Ngành y tế TP.HCM đang khẩn trương xây dựng kế hoạch tổ chức khám và tầm soát sức khỏe cho toàn bộ người dân trong năm 2026, theo chỉ đạo tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025-2030. Mục tiêu đặt ra là mỗi người dân được khám ít nhất một lần trong năm, không chia giai đoạn, với quy mô gần 15 triệu người. Đây là một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nhân lực, cơ sở vật chất và cách thức tổ chức.
Trong bối cảnh một siêu đô thị có dân số đông, biến động lớn và đa dạng về nhu cầu chăm sóc sức khỏe, ngành y tế thành phố xác định không thể áp dụng cách làm truyền thống. Thay vào đó, định hướng mới được xây dựng theo mô hình “kiềng ba chân”, với ba nhóm giải pháp chính gồm tổ chức khám phi địa giới hành chính, phát huy vai trò y tế cơ sở và tích hợp dữ liệu sức khỏe.
Điểm đột phá đầu tiên là tổ chức khám sức khỏe không phụ thuộc vào nơi cư trú. Thực tế cho thấy, TP.HCM có số lượng lớn người lao động làm việc xa nơi đăng ký thường trú, nhiều người tạm trú hoặc thường xuyên di chuyển giữa các khu vực. Nếu chỉ tổ chức khám theo địa bàn hành chính cố định, nguy cơ bỏ sót một bộ phận lớn người dân là rất cao.
Do đó, ngành y tế đưa ra quan điểm “y tế phải theo chân người dân”. Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để khám, không bị ràng buộc bởi địa giới hành chính. Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, đồng thời giảm áp lực tập trung tại một số địa phương đông dân.
Để đáp ứng nhu cầu lớn này, thành phố dự kiến huy động tối đa các cơ sở y tế đủ điều kiện, bao gồm cả công lập và ngoài công lập. Các bệnh viện, phòng khám tư nhân đạt chuẩn sẽ được tham gia chương trình theo quy trình thống nhất. Việc xã hội hóa nguồn lực không chỉ giúp tăng năng lực cung ứng mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn.
Song song với đó, y tế cơ sở được xác định là trụ cột quan trọng trong chiến lược này. Các trạm y tế và đội chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng sẽ đóng vai trò theo dõi, quản lý sức khỏe người dân theo nhóm nguy cơ và theo vòng đời.
Đối với các nhóm như người cao tuổi, người mắc bệnh không lây nhiễm, người yếu thế hoặc có nguy cơ cao, việc khám sức khỏe sẽ được thực hiện ngay tại địa bàn cư trú. Không chỉ dừng lại ở việc khám một lần, hoạt động này còn gắn với theo dõi định kỳ, quản lý bệnh mạn tính và tư vấn thay đổi hành vi sức khỏe.
Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy chữa bệnh sang quản lý sức khỏe. Khi y tế cơ sở phát huy tốt vai trò “người gác cổng”, hệ thống y tế sẽ giảm tải cho tuyến trên, đồng thời nâng cao hiệu quả phát hiện sớm bệnh tật.
Bên cạnh hoạt động khám trực tiếp, việc thu thập và tích hợp dữ liệu sức khỏe được xem là yếu tố then chốt. Trên thực tế, nhiều người dân đã có sẵn dữ liệu khám sức khỏe từ trường học, cơ quan, doanh nghiệp hoặc từ các lần khám chữa bệnh trước đó.
Nếu tận dụng và liên thông các nguồn dữ liệu này, ngành y tế có thể tránh tình trạng khám trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực và xây dựng được bức tranh tổng thể về tình trạng sức khỏe dân số. Đây cũng là cơ sở để triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, hướng tới quản lý sức khỏe người dân một cách liên tục và hệ thống.
Ba nhóm giải pháp trên được thiết kế bổ trợ lẫn nhau, tạo thành một hệ thống linh hoạt và toàn diện. Trong đó, hai nhóm giải pháp đầu tập trung vào tổ chức khám trực tiếp, còn nhóm thứ ba đóng vai trò kết nối, nâng cao hiệu quả thông qua dữ liệu.
Không dừng lại ở việc tổ chức khám diện rộng, ngành y tế TP.HCM còn dự kiến xây dựng các gói khám sức khỏe theo độ tuổi và nhóm nguy cơ. Các gói này sẽ được thiết kế khoa học, công bố công khai để người dân dễ dàng lựa chọn.
Cách làm này giúp cá thể hóa hoạt động khám sức khỏe, tránh dàn trải, đồng thời tăng khả năng phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, ung thư – những vấn đề đang ngày càng gia tăng trong môi trường đô thị.
Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả kế hoạch khám sức khỏe toàn dân, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành và chính quyền địa phương.
Chính quyền cơ sở sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng khu vực. Việc tiếp cận được đầy đủ các nhóm dân cư, đặc biệt là nhóm yếu thế, phụ thuộc rất lớn vào sự chủ động của địa phương.
Bên cạnh đó, vấn đề tài chính cũng là yếu tố cần được tính toán kỹ lưỡng. Với quy mô triển khai lớn, việc kết hợp nguồn ngân sách Nhà nước, bảo hiểm y tế và nguồn xã hội hóa sẽ giúp mở rộng năng lực thực hiện, đồng thời bảo đảm tính bền vững của chương trình.
Có thể thấy, kế hoạch khám sức khỏe toàn dân trong năm 2026 không chỉ là một nhiệm vụ mang tính thời điểm mà còn là bước đi chiến lược. Từ nền tảng này, TP.HCM hướng tới xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân dựa trên dữ liệu, gắn kết chặt chẽ giữa y tế dự phòng và điều trị, giữa tuyến cơ sở và tuyến chuyên sâu.
Nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, chương trình không chỉ giúp mỗi người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần mà còn tạo nền tảng để theo dõi, chăm sóc sức khỏe suốt vòng đời. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hệ thống y tế, hướng tới mục tiêu công bằng, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm.
Thủy Phạm
Bình luận (0)