Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

Những nét văn hóa đặc sắc của cà phê!

Tạp Chí Giáo Dục

Mt tin vui là, nhân Ngày Quc tế cà phê 1-10 va qua, chuyên trang đt phòng quc tế đã cho biết nhng đim đến đưc yêu thích nht da theo đ xut t du khách. Trong đó, TP.HCM nm v trí th 7 trong top 10 thành ph cà phê hàng đu trên thế gii, ni tiếng vi tín đ du lch bi văn hóa cà phê đc sc.


“L hi cà phê Buôn Ma Thut” 2019

Cà phê là thc ung “huyn thoi”

Cà phê là thức uống được ưa chuộng nhất trên hành tinh này, trung bình mỗi ngày cả thế giới uống 3 triệu cốc, dự báo còn tiếp tục gia tăng. Không phải ngẫu nhiên mà Talleyrand, nhà chính trị và ngoại giao nổi tiếng của nước Pháp thế kỷ 19 đã ví von cà phê là “đen như ác quỷ, nóng như địa ngục, tinh khiết như thiên thần và ngọt ngào như tình yêu”. Còn nhà triết học trào phúng John Ernest Mccann ở Anh thì chia sẻ: “Cà phê làm người buồn hóa vui, người lười thành siêng, người lạnh được ấm, và người ấm trở nên rạng rỡ”. Sử gia người Đức Heinrich Jacobs quả quyết: “Cà phê có một sức mạnh quan trọng trong việc hình thành thế giới hiện đại, giúp những người làm việc thêm năng động, hiệu quả…”.

Thức uống “huyền thoại” này đã xuất hiện trên cõi nhân gian khá lâu đời với truyền thuyết bắt nguồn từ Abyssinia, châu Phi. Truyện kể rằng, một người chăn dê đã vô tình khám phá đặc tính kích thích của cà phê khi thấy đàn gia súc ăn hạt và lá của cây này mà trở nên nhanh nhẹn, phi thường hơn. Tuy nhiên, người đầu tiên dùng cà phê làm thức uống sớm nhất được ghi nhận là người Arab vào khoảng thế kỷ 13. Họ đặt cho cà phê cái tên là “Kahula” nghĩa là sức mạnh. Nơi đây, cũng là quê hương của cà phê thượng hạng Mocha vốn là địa danh của nước Arab. Theo thời gian, các quán cà phê được hình thành, đầu tiên tại Venice (Ý) và ngày càng mở rộng, lan tỏa chinh phục các nước từ Tây sang Đông.

Yếu t xã hi ca cà phê

Theo nhiều tài liệu, từ năm 1857, cà phê xuất hiện ở Việt Nam. Và đến nay, đối với người Việt, cà phê là thức uống quen thuộc, là người bạn tri âm trong cuộc sống từ thành thị đến nông thôn. Từng ly cà phê dù đen, sữa, đá hay bạc xỉu, thì nguồn hương vị cà phê vẫn thật sự bất tử và lan tỏa để báo tin về một thế giới mới cho một ngày sống, làm việc trong ánh sáng tinh mơ mỗi đời người đô thị.

Đặc biệt, đối với người Sài Gòn, cà phê là một phần đời của cuộc sống vì nhìn đâu cũng thấy quán cà phê. Từ quán cóc, tới quán nhạc, từ cà phê vợt, tới cà phê phin và hàng loạt sáng tạo các loại hình cà phê: cà phê vỉa hè, cà phê máy lạnh, cà phê salon văn hóa, cà phê nhạc, cà phê sách, cà phê thú cưng, cà phê học thuật, cà phê phượt, cà phê cổ vật…


Mt quán cà phê c vt ti TP.HCM

Thật ra, yếu tố khiến cho cà phê trở nên hấp dẫn và có ma lực quyến rũ đó chính là yếu tố xã hội của nó. Bởi lẽ, những không gian uống cà phê, chính là nơi khai sinh ra các câu chuyện đồn đại, là trung tâm tin tức, là cửa sổ thu nhỏ với thế giới bên ngoài. Dấu ấn đậm nét nhất liên quan đến tính xã hội của thói quen uống cà phê là sự hình thành “cà phê cóc”, cà phê bệt ngoài vỉa hè – mang tính cộng đồng với nét văn hóa cà phê đặc thù.

Cà phê cũng từng có mặt trong nhiều lễ hội. Cụ thể là “Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột” được tổ chức ở thành phố Buôn Ma Thuột của tỉnh Đắk Lắk, đây là một lễ hội lớn ở Tây Nguyên được Thủ tướng Chính phủ công nhận mang tầm vóc một lễ hội cấp quốc gia, tổ chức định kỳ hai năm một lần. Lễ hội nhằm tôn vinh cây cà phê, loài cây chiếm vị trí độc tôn trong cơ cấu cây trồng ở đây và chiếm đến 60% sản lượng cà phê của Việt Nam, loài cây đã đem lại sự ấm no, trù phú cho mảnh đất vùng cao này. Lễ hội được tổ chức từ năm 2005 trong chương trình quảng bá hình ảnh thủ phủ cà phê Buôn Ma Thuột. Bên cạnh các hoạt động trao đổi về quy trình, cách thức, sản xuất, chế biến cà phê. Còn có các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao diễn ra sôi nổi. Ở đây, có nhiều hoạt động đặc sắc như: Hội chợ – triển lãm chuyên ngành cà phê và sản phẩm thương hiệu Việt, hội thi pha chế cà phê, hành trình du lịch cà phê…

Hiện tại, ngoài “Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột”, lễ hội cà phê còn được tổ chức ở Hà Nội hay TP.HCM để có thể quảng bá rộng rãi hơn thương hiệu cà phê Việt Nam nói chung và cà phê Buôn Ma Thuột nói riêng.

TP.HCM đang dn lành bnh, xin mi mi ngưi cùng thưng thc cà phê bui sáng. Nhp mt ngm v đng đu lưi tê tê, ri trôi tn, đ li chút ngt ngào nơi c hng, lng đng suy tư, khơi dy năng lưng ngày mi cho cuc sng năng đng và tràn đy sinh khí…


Cà phê bt – nét văn hóa đc trưng ca TP.HCM

Cà phê chính là đôi cánh của năng lực tưởng tượng thấm đẫm cảm xúc và trí tuệ. Nói như nhà văn Võ Phiến: “Cứ một giọt cà phê rụng xuống là trăm nghìn câu chuyện cũ dâng lên trong ký ức, lan man bất tuyệt… Dù cho giữa khung cảnh sinh hoạt hấp tấp tơi bời của đô thị văn minh ngày nay, giọt cà phê chân chính vẫn bình tĩnh thong thả tụ hình, đắn đo, đủng đỉnh lắc lư, suy tư, chán chê rồi bấy giờ mới chịu buông mình xuống tách…”.

Còn cố GS.TS Trần Văn Khê thì từng nói: “Những giọt cà phê có lẽ tự chứa trong nó vạn giọt đời… Cho nên trong cõi trăm năm này, từng giọt “huyền lệ” ấy vẫn thao thức với bao lời bể dâu…”.

ThS. Nguyn Hiếu Tín

Bình luận (0)