Sáng 23-11, tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM đã diễn ra Lễ khai mạc Triển lãm Lê Thị Lựu – Ấn tượng hoàng hôn với 29 tác phẩm hội họa. Đây là những bức tranh của nữ họa sĩ thủ khoa Trường Mỹ thuật Đông Dương (khóa 3), đã “hồi hương” quê Việt để phục vụ nhu cầu thưởng lãm của người Việt.
Chân dung cố họa sĩ Lê Thị Lựu
Tranh của người Việt “trở về” với đất Việt
Họa sĩ Lê Thị Lựu sinh ngày 19-1-1911 tại làng Thổ Khối, tỉnh Bắc Ninh. Từ nhỏ đến 14 tuổi theo cụ thân sinh sinh sống tại Bắc Ninh, Thái Bình, Nam Ðịnh, Hải Phòng và Hà Nội. Từ năm 1927, bà vào học tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa 3, và tốt nghiệp thủ khoa vào năm 1933, vượt lên cả các họa sĩ nam danh tiếng. Ngay từ khi còn là sinh viên (năm 1929), bà đã góp mặt vào cuộc triển lãm chung đầu tiên của trường với 2 bức tranh sơn dầu được nhà trường khen ngợi là “Chân dung Ông Hai” và “Thiếu nhi vườn chuối”. Từ năm 1933, trong 7 năm liền, bà làm giáo sư dạy vẽ tại các trường có uy tín thời đó như Trường Bưởi, Trường Hàng Bài (Trường Trưng Vương sau này), Trường làm Ren, Trường Hồng Bàng (Hà Nội) và Trường Mỹ thuật Gia Định (Sài Gòn). Từ 1940-1945, bà cùng chồng (ông Ngô Thế Lân) là kỹ sư canh nông sang Guinée rồi lại quay trở về Pháp định cư. Từ 1946, bà tiếp tục vẽ tranh thiếu nhi, thiếu nữ, thiếu phụ, chân dung hoặc phong cảnh. Năm 1971, bà cùng chồng nghỉ hưu tại miền Nam nước Pháp và qua đời vào năm 1988.
Trong hơn nửa thế kỷ, nữ họa sĩ Lê Thị Lựu đã sáng tác khoảng 300 bức tranh, trong đó có một số bức tiêu biểu còn được lưu giữ tại một số bảo tàng và các bộ sưu tập cá nhân. Năm 2018, vợ chồng cháu trai của cố họa sĩ là ông Lê Tất Luyện và nhà phê bình mỹ thuật Thụy Khuê đã quyết định đưa các tác phẩm đã lưu giữ được về Việt Nam và trao tặng cho Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM theo di nguyện của cố họa sĩ. Bộ sưu tập gồm hai phần, phần 1 có 18 tác phẩm chất liệu lụa, sơn dầu và hai bản sao chụp tác phẩm. Phần 2 gồm 9 tác phẩm lụa, sơn dầu, trong đó có một bức do ông Ngô Thế Tân sáng tác.
Bức tranh tình mẫu tử, một trong 29 tác phẩm đã được trao tặng cho Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM
Tại triển lãm tranh “Lê Thị Lựu – Ấn tượng hoàng hôn”, khách tham quan đã được chiêm ngưỡng các bức họa nổi tiếng của nữ danh họa Lê Thị Lựu cùng một số hình ảnh, tư liệu quý về cố họa sĩ. Trong đó có các tác phẩm tiêu biểu như: “Mẹ địu con”; “Sơn nữ địu em”; “Nửa chừng xuân”, “Ba mẹ con góa phụ”; “Cho em con mèo”… Nhà phê bình mỹ thuật Thụy Khuê (cháu dâu cố họa sĩ) nhận định: “Tranh của cố họa sĩ Lê Thị Lựu có nét tươi sáng mà thoảng buồn. Bà đã đem hoàng hôn buồn bã rất Hồ Dzếnh ấy nhuộm vàng thu Paris”. Theo bà Thụy Khuê, tranh của cố họa sĩ Lê Thị Lựu là sự giao thoa giữa tranh sơn dầu, tranh lụa và tranh màu nước. Chủ đề xuyên suốt của các tác phẩm hội họa là hình ảnh phụ nữ, thiếu nữ Việt Nam hiền hậu với đôi mắt huyền, khuôn mặt trái xoan trong những bộ trang phục truyền thống như áo dài, khăn đội đầu, vòng kiềng đeo cổ, cùng hình ảnh những em bé bụ bẫm, xinh xắn.
Tri ân nữ họa sĩ đa tài
| Theo ông Trịnh Xuân Yên, những tác phẩm quý của cố họa sĩ Lê Thị Lựu – cựu sinh viên Trường Mỹ thuật Đông Dương bên cạnh giá trị nghệ thuật, còn là “nhân chứng” của một giai đoạn phát triển lịch sử trong ngành mỹ thuật hội họa của đất nước. |
Theo đánh giá của Hội đồng Khoa học mở rộng Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, bộ sưu tập của cố họa sĩ Lê Thị Lựu không chỉ mang ý nghĩa về văn hóa, nghệ thuật, lịch sử, mà còn có giá trị trên thị trường tranh nói chung. Ông Trịnh Xuân Yên (Phó Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM) cho rằng: “Triển lãm Lê Thị Lựu – Ấn tượng hoàng hôn và 10 bài thơ của cố họa sĩ Lê Thị Lựu là dịp giới thiệu với người dân Việt và đặc biệt là những người yêu mến hội họa những tác phẩm của tài năng xuất sắc của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Đặc biệt đây cũng là sự tri ân nữ họa sĩ đầu tiên của Việt Nam đã có những đóng góp lớn cho nền mỹ thuật nước nhà”.
Là một trong số những người am hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của cố họa sĩ Lê Thị Lựu, ông Huỳnh Văn Mười (Chủ tịch Hội Mỹ thuật TP.HCM) cho biết, trước đây họa sĩ Lưu Đình Khải vì ngưỡng mộ nữ danh họa tài sắc nên đã mời nữ họa sĩ Lê Thị Lựu vào Sài Gòn dạy mỹ thuật tại Trường Mỹ thuật Gia Định và được bà nhận lời. Do đó, họa sĩ Lê Thị Lựu không chỉ là nữ giáo sư mỹ thuật đầu tiên của Việt Nam, mà còn là nữ giáo sư mỹ thuật đầu tiên của miền Nam thời bấy giờ. Với “kho tàng” gần 300 bức tranh trong hơn nửa thế kỷ lao động nghệ thuật miệt mài, và những đóng góp trong công tác đào tạo của nữ cố họa sĩ đa tài, ông Mười khẳng định: “Cố họa sĩ Lê Thị Lựu là nghệ sĩ đáng trân trọng về tài năng sáng tác cũng như trong công tác giảng dạy. Do đó bà hoàn toàn xứng đáng được dựng thành tượng đài danh nhân văn hóa của Việt Nam”.
Vũ Phương
Bình luận (0)