Hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Hoàng Cầm (1922-2022), gia đình nhà thơ đang xây dựng dự án “Hoàng Cầm 100 năm”. Dự án với mong muốn tìm những chất liệu văn học phù hợp và hình thức thể hiện đương đại để từ đó tìm hướng đi khác để tôn vinh nghệ thuật, văn hóa xứ Kinh Bắc nói riêng và Việt Nam nói chung trong 100 năm qua.
Nhà thơ Hoàng Cầm lúc sinh thời (Ảnh: Nguyễn Đình Toán)
Khơi lại những sáng tác của Hoàng Cầm
Dự án “Hoàng Cầm 100 năm” được thành lập bởi chị Bùi Huệ Chi (cháu nội của nhà thơ) hiện đang sinh sống và công tác trong ngành văn hóa, nghệ thuật, sản xuất phim điện ảnh tại TP.HCM.
Chị Huệ Chi cho biết, trước thềm kỷ niệm 100 năm ngày sinh của nhà thơ Hoàng Cầm, một cột mốc có một không hai, dưới sự hậu thuẫn, yêu quý và tin tưởng từ gia đình và những anh em bạn bè của ông nội, dự án “Hoàng Cầm 100 năm” ra đời. Dự án nhằm ghi nhớ và vinh danh sự nghiệp văn học nghệ thuật của nhà thơ cũng như chia sẻ với các bạn trẻ về một Việt Nam giàu tính sáng tạo, của những người bạn, người em và thế hệ tiếp theo của Hoàng Cầm trong 100 năm qua. Qua đó giúp các bạn trẻ ngày nay có thể tiếp cận và học hỏi chất liệu giàu có chất Việt trong những năm rực rỡ nhất của văn học nghệ thuật Việt Nam. “Rất mong các khán giả trước hết là bạn bè, người yêu thơ Hoàng Cầm ủng hộ, cổ vũ cũng như gửi về cho dự án những chất liệu, tài liệu nghệ thuật, văn học, bản ghi, hình ảnh… mà mình đã và đang sưu tầm về thi sĩ. Chúng tôi mong kết nối với những cá nhân, tổ chức hoạt động trong ngành nghệ thuật, văn học để có thể khơi dậy lại thơ kịch, văn xuôi Hoàng Cầm theo hình thức tiếp cận trẻ trung…” – chị Huệ Chi kêu gọi.
Chị Bùi Huệ Chi, cháu nội của nhà thơ Hoàng Cầm
Theo chị Huệ Chi, sự thú vị của dự án này không dừng lại ở việc tìm ra và kỷ niệm những cột mốc hay thành tựu trong 100 năm qua của thi sĩ Hoàng Cầm mà còn mở ra những luồng suy nghĩ mới về sức ảnh hưởng của các bộ môn nghệ thuật và sự tương tác của từng bộ môn với nhau, tổng hòa tạo nên một nền nghệ thuật Việt Nam đặc sắc trong thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21. “Từ hội họa, âm nhạc, truyện, thơ, kịch, các tác phẩm chảy cùng một dòng chảy của lịch sử đất nước, ta tìm thấy trong thơ có nhạc, trong tranh có truyện, trong kịch có tự sự thế thời, không gian nghệ thuật rực rỡ có một không hai nơi mà các bộ môn nghệ thuật hòa quyện tạo nên bức tranh về văn hóa đậm sắc và vô cùng thú vị, đây là nguồn cảm hứng bất tận cho chúng tôi với hy vọng truyền cảm hứng tới các bạn ngày nay” – chị Huệ Chi chia sẻ.
Nhà thơ của vùng đất Kinh Bắc
Hoàng Cầm là một trong những gương mặt lớn của nền thi ca Việt Nam thế kỷ XX, được mệnh danh là nhà thơ của vùng đất Kinh Bắc. Tên thật của ông là Bùi Tằng Việt, sinh tại xã Phúc Tằng, tỉnh Bắc Giang. Ngay từ những năm 15 tuổi, 18 tuổi ông đã có những bài thơ: “Hận ngày xanh”, “Bông sen trắng” làm ngạc nhiên giới văn bút nước nhà.
Năm 20 tuổi, ông có “Hận Nam Quan” – vở thơ kịch lịch sử và đến năm 26 tuổi, bài thơ “Bên kia sông Đuống” đã đưa cái tên Hoàng Cầm lên hàng thi sĩ tiêu biểu nhất trong kháng chiến chống Pháp. Bài thơ đánh dấu sự bừng thức của Hoàng Cầm về quê hương. Khi nghe tin quê hương đang từng giờ từng phút bị tàn phá, yêu thương và căm giận cuồn cuộn trào dâng, tất cả những ký ức đó chợt sống dậy mãnh liệt trong ông, giúp ông sau một đêm đã làm nên một “Bên kia sông Đuống” chấn động người Việt Nam yêu nước: “Sông Đuống trôi đi/ Một dòng lấp lánh/ Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ/ Xanh xanh bãi mía bờ dâu/ Ngô khoai biêng biếc/ Đứng bên này sông sao nhớ tiếc/ Sao xót xa như rụng bàn tay…”.
|
Cho đến bây giờ, nhiều người vẫn thừa nhận Hoàng Cầm là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất ở thời kháng chiến chống Pháp. Hồn thơ của ông chứa chan tình mẹ, tình yêu đôi lứa và tình thương con người để từ đó dệt nên những vần thơ trữ tình, mượt mà.
|
Sau “Bên kia sông Đuống”, Hoàng Cầm tiếp tục với “Về Kinh Bắc”, “Lá diêu bông”… trong đó “Về Kinh Bắc” là sự thăng hoa tuyệt vời, là tập thơ cột sống của đời Hoàng Cầm. Còn với “Lá diêu bông”, Hoàng Cầm đã sáng tác ra một thứ lá không có trên đời, nhưng ngày nay nó đã trở thành biểu tượng của tình yêu. Bài thơ là triết lý về hành trình, nỗi khát khao tìm kiếm hạnh phúc của đời người cho dù hạnh phúc đó chỉ là ảo.
Cho đến bây giờ, nhiều người vẫn thừa nhận Hoàng Cầm là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất ở thời kháng chiến chống Pháp. Hồn thơ của ông chứa chan tình mẹ, tình yêu đôi lứa và tình thương con người để từ đó dệt nên những vần thơ trữ tình, mượt mà. Cố nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo từng nhận xét về nhà thơ Hoàng Cầm: “Thơ của ông đẹp một vẻ đẹp thướt tha mà lại dạt dào, hào sảng”. Còn nhà thơ Nguyễn Thụy Kha thì nói: “Thơ Hoàng Cầm “trầm đầy một nỗi phương Ðông”. Năm 2010 Hoàng Cầm qua đời, hưởng thọ 88 tuổi.
Kiều Khánh
Bình luận (0)