Giữa những áp lực của đô thị hóa và du lịch đại trà, Đà Nẵng đang chọn hướng kéo du khách rời phố thị để trở về với ruộng đồng, làng quê, rừng núi và đời sống bản địa. Nhưng để du lịch nông nghiệp hữu cơ thực sự trở thành sinh kế bền vững, điều cần hơn những bản quy hoạch là cách giữ được “hồn quê” trong từng không gian trải nghiệm.
Khai thác du lịch từ đồng quê
Trong định hướng phát triển mới, Đà Nẵng kỳ vọng “vẽ lại” bản đồ nông nghiệp hữu cơ gắn với du lịch trải nghiệm như một cách mở rộng không gian du lịch xanh, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân nông thôn. Theo đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035, Đà Nẵng sẽ hình thành 16 điểm du lịch trải nghiệm kết hợp sản xuất nông nghiệp, văn hóa bản địa và sinh thái cộng đồng. Hệ thống này được chia thành ba không gian sinh thái gồm đồng bằng ven biển, trung du và miền núi.
Sự phát triển của các mô hình trải nghiệm nông nghiệp thời gian qua cho thấy sức hút của loại hình này không nhỏ. Tại Hòa Vang trước đây, nhiều mô hình như Nông trại Sen, Banarita Glamping farm, vườn nho Nam Yên hay các khu trải nghiệm nông nghiệp đã thu hút lượng khách khá ổn định. Điểm chung của các mô hình này là tạo ra trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên: trồng rau, thu hoạch nông sản, làm bánh truyền thống, câu cá, chơi trò chơi dân gian hay tham gia các phiên chợ quê. Với nhiều gia đình đô thị, đó là cơ hội để trẻ nhỏ tiếp xúc với môi trường tự nhiên vốn ngày càng xa lạ.
Nhiều năm qua, nông nghiệp ở không ít địa phương gặp khó do sản xuất nhỏ lẻ, giá trị thấp và thiếu đầu ra ổn định. Khi kết hợp với du lịch, giá trị sản phẩm được mở rộng, đồng thời tạo thêm việc làm cho người dân địa phương. Một số mô hình hiện sử dụng hoàn toàn lao động tại chỗ, từ hướng dẫn trải nghiệm đến chế biến ẩm thực và tổ chức hoạt động cộng đồng.
Theo bà Đỗ Thị Huyền Trâm, Giám đốc HTX Nông nghiệp sinh thái và Du lịch cộng đồng Hòa Bắc, điều quan trọng nhất của du lịch nông nghiệp không nằm ở số lượng điểm check-in hay các hoạt động trải nghiệm ngắn hạn. “Nếu thiếu một trong ba yếu tố nông thôn – nông nghiệp – nông dân thì rất dễ trở thành du lịch “mượn” không gian nông thôn”, bà Trâm nhìn nhận. Chỉ khi người dân trở thành chủ thể, trực tiếp tham gia quản lý, làm dịch vụ và hưởng lợi từ hoạt động du lịch thì các mô hình mới có thể phát triển bền vững và giữ được bản sắc địa phương.
Giữ màu xanh cho những vùng quê
Dù tiềm năng lớn, du lịch nông nghiệp hữu cơ ở Đà Nẵng vẫn đang ở giai đoạn đầu hình thành. Phần lớn mô hình còn phát triển đơn lẻ, quy mô nhỏ, thiếu liên kết sản phẩm và chưa tạo được chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Ngay cả với những điểm đến đã có thương hiệu như Trà Quế, sản phẩm nông nghiệp vẫn chủ yếu ở dạng thô, ít được chế biến sâu hay gắn mạnh với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng. Việc kết nối giữa nông sản địa phương với hệ thống khách sạn, nhà hàng và doanh nghiệp du lịch vẫn còn hạn chế. Một vấn đề khác là nguy cơ phát triển nóng. Khi du lịch tăng trưởng nhanh, áp lực xây dựng hạ tầng, mở rộng dịch vụ rất dễ phá vỡ cảnh quan tự nhiên và không gian làng quê vốn là yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn của du lịch nông nghiệp. Bởi vậy, trong định hướng mới, Đà Nẵng đặt mục tiêu đầu tư hạ tầng theo hướng xanh, tăng kết nối nhưng không phá vỡ cảnh quan.
Theo ông Văn Bá Sơn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố, du lịch nông nghiệp không chỉ nhằm tạo thêm sản phẩm du lịch mới mà còn hướng tới mục tiêu giữ gìn không gian sinh thái và tạo sinh kế bền vững cho người dân nông thôn. Với du lịch nông nghiệp, ngành du lịch sẽ tiếp cận lấy cộng đồng làm trung tâm và phát triển bền vững làm kim chỉ nam. Quá trình đầu tư hạ tầng, mở rộng kết nối du lịch sẽ phải đi cùng yêu cầu bảo vệ cảnh quan, hạn chế tác động làm thay đổi không gian tự nhiên và văn hóa bản địa.
Ở nhiều vùng quê hiện nay, điều giữ chân du khách đôi khi là cảm giác được sống chậm giữa cánh đồng, được nghe tiếng suối, tiếng côn trùng, được ăn những món quê hay trò chuyện cùng người dân bản địa. Bản đồ du lịch nông nghiệp hữu cơ mà Đà Nẵng đang phác thảo vì thế không chỉ là câu chuyện mở thêm điểm đến. Phía sau nó là bài toán giữ cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn không gian sống nông thôn. Làm được điều đó, những cánh đồng rau, làng quê hay vùng núi hôm nay có thể trở thành “mỏ vàng xanh” mới của du lịch bền vững.
Thiên Phúc
Bình luận (0)