Y tế - Văn hóaVăn hóa nghệ thuật

Ca sĩ là nhà giáo

Tạp Chí Giáo Dục

Vi cht ging n cao lnh lót, tên tui ca NSƯT Măng Th Hi gn lin vi nhng ca khúc Bóng cây Kơnia, Qua sông, Bui sáng em làm ry, Min Nam nh mãi ơn Ngưi, Biết ơn ch Võ Th Sáu… Ngoài ca hát, cô còn là mt giáo viên dy thanh nhc, đào to ra rt nhiu ca sĩ ni tiếng, đt các gii thưng cao trong nưc cũng như quc tế: T Minh Tâm, Đàm Vĩnh Hưng, Quang Dũng, Hin Thc, M Tâm, Thanh S, Thanh Thúy, Thu Minh, Mai Thiên Vân, Phương Trinh…

Nhà giáo – NSƯT Măng Th Hi đang biu din (ảnh NVCC)

Bóng cây Kơnia làm nên tên tui

NSƯT Măng Thị Hội sinh năm 1948, là người dân tộc Bana. Từ nhỏ, cô đã được mẹ ru bằng những bài ca cách mạng cũng như được hòa mình trong những tiếng cồng chiêng dưới tán cây Kơnia. Năm 1965, cha cô – ông Măng Thoong nhận quyết định đi B, trước khi đi ông có mong muốn con gái của mình theo nghề âm nhạc. Nghe theo lời cha, cô Hội thi vào Khoa Thanh nhạc Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Nhạc viện Hà Nội). Năm 1973, cô tốt nghiệp đại học. Bóng cây Kơnia của cố nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu là bài hát mà cô giáo Thúy Huyền (vợ NSND Trần Hiếu) chọn cho cô làm bài thi tốt nghiệp. Ca khúc như  được viết riêng cho Măng Thị Hội, giúp cô nhận được điểm cao nhất trong kỳ thi tốt nghiệp năm ấy. Khi trường tổ chức đi biểu diễn ở Thái Nguyên, lúc cô hát Bóng cây Kơnia thì Sân vận động Thái Nguyên như vỡ ra bởi những tràng pháo tay của khán giả. Năm 1974, Trưởng đoàn ca múa nhân dân Tây Nguyên đến Trường Âm nhạc Việt Nam xin Măng Thị Hội về đoàn cộng tác. Đến năm 1978, cô Hội chuyển vào Nam và chính thức về giảng dạy tại Khoa Thanh nhạc – Nhạc viện TP.HCM. Lúc biểu diễn trước công chúng, lúc dạy cho học trò, khi hát với bạn bè, ở đâu, khi nào chất giọng của cô với âm vực rộng, trong sáng vẫn luôn cuốn hút lòng người. Và Bóng cây Kơnia vẫn song hành cùng cô. Trong chương trình Con đường âm nhạc trên VTV3, cố nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu – “cha đẻ” của bài hát này nhận xét: “Chưa ai hát ca khúc này qua nổi Măng Thị Hội”. Hai câu chuyện được nghe kể lại mà đến bây giờ cô Hội vẫn không bao giờ quên. Một chiến sĩ bị trọng thương nặng được đồng đội khiêng vào tạm ẩn ở một hang đá sâu, trong một phút hiếm hoi tỉnh lại, anh quờ quạng ấn nút chiếc radio và nghe tiếng hát Buổi sáng em làm rẫy… của cô cất lên khiến anh tỉnh hẳn… Hay anh chiến sĩ khác đang chiến đấu trong chiến trường, một lần cô được đơn vị phân công xuống bếp giúp anh nuôi, anh đang băm thịt thì từ cái radio bỗng vang lên Bóng cây Kơnia. Thế  là anh đã chặt trúng vào tay mình…

Yêu ngh thut cũng như ngh dy nhc

Ca sĩ Thu Minh bc bch: “Ngưi  mà tôi chnh hưng và không bao gi quên chính là cô Hi. Có bt k nim vui nào, ngưi đu tiên tôi gi đin báo tin vui chính là cô. Tôi luôn tâm nim nhng li cô dy, trong kiến thc chuyên môn, cô không dy cho các em tiu xo cho mau ni bt, mà dy căn bn vng vàng đ các em đi dài lâu trên chính đôi chân ca mình…”.

Là cô giáo rất mực yêu thương, tận tâm với học trò, nhưng cô Hội cũng nổi tiếng là người rất khó tính trong giảng dạy. Ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng nhớ lại: “Cô Hội hết sức nghiêm khắc nên ngày mới đến học lớp cô Hội, tôi sợ đến độ hát không ra lời… Nhưng cô giáo ấy lại có một một cách dạy cuốn hút đến lạ kỳ. Vì thế mà tôi lao vào học, luyện giọng… Giờ lên lớp thì vậy, lúc nghỉ ngơi cô trò lại như mẹ con. Trước học trò, cô luôn có những nhận xét nhạy bén mà chuẩn xác, vạch ra những chỗ yếu để học trò khắc phục. Cách dạy này rất dễ hiểu, chính xác về vị trí âm thanh cũng như cách biết điều tiết được hơi thở, có thể hát 10-15 bài một lúc nhưng vẫn bảo vệ được bền lâu giọng hát của mình bởi theo cô, luyện thanh trong âm nhạc cũng có phần giống như luyện khí công. Nhưng điều quan trọng hơn cả là cô luôn truyền cho học trò cảm xúc của từng ca khúc và hoàn cảnh sáng tác của từng tác giả”. Ca sĩ Thu Minh thì bộc bạch: “Người mà tôi chịu ảnh hưởng và không bao giờ quên chính là cô Hội. Có bất kỳ niềm vui nào, người đầu tiên tôi gọi điện báo tin vui chính là cô. Tôi luôn tâm niệm những lời cô dạy, trong kiến thức chuyên môn, cô không dạy cho các em tiểu xảo cho mau nổi bật, mà dạy căn bản vững vàng để các em đi dài lâu trên chính đôi chân của mình…”.

Sau khi nghỉ hưu, cô Hội vẫn tiếp tục với công việc dạy nhạc tại nhà riêng. Mỗi lần đến thăm, nhìn cô say sưa truyền đạt những kinh nghiệm luyện thanh, phong cách biểu diễn, giao lưu với khán giả cũng như các tình huống gặp phải trên sân khấu cho học trò của mình, không ai còn nghĩ đến một NSƯT tài năng Măng Thị Hội mà đó là hình ảnh của một nhà sư phạm tận tụy yêu nghề. Thời gian qua, trong các cuộc thi ca hát của  HTV, VTV, cô Hội thường được mời làm ban giám khảo – một giám khảo rất khắt khe khi cho điểm bởi theo cô thì các bạn trẻ phải có nội lực thật sự, hát bằng cả trái tim. Cô bảo, bản thân người thầy có giỏi đến đâu cũng không thể “hóa phép” cho một học trò có giọng ca tệ trở thành một “ngôi sao” được…”. Được Nhà nước tặng thưởng danh hiệu NSƯT, “Huy chương vì sự nghiệp giáo dục”, cô Hội  thật sự đã có được niềm vui của người gieo trồng.

Minh Tuyn

 

Bình luận (0)