Mùa mua sắm Tết 2026 đang diễn ra trong bối cảnh sức mua chậm. Người tiêu dùng từ chỗ mạnh tay chi tiêu cho Tết đã chuyển sang trạng thái cân nhắc kỹ lưỡng, ưu tiên giá trị thực và tính thiết yếu của các món hàng. Sự thay đổi này bắt buộc các doanh nghiệp phải thay đổi chiến thuật kinh doanh, chinh phục người mua ngay tại điểm bán.
Người tiêu dùng tính toán kỹ hơn trong mua sắm
Những tín hiệu từ thị trường thời gian gần đây cho thấy, thay vì mua sắm dồn dập dịp giáp Tết, nhiều gia đình chủ động theo dõi giá cả từ sớm, chia nhỏ thời điểm mua hàng để dễ kiểm soát tài chính. Các nhóm hàng thiết yếu, thực phẩm phục vụ sinh hoạt gia đình và sản phẩm có giá trị sử dụng lâu dài tiếp tục được ưu tiên, trong khi những mặt hàng mang tính hình thức hoặc quà biếu giá cao được cân nhắc kỹ hơn.
Ghi nhận tại một số hệ thống siêu thị ở khu vực trung tâm TP.HCM cho thấy lượng khách đến mua sắm vẫn ổn định, song giỏ hàng có xu hướng “gọn” hơn.
Chị Nguyễn Thị Hà Anh (42 tuổi, ngụ phường Sài Gòn) cho biết thói quen mua sắm Tết của gia đình chị đã thay đổi rõ rệt. “Trước đây, tôi thường đợi gần Tết mới đi mua một lượt cho xong. Giờ thì khác, từ những tháng cuối năm tôi đã bắt đầu để ý giá cả, đi siêu thị rải rác nhiều lần. Thấy món nào cần thiết, giá hợp lý, dùng được lâu thì mua trước. Mua dần như vậy vừa đỡ áp lực tiền bạc, vừa tránh mua theo cảm xúc”, chị Hà Anh chia sẻ.
Xu hướng chi tiêu thận trọng cũng thể hiện rõ ở nhóm người trẻ. Anh Trần Minh Hoàng (29 tuổi, phường Bến Thành) cho biết anh ưu tiên các sản phẩm có quy cách nhỏ, giá rõ ràng và dễ so sánh. “Giờ tôi không mua nhiều một lúc. Thấy siêu thị chia combo nhỏ, ghi giá minh bạch thì dễ quyết định hơn. Mua vừa đủ dùng, còn dư tiền thì để dành cho các khoản khác dịp Tết”, anh Hoàng nói.
Tạo ấn tượng với người tiêu dùng ngay từ cái nhìn đầu tiên
Ở góc độ doanh nghiệp, mùa Tết vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ cấu doanh thu, đóng góp 30-40% doanh thu quý I đối với nhiều ngành hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bối cảnh hiện nay đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận thị trường.
Chia sẻ tại hội thảo “Khám phá nhu cầu mới của người tiêu dùng mùa Tết & Chiến lược bán hàng hiệu quả” tổ chức tại TP.HCM mới đây, ông Trần Minh Văn – Giám đốc bán hàng kênh siêu thị FrieslandCampina Việt Nam – cho rằng, hành vi mua sắm đã thay đổi rõ rệt. Khách hàng bây giờ quyết định rất nhanh nhưng không phải là quyết định bốc đồng. Họ nhìn – so – tính chỉ trong vài giây đứng trước kệ hàng.
Theo ông Văn, người quyết định cuối cùng không hẳn là người trung thành với thương hiệu, mà là “shopper” – người trực tiếp đứng trước kệ và ra quyết định mua. Nếu sản phẩm không có sẵn, không dễ nhìn, không tạo được cảm giác “đáng tiền”, cơ hội bán hàng sẽ nhanh chóng rơi vào tay đối thủ. Thực tế này buộc doanh nghiệp phải chú trọng nhiều hơn đến trưng bày, đảm bảo hàng hóa luôn hiện diện đúng thời điểm và đúng vị trí.
“Doanh nghiệp muốn “không bị bỏ lại phía sau” cần đảm bảo hàng hóa luôn có trên kệ, trưng bày đúng tầm mắt, tạo cảm giác đầy đặn và dễ lấy. Các chương trình khuyến mãi cũng cần hướng đến việc gia tăng giá trị thực thay vì chỉ giảm giá sâu. Thực tế từ thị trường cho thấy, khi người mua đứng trước kệ hàng, quyết định có thể được đưa ra trong vài giây. Đó là lúc mọi yếu tố như giá, quy cách sản phẩm, bao bì, khuyến mãi và trải nghiệm mua sắm cùng lúc tác động đến lựa chọn cuối cùng”, ông Minh nhấn mạnh.
Tập trung sản phẩm vừa túi tiền
Xu hướng thắt chặt chi tiêu không chỉ ảnh hưởng đến tổng mức mua sắm mà còn tác động đến lựa chọn sản phẩm của người tiêu dùng.
Theo bà Vũ Kim Hạnh – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao (BSA), xu hướng chi tiêu tiết kiệm đang tạo ra thách thức không nhỏ đối với các sản phẩm xanh và bền vững. Người tiêu dùng vẫn quan tâm đến yếu tố thân thiện môi trường, nhưng mức chi trả đã được cân nhắc kỹ hơn.
“Trong bối cảnh thu nhập và chi phí sinh hoạt chịu nhiều áp lực, người mua buộc phải đặt câu hỏi về giá trị sử dụng trước khi quyết định, kể cả với các sản phẩm xanh”, bà Hạnh nhận định.
Theo các khảo sát gần đây của BSA, để thích ứng với thị trường Tết 2026, nhiều doanh nghiệp đã điều chỉnh chiến lược sản phẩm. Thay vì tập trung vào các gói lớn, doanh nghiệp chuyển sang quy cách nhỏ hơn, giá mềm hơn, bao bì được thiết kế bắt mắt nhưng tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, việc phát triển các sản phẩm mới dựa trên nguyên liệu địa phương cũng được chú trọng, vừa phù hợp túi tiền người tiêu dùng, vừa tạo điểm nhấn khác biệt trong mùa cao điểm Tết.
Những điều chỉnh này phần nào phản ánh sự dịch chuyển trong tâm lý mua sắm. Người tiêu dùng không từ bỏ hoàn toàn các giá trị bền vững nhưng chỉ sẵn sàng lựa chọn khi mức giá và giá trị nhận được ở trạng thái cân bằng.
Nhìn tổng thể, tiêu dùng Tết 2026 không còn là “cuộc đua” về số lượng, mà là bài toán về sự phù hợp. Người mua chậm lại để tính toán, còn doanh nghiệp buộc phải tinh chỉnh từng chi tiết – từ sản phẩm, trưng bày đến chiến lược tiếp cận – nếu muốn giữ được nhịp trong mùa kinh doanh quan trọng nhất năm.
Thương Nguyên
Bình luận (0)