Chính thức từ ngày 15-4, nhiều quy định về văn bằng, chứng chỉ trước đây sẽ được thay thế. Bộ GD-ĐT sẽ không còn in phôi văn bằng, chứng chỉ; sẽ có thêm quy định về văn bằng chứng chỉ số; rút ngắn thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT xuống chỉ còn 30 ngày; giao cấp phó ký văn bằng chứng chỉ…
Đây là một số điểm mới đáng chú ý được đưa ra tại Thông tư số 10/2026 về Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân vừa được Bộ GD-ĐT ban hành. Quy chế có 23 điều với các điều khoản ngắn gọn, bao quát hơn nhưng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.
Thông tư 10/2026 được ban hành để thay thế cho Thông tư số 21/2019 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành Quy chế quản lý bằng tốt nghiệp THCS, bằng tốt nghiệp THPT, bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm, bằng tốt nghiệp CĐ sư phạm, văn bằng giáo dục ĐH và chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân cùng một số văn bản khác.
Không còn cấp bằng tốt nghiệp THCS
Quy chế quy định chi tiết các nội dung mới về quản lý văn bằng, chứng chỉ được đề cập trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục ĐH (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi). Theo đó, những nội dung mới gồm: Thay việc cấp bằng tốt nghiệp THCS bằng xác nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ; giao hiệu trưởng cấp bằng tốt nghiệp THPT; bổ sung bằng trung học nghề; bổ sung hình thức văn bằng số, chứng chỉ số; đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh bao gồm cả văn bằng, chứng chỉ của giáo dục nghề nghiệp. Thông tư cũng thay thế toàn bộ quy định về văn bằng, chứng chỉ trước đây được ban hành rải rác ở nhiều văn bản của Bộ GD-ĐT cũng như Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội; tạo thuận lợi cho cơ sở giáo dục, cán bộ quản lý và người học trong nghiên cứu, thực hiện.
Quy chế cũng thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục – đào tạo, đặc biệt trong công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ. Cụ thể, quy chế bổ sung khái niệm văn bằng, chứng chỉ số; quy định việc cấp, lưu trữ, xử lý, cấp bản sao, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ văn bằng, chứng chỉ số; xây dựng, cập nhật, khai thác cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ và danh mục các trường, thông tin bắt buộc cập nhật. Bộ GD-ĐT xây dựng cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ dùng chung toàn quốc để phục vụ cấp văn bằng, chứng chỉ số; lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin về cấp văn bằng, chứng chỉ. Việc cập nhật, công khai thông tin được áp dụng cả với văn bằng, chứng chỉ đã cấp trước khi thông tư có hiệu lực. Thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu có giá trị pháp lý như thông tin trong sổ gốc; thông tin tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc trên ứng dụng VNeID được sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc và có giá trị xác minh văn bằng, chứng chỉ.
| Bộ GD-ĐT xây dựng cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ dùng chung toàn quốc để phục vụ cấp văn bằng, chứng chỉ số; lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin về cấp văn bằng, chứng chỉ. Thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu có giá trị pháp lý như thông tin trong sổ gốc; thông tin tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc trên ứng dụng VNeID được sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc và có giá trị xác minh văn bằng, chứng chỉ. |
Các quy định cũng yêu cầu cập nhật đầy đủ dữ liệu khi cấp, cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ văn bằng, chứng chỉ; bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ, dùng chung”. Theo Bộ GD-ĐT, toàn bộ quy chế được xây dựng theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ; triển khai văn bằng, chứng chỉ số đồng bộ với văn bằng, chứng chỉ giấy. Thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT (giấy) được rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 30 ngày; thời hạn cấp văn bằng, chứng chỉ số là 5 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp. Các thủ tục liên quan được quy định theo hướng cắt giảm giấy tờ, tăng khai thác và chia sẻ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu liên quan; ưu tiên giải quyết trên môi trường điện tử; không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trên các hệ thống dữ liệu của cơ quan Nhà nước.
Bỏ quy định Bộ GD-ĐT in phôi bằng
Quy chế phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan. Trong đó, Bộ GD-ĐT tập trung ban hành quy định, thực hiện quản lý Nhà nước theo pháp luật; không làm thay địa phương, cơ sở. Bỏ quy định Bộ GD-ĐT in phôi văn bằng, chứng chỉ; phân cấp cho sở GD-ĐT hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ (đối với văn bằng, chứng chỉ giấy). Không quy định mẫu văn bằng ĐH, giáo dục nghề nghiệp và mẫu chứng chỉ mà chỉ quy định nội dung chính ghi trên văn bằng, chứng chỉ (trừ mẫu bằng tốt nghiệp THPT để bảo đảm thống nhất toàn quốc). Đồng thời, không quy định mẫu sổ gốc, phụ lục sổ gốc, sổ cấp bản sao… mà chỉ quy định nội dung chính, nhằm tăng tính tự chủ cho cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ.
Giao cấp phó ký văn bằng, chứng chỉ
Ngoài những nội dung trên, quy chế lần này còn bổ sung, điều chỉnh các quy định trên cơ sở tổng hợp những khó khăn, bất cập trong thực tiễn; bảo đảm tính hợp lý, khả thi và ưu tiên bảo đảm quyền lợi của người học. Nổi bật là bổ sung quy định giao cấp phó ký văn bằng, chứng chỉ; giao quyền ký bản sao văn bằng, chứng chỉ nhằm giảm tải cho người đứng đầu; quy định các trường hợp đặc biệt khi cấp bản sao từ sổ gốc, cấp lại, chỉnh sửa nội dung, thu hồi, hủy bỏ văn bằng, chứng chỉ trong các tình huống như không còn sổ gốc, không còn người có thẩm quyền hoặc khi cơ quan có thẩm quyền sáp nhập, chia tách, giải thể.
Đối với các vấn đề tồn đọng liên quan đến bằng tốt nghiệp THCS, giao sở GD-ĐT xử lý; UBND cấp xã có trách nhiệm bàn giao sổ gốc cấp bằng và tài liệu liên quan về sở GD-ĐT trước ngày 31-5-2026.
Việt Ngân
Bình luận (0)