“Để anh sống với nước bạn Lào”

Nhà báo Hồng Phương ghi lại những bức ảnh sinh động, thời sự mang đậm dấu ấn của tình cảm gắn bó máu thịt, đoàn kết keo sơn, hữu nghị đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm đoàn kết hữu nghị truyền thống Việt Nam – Lào.

Vừa thực hiện cuộc triển lãm ảnh cá nhân về nước bạn Lào, nhà báo Hồng Phương lại tiếp tục tổ chức triển lãm “Theo dấu chân quân tình nguyện Việt Nam ở Nam Lào” (từ ngày 12 đến 15-9 vừa qua). Từ thành công của cuộc triển lãm trước, nhà báo Hồng Phương được Tổng lãnh sự quán Lào tại Việt Nam mời sang Lào nhân dịp kỷ niệm 50 năm đoàn kết hữu nghị truyền thống Việt Nam – Lào. Chuyến đi này, nhà báo đã bấm trên 700 tấm ảnh và chọn ra 50 tác phẩm trình làng tại triển lãm. Đó là những bức ảnh được thực hiện ở 4 tỉnh: Chămpaxắc, Xaravan, Sêkông và Atôpư.

Nhà báo Hồng Phương bồi hồi nhớ lại: “Những năm tháng chiến tranh, tôi đi khắp chiến trường, vượt Tây Trường Sơn sang Nam Lào, chứng kiến cảnh hai bên đường không một mái nhà, không bóng người qua lại vì bom đạn cày xới tan hoang. Quân tình nguyện Việt Nam hy sinh, người dân Lào đã chôn cất đàng hoàng, cắm lên mộ tên tuổi, quê quán chu đáo. Bà con các bộ tộc Lào hết lòng đùm bọc, chở che bộ đội tình nguyện của ta suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ… Từ nghĩa tình đó, tôi muốn gửi gắm tình cảm chân thật của mình với nước bạn Lào qua ảnh”. Nhà báo Hồng Phương thừa nhận những bức ảnh ấy chưa chỉn chu về mặt nghệ thuật nhưng theo cảm nhận của tôi, đó chỉ là cách nói của một nhà báo lớn: Khiêm tốn, không khoe khoang về mình.

Điều đặc biệt là trong triển lãm “Theo dấu chân quân tình nguyện Việt Nam ở Nam Lào”, những tác giả như Sĩ Bình, Hải Tân, Trần Công Tấn… đều là những tay máy nghiệp dư, tuổi cao được nhà báo Hồng Phương “kích” bấm máy. Từ Nam Lào trở về, chỉ còn đúng một tháng triển lãm diễn ra, nhà báo Hồng Phương phải làm việc cả ngày lẫn đêm. “Các khâu đều phải thực hiện nghiêm ngặt như một người lính chỉ huy pháo binh (ông từng là lính chỉ huy pháo binh giỏi – PV). Nhờ tính kế hoạch, dự báo của người chỉ huy nên công việc khá thuận lợi”, nhà báo cho biết.

Cựu phóng viên ảnh chiến trường Đoàn Công Tính, từng công tác cùng cơ quan với nhà báo Hồng Phương nói vui: “Anh Phương là người cầm súng hai tay (ý nói nhà báo Hồng Phương vừa là cây bút xuất sắc vừa nhiếp ảnh gia là có nghề).

Tay máy 75 tuổi đời này hào hứng chia sẻ chuyện “hậu trường” của những bức ảnh tại triển lãm. Chuyến đi vỏn vẹn trong 7 ngày, trong đó phải mất 2 ngày cho cả đi lẫn về. Còn lại 5 ngày nhưng ông và những người trong đoàn đã đem đến triển lãm 100 bức ảnh sinh động, thể hiện cảm xúc chân thật về đất nước và con người Lào, nơi mà quân tình nguyện Việt Nam từng trực tiếp chiến đấu.

Để có những bức ảnh phục vụ triển lãm cũng như làm quà tặng cho Tổng lãnh sự quán Lào, nhà báo Hồng Phương phải tác nghiệp vào giờ mọi người trong đoàn đã đi ngủ. Thật thiếu sót nếu không đề cập  “hậu phương” của nhà báo Hồng Phương đã hỗ trợ về tinh thần cũng như tài chính, góp phần làm nên thành công của triển lãm. “Chuyến đi Lào trước tôi phải bỏ ra 20 triệu đồng, đây là số tiền không nhỏ. Lần này, tôi nói với vợ: “Năm nay, để anh sống với nước bạn Lào”, nhà báo Hồng Phương cho biết.

Hàng chục năm qua, cựu phóng viên chiến trường Hồng Phương ước ao được trở lại Nam Lào, mảnh đất giàu tình người đã in đậm dấu chân tuổi trẻ làm báo của ông. Nhà báo bảo sở dĩ ông ao ước được đến Lào là vì những tháng năm chiến tranh ác liệt, hành quân từ Quảng Bình vượt Tây Trường Sơn sang Khăm Muộn (tháng 6-1970) cả tháng ròng nhưng không gặp được một người dân Lào nào. Đúng 40 năm sau ông mới thực hiện ước nguyện và đã ghi lại hình ảnh đất nước, con người và chiến trường khốc liệt nơi ông và đồng đội đã từng chiến đấu, đi qua.

Bài, ảnh: Trần Tuy An