“Tôi có lợi thế được sinh hoạt Đội ở các nhà thiếu nhi từ nhỏ nên đã học được nhiều kinh nghiệm và kỹ năng sống tự lập. Chỉ 3kg hành lý cá nhân cũng đủ sống trong một hành trình dài khắc nghiệt vài tháng. Lần đầu đến với du khảo, tôi mua ngay cuốn sách về đất nước của nhà văn hóa Hoàng Đạo Thúy và tấm bản đồ Việt Nam rồi đạp xe lên đường. Những lúc khó khăn, thiếu thốn và chịu áp lực về sức khỏe, tựa lưng bên chiếc xe đạp, tôi muốn bỏ cuộc. Nhưng rồi, khỏe lại đi, lại mê mẩn cho đến bay giờ gần 40 năm du khảo”.
Nhà du khảo Đào Kim Trang, 64 tuổi chia sẻ trong cuộc gặp, giao lưu với những người bạn tại sự kiện ra mắt bản đồ du lịch Việt Nam “Hương rừng – Gió biển” mới đây, đánh dấu chặng đường 39 năm du khảo bằng xe đạp và xe gắn máy với 60.000km qua khắp mọi miền đất nước…
Ký ức những vòng xe một thời tuổi trẻ
“Thoạt nhìn, ai cũng bảo tôi già trước tuổi, nhưng chỉ là do bộ râu dài nên già vậy thôi. Nay gặp lại các bạn, tôi cạo bộ râu đi, để dễ nói chuyện hơn về hành trình du khảo 39 năm của mình”. Nói rồi, anh nở nụ cười thật tươi, rồi kể: “Năm 1986, trong vai trò Chủ nhiệm Câu lạc bộ Phụ trách Đội TP.HCM, tôi tổ chức chuyến đi xe đạp từ TP.HCM đến Hà Tiên. Xuất phát từ TP.HCM theo Quốc lộ 1A bằng xe đạp với 7 thành viên là cán bộ phụ trách Đội, đã đánh dấu chuyến đi đầu tiên kéo dài 8 ngày, qua hơn 500km, điều mà rất ít thanh niên thực hiện được vào thập niên 80 của thế kỷ 20”.
Từ khởi đầu của những vòng quay trên chiếc xe đạp qua hành trình hơn 500km, như tiếp thêm tinh thần để Đào Kim Trang định hình cho hành trình những chuyến đi xa hơn, ý nghĩa hơn. Đến năm 1989, khi chuyển sang Câu lạc bộ Kỹ năng Thành đoàn công tác, anh đã tổ chức chuyến đi về Bình Châu (tỉnh Đồng Nai) bằng xe đạp 6 ngày với hơn 400km. Chuyến đi thứ hai này đã tích thêm cho tôi những kinh nghiệm như vá xe, thay vỏ, ruột, căng xích, siết chặt líp khi bị trượt ra ngoài… Những chuyện tưởng đơn giản khác như: mắc võng, dựng lều, nấu ăn giữa đường, đi trong rừng sâu khi đêm tối… đều được anh và cả nhóm thuần thục, bổ sung cho kỹ năng sinh tồn để thực hiện những chuyến đi dài hơn. Năm 1990, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đào Kim Trang lên kế hoạch chi tiết của chuyến đi xuyên Việt được mang tên: “Hành trình về quê Bác”. Ngày khởi hành được ấn định đúng vào ngày sinh nhật Bác 19-5-1990 với 15 thành viên đi từ TP.HCM đến quê hương Nam Đàn, Nghệ An rồi đạp tiếp ra Hà Nội với tổng chiều dài gần 1.800km, đi trong 36 ngày, vượt qua bao khó khăn, thử thách trên các cung đường đèo dốc, địa hình hiểm trở, gió mưa, ngập đường, nắng cháy da người…
Đến chuyến đi lần thứ 3, Đào Kim Trang cũng chọn đi xuyên Việt bằng xe đạp, được mang tên: “Hành trình Đường mòn Hồ Chí Minh”, chính thức mở ra tên gọi mới cho những chuyến đi tiếp theo sau này: Du khảo. Chuyến xuyên Việt này cũng được thực hiện trong 36 ngày với 15 thành viên, xuất phát từ TP.HCM theo Quốc lộ 14 ra đến Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An, nơi có cột Km số 0 đường Hồ Chí Minh. Cũng kể từ đó, tuổi trẻ TP.HCM biết được rõ hơn các cung đường của núi rừng Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh huyền thoại như: A Sầu, A Lưới, Đăkrông, Khe Gát, đèo Đá Đẽo, Phong Nha, Khe Ve, Cha Lo… qua những trang báo viết về chuyến đi.
Tiếp theo là chuyến du khảo “Hành trình về Pắc Pó” với sự góp mặt của 24 thành viên, trong đó có 2 nữ tuổi 20. Chuyến hành trình thực hiện trong 42 ngày, đi qua các địa danh dọc dài từ Nam ra Bắc, qua vùng Đông Bắc các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn… với tổng chiều dài gần 1.800km. Chuyến đi này đã đặt nền tảng để thành lập Hội Du khảo trẻ TP.HCM, nơi rèn luyện bản lĩnh, kỹ năng kết hợp với du lịch trải nghiệm, khám phá, tìm hiểu truyền thống, lịch sử, văn hóa con người Việt Nam.
Du khảo vẽ lại bản đồ du lịch Việt Nam
Nhẩm tính, trong 39 năm du khảo với hành trình của 100 chuyến đi, nhà du khảo Đào Kim Trang chia sẻ: “Ngay từ chuyến đi đầu tiên vào năm 1986, mỗi lần chuẩn bị hành trình, tôi đều tự tay phác thảo lộ trình bằng cách nghiên cứu sách, bản đồ hành chính Việt Nam. Trong bối cảnh chưa có internet hay các công cụ số, toàn bộ quá trình khảo cứu và ghi chép đều được thực hiện thủ công trên giấy. Theo thời gian, số lượng bản đồ và sơ đồ hành trình ngày càng dày lên. Cho đến một ngày, tôi tự hỏi: “Tại sao mình không kết nối chúng thành một sơ đồ hoàn chỉnh để giúp anh em cùng sở thích có thể tự vạch ra cho mình những chuyến đi khám phá kỳ thú một cách dễ dàng?”. Vậy là anh gom tài liệu để vẽ sơ đồ, hệ thống hóa toàn bộ khối tư liệu tích lũy suốt bao nhiêu năm du khảo khắp đó đây.
Phiên bản đầu tiên của Sơ đồ du khảo Việt Nam rất đơn giản, chỉ có các tuyến đường chính yếu của Việt Nam, cùng với những cung đường du khảo mà anh đã qua. Thế nhưng, như anh nói, nếu có trong tay sơ đồ này, người dùng có thể hoạch định lộ trình chuyến đi dễ dàng hơn rất nhiều mà không lo bị lạc. Tháng 5-2015, phiên bản hoàn chỉnh của “Sơ đồ du khảo Việt Nam” điện tử đã được tác giả Đào Kim Trang đăng tải hoàn toàn miễn phí. Phiên bản này được đông đảo những người đam mê du khảo, du lịch khám phá, trải nghiệm đón nhận và lan tỏa mạnh mẽ.
Tháng 7-2025, khi đơn vị hành chính của Việt Nam còn 34 tỉnh, thành phố sau sáp nhập, Đào Kim Trang tiếp tục hành trình chinh phục những cung đường mới, những tuyến điểm còn lại mà anh chưa từng đi qua. Chuyến đi kéo dài 80 ngày, qua hơn 3.000km và là cơ sở để anh cho ra đời phiên bản mới nhất: Bản đồ du lịch Việt Nam 2026 “Hương rừng – Gió biển”, được thiết kế dưới dạng lịch treo tường, in trên khổ giấy 50cm x 70cm. Anh chia sẻ: “Tôi mong muốn gửi gắm những trải nghiệm và kiến thức tích lũy suốt nhiều thập kỷ đến bạn bè, người thân và cộng đồng du lịch trong nước, góp phần giúp hành trình du khảo trên dải đất hình chữ S trở nên dễ dàng, thuận lợi hơn”.
NB Phạm Hoài Nam
Bình luận (0)