Nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI (2026-2031) được xác định là giai đoạn bản lề, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Vì vậy, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI không chỉ lựa chọn đại biểu mà còn lựa chọn đội ngũ tham gia kiến tạo thể chế cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách lên 145 đại biểu
Trong bối cảnh đất nước bước sang một giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng, kỳ vọng lớn nhất đặt ra đối với Quốc hội Việt Nam khóa XVI và Hội đồng nhân dân Việt Nam các cấp là phải trở thành lực lượng dẫn dắt quá trình hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia. Điều đó đòi hỏi mỗi đại biểu không chỉ thực hiện tốt vai trò đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân mà còn phải có tầm nhìn chiến lược, năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm cao trước các quyết sách lớn của đất nước.
Chính vì vậy, một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của kỳ bầu cử Quốc hội khóa XVI chính là sự đổi mới trong công tác sàng lọc, lựa chọn nhân sự nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Trưởng Tiểu ban Nhân sự Hội đồng Bầu cử quốc gia, ngoài bảo đảm đầy đủ các yêu cầu theo quy định của pháp luật, thì trong bối cảnh mới, các tiêu chuẩn sẽ được cụ thể hóa, đó là nhấn mạnh hơn yêu cầu về bản lĩnh chính trị và tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có chính kiến, có khả năng phản biện và tham gia hoạch định chính sách.
Theo đó, việc nâng cao tiêu chuẩn và chất lượng của người ứng cử được thực hiện rất chặt chẽ theo Hướng dẫn số 36-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương. Đặc biệt, tiêu chuẩn đối với đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách và những người đang công tác trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội được quy định khắt khe nhằm bảo đảm lựa chọn được những người thật sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín.
Cơ cấu người ứng cử đã có sự điều chỉnh theo hướng tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, cụ thể là tăng từ 133 đại biểu ở khóa trước lên 145 đại biểu ở khóa này. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc tổ chức và yêu cầu nâng cao chất lượng công tác lập pháp, giám sát và phản biện xã hội. Tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách giúp đảm bảo các vấn đề quan trọng của đất nước sẽ được giải quyết một cách chuyên sâu và bài bản hơn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về thể chế trong giai đoạn phát triển mới.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, việc tăng dần tỷ lệ đại biểu chuyên trách nhưng vẫn duy trì một cơ cấu hợp lý giữa đại biểu chuyên nghiệp và đại biểu từ thực tiễn đời sống là một lựa chọn hợp lý.
Bổ sung tỷ lệ hợp lý đại biểu đại diện cho đội ngũ trí thức, nhà khoa học, trí thức, văn nghệ sĩ
Bên cạnh việc tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, cơ cấu dành cho viện nghiên cứu, trường đại học, học viện và cơ cấu dành cho doanh nghiệp, hiệp hội, nghiệp đoàn trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh cũng được tăng thêm 10 đại biểu để bảo đảm phù hợp với nghị quyết của Trung ương về phát triển kinh tế.
Việc thiết kế cơ cấu này được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm nâng cao tính đại diện và phản ánh đa chiều lợi ích của các tầng lớp trong xã hội, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo và khu vực tư nhân.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm quá trình xây dựng luật pháp sát thực tiễn, ổn định và dự báo được, qua đó cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh.
Bên cạnh đó, trong cơ cấu lần này cũng bổ sung tỷ lệ hợp lý số đại biểu trẻ, đại biểu đại diện cho đội ngũ trí thức, nhà khoa học, trí thức, văn nghệ sĩ, dân tộc thiểu số, chức sắc tôn giáo. Việc tăng tỷ lệ đại biểu từ các nhóm đối tượng này có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo rằng các quyết định lập pháp cũng như các chính sách xã hội và phát triển quốc gia luôn được tham vấn bởi các chuyên gia, nhà khoa học và các cá nhân có đóng góp trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật và khoa học. Các đại biểu này không chỉ có nhiệm vụ đưa ra các giải pháp, sáng kiến trong lĩnh vực khoa học và công nghệ mà còn tham gia tích cực trong việc cải thiện chất lượng giáo dục, phát triển văn hóa, bảo tồn và phát huy di sản quốc gia…
Có thể nói, việc tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách và mở rộng cơ cấu đại biểu từ các lĩnh vực nghiên cứu, giáo dục, doanh nghiệp và hiệp hội là một bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội. Điều này không chỉ đáp ứng yêu cầu cải cách thể chế mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận vấn đề của Quốc hội, giúp nâng cao năng lực giám sát, làm việc của các cơ quan lập pháp và đảm bảo những quyết định chính trị được đưa ra dựa trên nền tảng khoa học, thực tiễn và khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề của đất nước. Đúng như những chia sẻ của Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, cuộc bầu cử lần này không đơn thuần là thay đổi nhân sự, mà còn mang ý nghĩa xác lập những thiết chế mới, tạo nền tảng cho các đột phá phát triển trong giai đoạn tiếp theo của đất nước. “Cuộc bầu cử này đặc biệt quan trọng bởi chúng ta cần lựa chọn được những con người có khả năng thúc đẩy những chuyển đổi lớn ấy. Đồng thời, họ cũng phải nhận được sự ủy quyền mạnh mẽ từ cử tri để có đủ tính chính danh và sự tự tin khi thực thi nhiệm vụ”.
Phương Anh (TTXVN)
Bình luận (0)