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội, qua đó hình thành nguồn nhân lực vừa “hồng” vừa “chuyên” trong bối cảnh mới.
Mê Tâm
Bình luận (0)