Vào tối 13 đến 14-1-2019, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ đã diễn ra chương trình tôn vinh 100 năm sân khấu nghệ thuật cải lương. Đây là chương trình trọng điểm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương (1918-2018) nhằm tôn vinh những văn nghệ sĩ đã dày công cống hiến trong lĩnh vực nghệ thuật truyền thống này.
Vở “Thái hậu Dương Vân Nga” do NS Kim Ngân biểu diễn tại đêm tôn vinh “100 năm sân khấu cải lương”
Cống hiến của nhiều thế hệ
Có thể nói đêm tôn vinh do Ban tổ chức kỷ niệm những ngày lễ lớn TP.HCM và Sở VH-TT TP.HCM thực hiện đã tạo được dấu ấn đặc biệt trong lòng người dân TP và du khách. Với sân khấu rộng hơn 600m2, được thiết kế trục xoay độc đáo, cùng với hơn 400 nghệ sĩ và hơn 1 ngàn khán giả tham gia đã “nóng” lên ngay từ giây phút mở màn với tiết mục ca cổ “Vọng trăng xưa”. Những tràng vỗ tay kéo dài không dứt mỗi khi những tiếng hát tài danh được cất lên từ các NSND-NSƯT như: Minh Vương, Lệ Thủy, Thanh Điền, Thanh Kim Huệ, Thanh Tuấn, Lê Thiện, Hồng Nga, Diệu Hiền, Ngọc Giàu, Trọng Hữu, Phượng Loan, Kim Phương, Tô Kim Hồng, Trường Sơn… Sau tiết mục mở màn ấn tượng, chương trình tiếp tục dẫn dắt cảm xúc của khán giả đi qua từng giai đoạn lịch sử của cải lương, từ khi hình thành và ra mắt vở cải lương vào năm 1918 đến nay gắn liền với những gương mặt nghệ sĩ xuất sắc như Năm Châu, Phùng Há, Năm Phỉ, Bảy Nam, Bảy Nhiêu, Ba Vân, Út Trà Ôn…
Trải qua vài năm chững lại vì khủng hoảng kinh tế, sau năm 1945, cải lương tiếp tục đi lên với hàng loạt gánh hát như Việt kịch Năm Châu, Con Tằm, Hậu Tấn, Năm Nghĩa, Bảy Cao, Minh Tơ… Riêng TP.HCM có khoảng 40 đoàn cải lương với 20 “lò” luyện cổ nhạc… Điểm đặc biệt đánh dấu thời kỳ vàng son của cải lương được minh chứng qua những thần tượng của giới mộ điệu như Út Trà Ôn, Hữu Phước, Thành Được, Hùng Cường, Tấn Tài, Dũng Thanh Lâm, Minh Cảnh, Minh Phụng, Thanh Nga, Ngọc Giàu, Minh Vương, Lệ Thủy, Út Bạch Lan, Thanh Sang… Nói về những dấu mốc quan trọng của sân khấu cải lương, NSƯT Hoa Hạ – Tổng đạo diễn chương trình đã nhắc đến các giải thưởng đóng góp cho sự phát triển của sân khấu cải lương như giải Thanh Tâm, giải Trần Hữu Trang cùng sự góp sức của 8 đoàn xã hội hóa. Đặc biệt, chương trình đã khéo léo tái hiện tiến trình phát triển của sân khấu cải lương qua các vở diễn ca ngợi lòng yêu nước cao độ của dân tộc như “Lấp sông Gianh”, “Thái hậu Dương Vân Nga”, “Câu thơ yên ngựa”, “Bạch Đằng Giang dậy sóng”; tình đồng đội qua trích đoạn “Chiến binh”; tình yêu đôi lứa qua vở “Bánh bông lan”; niềm tự hào về lĩnh vực sân khấu cải lương qua Liên khúc tuồng cổ của Đoàn tuồng cổ Huỳnh Long…
Tôn vinh và phát triển
Nhằm tri ân những cống hiến cho nghệ thuật sân khấu cải lương, chương trình đã vinh danh các bậc nghệ sĩ tiền phong, tiền bối; các nghệ sĩ miền Nam tập kết ra Bắc, các nghệ sĩ Đoàn văn công giải phóng Trung ương cục; các NSND, NSƯT, các soạn giả, nhạc sĩ, nhà thiết kế sân khấu, phục trang, kỹ thuật, âm thanh, ánh sáng, công nhân hậu đài; các gia tộc cải lương, các đoàn cải lương tiêu biểu…
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong khẳng định: “Chương trình tôn vinh 100 năm nghệ thuật cải lương là dịp nhìn lại những thành tựu to lớn của sân khấu cải lương qua hành trình 100 năm hình thành và phát triển. Qua đó chúng ta bày tỏ sự tri ân, vinh danh các bậc tiền bối đã khai sinh một loại hình nghệ thuật đặc sắc cho nền sân khấu dân tộc, biểu dương những nghệ sĩ cải lương lão thành, NSND-NSƯT, những thế hệ soạn giả – đạo diễn, những người đã gắn bó cuộc đời cho sự nghiệp gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật cải lương, và cả những người đã cống hiến âm thầm cho sân khấu là những nhà thiết kế mỹ thuật, nhạc công, phục trang, hóa trang, nhân viên hậu đài…”.
| Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong khẳng định: “Trong quá trình phát triển, TP.HCM luôn quan tâm gìn giữ, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có nghệ thuật cải lương bằng những giải pháp thiết thực, cụ thể. Qua đó nhằm tác động tích cực đến đội ngũ nghệ sĩ, đội ngũ sáng tác và các tầng lớp khán thính giả, nhất là công chúng trẻ để cùng hướng đến mục tiêu phát triển nghệ thuật cải lương truyền thống trong chặng đường mới, chặng đường hội nhập và phát triển nhưng vẫn giữ đậm đà bản sắc dân tộc”. |
Theo nhận định của Chủ tịch UBND TP, qua một thế kỷ hình thành và phát triển, cải lương đã không ngừng đổi mới, là một sản phẩm văn hóa đặc thù để cổ vũ cho cái chân thiện mỹ để phản biện xã hội, tuyên truyền lịch sử, và giáo dục truyền thống, nhân cách con người. Nhiều tác phẩm, vai diễn đã đi vào lịch sử, thấm đẫm vào ký ức của nhiều thế hệ công chúng với những giá trị chân thiện mỹ sáng ngời. Kỷ niệm một chặng đường đầy tự hào, nhưng cũng nhiều thăng trầm của sân khấu cải lương, chúng ta một lần nữa khẳng định vị trí quan trọng của sân khấu cải lương đối với nền nghệ thuật dân tộc cũng như văn hóa Nam bộ. Theo ông Nguyễn Thành Phong, chương trình tôn vinh cũng là dịp để TP.HCM giới thiệu về một TP phát triển, năng động, sáng tạo, giàu nghĩa tình, nhân văn và mến khách, nhưng cũng luôn quan tâm phát triển kinh tế hài hòa với phát triển văn hóa và xã hội, chăm lo đời sống vật chất gắn với đời sống tinh thần của nhân dân.
Bài, ảnh: Bích Vân
Bình luận (0)