Viêm màng não là bệnh nguy hiểm diễn tiến nhanh, dễ gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không phát hiện sớm. TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa – Trưởng khoa Nhiễm Việt – Anh (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM) cảnh báo bệnh biểu hiện ban đầu giống cảm sốt thông thường nhưng nhanh chóng chuyển sang đau đầu dữ dội, nôn ói, rối loạn ý thức và cần cấp cứu ngay.
Cách nhận biết bệnh
Bệnh viêm màng não ở người lớn ngày càng gia tăng, nguyên nhân từ thói quen ăn uống nguy hiểm nên không được chủ quan.
Theo TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa cho biết, viêm màng não là bệnh nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương, xảy ra khi các màng bao quanh não và tủy sống bị viêm, làm tăng bạch cầu trong dịch não tủy. Bệnh có thể do virus, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc nấm gây ra, với tác nhân khác nhau tùy lứa tuổi. Trẻ em mắc bệnh nguyên nhân do virus nhiều hơn, trong khi người lớn dễ mắc viêm màng não do vi khuẩn như lao, vi khuẩn sinh mủ, nấm hoặc ký sinh trùng.
Về triệu chứng thì bệnh khởi phát tương tự các bệnh truyền nhiễm khác với sốt, đau nhức, mệt mỏi. Tuy nhiên, viêm màng não tiến triển nhanh chỉ sau vài giờ, khiến bệnh nhân đau đầu dữ dội, nôn ói liên tục và có thể rơi vào tình trạng lơ mơ, giảm ý thức nếu không được cấp cứu kịp thời.
Trong điều trị, TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa nhấn mạnh viêm màng não do vi khuẩn sinh mủ diễn tiến rất nhanh, “tính bằng giờ”, dễ để lại di chứng nặng nếu đến bệnh viện trễ. Khi có dấu hiệu sốt cao, đau đầu, nôn ói, đặc biệt là cứng gáy, người bệnh cần nhập viện ngay để được làm xét nghiệm, trong đó quan trọng nhất là chọc dò dịch não tủy nhằm xác định tình trạng viêm.
Theo bác sĩ, trước đây viêm màng não mủ chủ yếu xảy ra ở trẻ em. Tuy nhiên nhờ tiêm chủng mở rộng, tỷ lệ trẻ mắc bệnh giảm rõ rệt, trong khi số ca ở người lớn lại tăng. Ở trẻ, viêm màng não do virus hoặc do lao vẫn có thể xảy ra nếu chưa tiêm ngừa. Người lớn có nguy cơ mắc bệnh khi ăn thực phẩm sống như tiết canh nhiễm liên cầu khuẩn lợn, đây là tác nhân chiếm tới một nửa số ca viêm màng não ở Việt Nam.
Biến chứng và cách phòng ngừa
Viêm màng não ở người lớn tùy theo từng nguyên nhân và thể trạng bệnh nhân mà mức độ nguy hiểm khác nhau. Một số biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra khi bị viêm màng não như: Màng não bị viêm nhiễm có thể gây ra những tác động xấu đến hệ thần kinh, đặc biệt là não bộ và tủy sống. Bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng sốt cao liên tục và khó hạ. Lú lẫn, mơ hồ, hôn mê kéo dài từ vài giờ đến vài ngày cơ thể xảy ra khi hệ thần kinh bị ảnh hưởng. Trường hợp nặng hơn có thể rơi vào trạng thái nguy kịch và tính mạng bị đe dọa. Những trường hợp được xử lý và hồi phục nhưng không hoàn toàn. Tổn thương hệ thần kinh có thể khiến người bệnh gặp các vấn đề có liên quan đến trí nhớ, khả năng tập trung; Còn với hệ tuần hoàn sẽ chịu tác động khi các tác nhân gây viêm màng não có sự di chuyển vào máu, sản sinh độc tố, gây nhiễm trùng huyết. Ban đầu, bệnh nhân có biểu hiện sốt và xuất huyết dưới da. Sau đó, mầm bệnh sẽ du hành theo hệ tuần hoàn đi khắp cơ thể, phá hủy các mạch máu. Các triệu chứng bắt đầu nặng hơn, phát ban trên diện rộng, sẫm màu, các cơ quan suy giảm chức năng và tính mạng rơi vào trạng thái nguy hiểm. Sự tấn công của mầm bệnh gây viêm màng não vào hệ tuần hoàn sẽ gây nhiễm trùng huyết và đe dọa tính mạng người bệnh; Người bệnh luôn ở trong tình trạng đau nhức khắp các khớp xương và cơ bắp toàn thân. Những vùng chịu tác động nhiều nhất là cổ, vai và lưng. Các hoạt động dần bị hạn chế do cứng khớp, khó khăn khi xoay cổ hay cúi người. Trường hợp nghiêm trọng, viêm màng não ở người lớn có thể khiến hệ thống xương và cơ bắp tê cứng, dị dạng và chuyển hướng kế phát viêm khớp cấp, mạn tính. Tùy nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ có định hướng điều trị hiệu quả nhất. Sau khi thực hiện các phương pháp chẩn đoán và đưa ra kết luận khẳng định viêm màng não ở người lớn, bệnh nhân được nhập viện để điều trị và theo dõi thường xuyên.
Để phòng ngừa, TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa cho biết cần tiêm vắc-xin đầy đủ, gồm vắc-xin viêm não Nhật Bản, vắc-xin phòng não mô cầu, phế cầu và các loại vắc-xin dịch vụ khác tùy nhóm tuổi. Người già cũng cần tiêm vắc-xin zona. Bên cạnh đó, giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống, ăn uống an toàn và nâng cao sức đề kháng là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm gây viêm màng não.
Trong số ca mắc bệnh viêm màng não, có đến 10% tử vong, 20% biến chứng nghiêm trọng như mất thính giác, trí nhớ, cụt chi… Đây là những “con số biết nói” cho thấy mức độ nguy hiểm của căn bệnh này. Phòng bệnh hơn chữa bệnh, tiêm chủng kết hợp với các biện pháp chăm sóc sức khỏe, vệ sinh cá nhân đóng vai trò lớn để mỗi người và cả cộng đồng phòng tránh bệnh viêm màng não”.
“Nhận biết sớm các triệu chứng của bệnh viêm màng não là vô cùng quan trọng để đảm bảo điều trị kịp thời và hiệu quả. Các triệu chứng như sốt cao, đau đầu dữ dội, cứng cổ và buồn nôn không nên bị xem nhẹ. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu nghi ngờ mắc viêm màng não, hãy tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay lập tức. Sự can thiệp sớm không chỉ giúp cải thiện tiên lượng mà còn ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Hãy luôn cảnh giác và chăm sóc sức khỏe của bạn một cách tốt nhất” – TS.BS Hồ Đặng Trung Nghĩa khuyến cáo!
M.Châu
Bình luận (0)