Sáng 6-3, tại Bảo tàng TP.HCM, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM tổ chức Lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận bảo vật quốc gia (đợt 14) theo Quyết định 236 ngày 3-2-2026.
Ông Nguyễn Minh Nhựt – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM – cho biết, theo Quyết định 236 có tổng số 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận bảo vật quốc gia trên toàn quốc. Đợt này TP.HCM vinh dự có 1 hiện vật 1 nhóm hiện vật thuộc các bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân được công nhận là bảo vật quốc gia. Như vậy tính đến nay TP.HCM có 25 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận là bảo vật quốc gia.
“Sự kiện lần này tiếp tục khẳng định hiệu quả của mô hình phối hợp giữa thiết chế văn hóa Nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong hoạt động bảo tồn di sản. Qua đó góp phần đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng”, ông Nhựt chia sẻ.
Hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận bảo vật quốc gia đợt này gồm: Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế.
Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (niên đại khoảng 4.000-3.800 năm), hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước. Hiện vật là cổ vật tiêu biểu, có giá trị đặc biệt về lịch sử và khảo cổ học, thể hiện mối quan hệ giao lưu, kết nối giữa cư dân văn hóa Hoa Lộc với các cộng đồng cư dân thời dựng nước.
Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc không chỉ là một cổ vật quý hiếm mà còn là minh chứng sống động cho tư duy thẩm mỹ và kỹ nghệ chế tác bậc thầy của cư dân Việt cổ trong thời đại kim khí.
Bát bồng sở hữu vóc dáng cân đối với chiều cao 21cm, đường kinh miệng 24cm và trọng lượng hơn 1kg. Hiện vật được chế tác từ chất liệu đất nung loại gồm cứng, có xương gồm pha trộn vụn vỡ nhuyễn thể và lớp áo gồm màu xám hỏng đặc trưng.
Giá trị nghệ thuật độc bàn của bảo vật này nằm ở hệ thống hoa văn trang trí vô cùng phong phú và tỉ mỉ trên nền gồm miết làng. Từ mép miệng xuống đến chân để, các nghệ nhân xưa đã khéo léo sắp đặt 13 vành hoa văn khác nhau, ngăn cách bởi những đường chỉ chìm tinh xảo. Các họa tiết chủ đạo bao gồm văn khắc vạch hình tam giác, hình thoi phối hợp cùng văn ấn cuống ra và vân chẩm dài theo bảng. Đặc biệt, sự xuất hiện của các dải vân hình chữ S nối tiếp tại vành thứ hai cho thấy một tư duy nghệ thuật phát triển cao, tạo nên bản sắc riêng biệt không thể nhầm lẫn của văn hóa Hoa Lộc.
Được sưu tầm tại khu vực gần cổng Sau Chợ thuộc huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, Bát bồng gồm Hoa Lộc mang trong mình giá trị lịch sử và khoa học đặc biệt quan trọng. Đây là một trong những hiện vật bát bồng còn giữ được trạng thái gần như nguyên vẹn nhất trong hệ thống các văn hóa Phùng Nguyên và tương đương.
Trong khi đó Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế (niên đại cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX), thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa. Bộ tượng thuộc loại hình tượng thờ, phản ánh đời sống tín ngưỡng dân gian Nam bộ, mang giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và kỹ thuật chế tác, tiêu biểu cho đỉnh cao của nghề gốm thủ công truyền thống phục vụ nhu cầu thờ cúng trong cộng đồng.
Nhà sưu tập Lê Thanh Nghĩa chia sẻ: “Tôi rất vui vì Đảng, Nhà nước công nhận Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế là bảo vật quốc gia. Việc công nhận các bảo vật quốc gia không chỉ có ý nghĩa tôn vinh giá trị đặc biệt của hiện vật, mà còn góp phần củng cố nền tảng văn hóa, bồi đắp bản sắc và tạo động lực tinh thần cho sự phát triển bền vững của TP.HCM nói riêng và đất nước nói chung”.
Hồ Trinh
Bình luận (0)