Mẹ loay hoay cho bánh trung thu vào túi nhờ bác xe ôm mang đi biếu bác Tư, cô Tám… Con gái hỏi: “Trung thu là Tết thiếu nhi”, cô giáo con bảo thế mà sao mẹ lại tặng bánh cho người lớn? Mẹ ậm ừ không trả lời câu hỏi của con gái mới học lớp chồi. Mẹ cố tình bỏ ngoài tai câu hỏi của con có thể vì nhiều lý do, mà hơn hết là chẳng biết giải thích thế nào cho con trẻ. Sự im lặng của người lớn càng khiến trẻ con tò mò. Con gái hỏi tiếp, mẹ lại quát: “Con nít biết gì?”.
Ngày Trung thu, xin lạm bàn mấy chuyện. Ý nghĩa của ngày Tết Trung thu hiện đã nhạt, nếu không muốn nói là đã mất. Nhân ngày này, người lớn mua những hộp bánh trung thu “khủng”, với số tiền “khủng” để làm quà biếu. Bên trong những giỏ bánh ấy còn kèm phong bì dày cộm… Đằng sau những món quà ấy là sự đổi chác, chạy chức chạy quyền, cảm ơn theo kiểu “bánh ít đi, bánh quy lại”. Rõ ràng, rằm Trung thu không phải ngày Tết của nhi đồng nữa mà đã là ngày của lễ vật, ngày mưu cầu danh lợi của người lớn.
Rằm Trung thu là đêm đặc biệt, khó phai trong ký ức của mỗi người. Miền Trung, rằm tháng 8 âm lịch hàng năm thường có mưa bão. Có năm vì lụt, cha mẹ phải bơi sõng đưa con đi rước đèn. Dẫu đường sá đi lại khó khăn nhưng cha mẹ luôn tạo điều kiện cho con có một đêm Trung thu ý nghĩa. Trên tay mỗi đứa trẻ là những chiếc đèn mà chính các em cùng góp sức với cha mẹ, thầy cô làm nên. Có đứa còn sáng tạo ra nhiều kiểu đèn lạ rồi dùng thuốc đỏ vệt lên giấy học trò để thay giấy kiếng. Khi rước đèn, người lớn còn bắt nhịp bài hát về Trung thu làm cả đường làng thêm rộn ràng. Rước đèn xong, các em trở về vui liên hoan, ăn cỗ. Dù chẳng có bánh trung thu, chỉ vài miếng kẹo dừa, kẹo đậu phộng nhưng nét mặt đứa nào đứa nấy rạng rỡ khi được chia phần.
Trẻ con thời nay, đặc biệt là ở thị thành, tìm đâu ra một đêm hội Trung thu vui tưng bừng như thế? Lỗi là tại người lớn chúng ta cả. Người lớn đã nhẫn tâm “đánh cắp” một đêm hội của tuổi thơ. Người lớn kêu gọi lớp trẻ phải giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa, truyền thống của dân tộc, trong khi đó người lớn lại phá vỡ nó. Trách sao trẻ em bây giờ kém hiểu biết về bản sắc dân tộc.
Bánh trung thu ngày nay được làm bởi những nguyên liệu sơn hào hải vị như bào ngư, vi cá lại là làm cho người lớn ăn, người lớn làm lễ vật. Văn hóa bánh trung thu, ý nghĩa của ngày Tết Trung thu đã lệch lạc cũng đồng nghĩa với việc trẻ em đã mất đi một ngày đặc biệt trong năm, một đêm hội Trung thu trong sáng.
Không chừng chỉ vài năm nữa, bánh trung thu nhân bào ngư, vi cá trở nên lỗi thời mà thay vào đó là nhân vàng 9999. Rồi ở những tiệm vàng bạc đá quý sẽ xuất hiện những chiếc bánh bằng vàng bán cho người lớn làm lễ vật cầu thân. Ôi, tuổi thơ ơi. Người lớn ơi!
Trần Trọng Tri
Bình luận (0)