Suy thận từng được xem là căn bệnh gắn liền với tuổi già, với những người mang bệnh mạn tính kéo dài hoặc đã trải qua nhiều năm suy giảm sức khỏe. Thế nhưng vài năm trở lại đây, thực tế tại các bệnh viện lớn cho thấy một xu hướng đáng lo ngại: suy thận đang ngày càng trẻ hóa, cả trong tuổi học sinh – sinh viên.
Nhiều người ở độ tuổi đôi mươi, thậm chí chưa lập gia đình, đã phải gắn cuộc đời mình với máy chạy thận, hoặc buộc phải ghép thận để giành giật sự sống.
Bệnh lý diễn tiến âm thầm
Chàng trai trẻ mang tên L.V.Đ., 25 tuổi, sinh sống tại TP.HCM, từng có một cuộc sống bình thường như bao người trẻ khác. Công việc, dự định tương lai, những kế hoạch cá nhân… tất cả đã bị ngắt quãng chỉ trong chưa đầy một năm, kể từ khi anh phát hiện mắc viêm cầu thận nhưng không tuân thủ điều trị. Căn bệnh vốn có thể kiểm soát nếu được theo dõi chặt chẽ đã âm thầm tiến triển, đẩy anh vào suy thận giai đoạn cuối, buộc phải chạy thận nhân tạo ba lần mỗi tuần để duy trì sự sống.
Những buổi lọc máu kéo dài hàng giờ đồng hồ không chỉ làm cơ thể suy kiệt mà còn tạo áp lực tâm lý nặng nề. Người trẻ ở độ tuổi 25 như Đ. phải đối diện với cảm giác bất lực, phụ thuộc hoàn toàn vào máy móc và trở thành gánh nặng cho gia đình. Từ một người khỏe mạnh, anh dần rơi vào trạng thái phù nề, mệt mỏi kéo dài, sức lao động suy giảm, chất lượng cuộc sống xuống dốc nhanh chóng.
Theo BS.CKI Vũ Lệ Anh, Trưởng khoa Nội Thận Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, viêm cầu thận là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận ở người trẻ. Đáng nói, đây là bệnh lý diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan. Người bệnh thường cảm thấy mình vẫn còn trẻ, sức khỏe còn tốt nên bỏ qua việc dùng thuốc đều đặn hoặc tái khám theo chỉ định. Chính sự chủ quan ấy khiến bệnh tiến triển nhanh, chỉ cần ngưng điều trị một đến hai tháng, chức năng thận có thể suy giảm không hồi phục.
Thực tế điều trị cho thấy, khi viêm cầu thận tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối, chạy thận chỉ là giải pháp duy trì tạm thời. Để có cơ hội quay trở lại cuộc sống gần như bình thường, ghép thận là con đường duy nhất. Với người trẻ, đó không chỉ là một ca phẫu thuật lớn mà còn là bước ngoặt mang tính sống còn, kéo theo hàng loạt hệ lụy về tài chính, tâm lý và gánh nặng cho gia đình.
Trong trường hợp của bệnh nhân L.V.Đ., điều may mắn lớn nhất là sự đồng hành và hy sinh thầm lặng của gia đình. Không thể chứng kiến con trai tiếp tục sống trong chuỗi ngày chạy thận mệt mỏi, người cha đã tự nguyện hiến một quả thận cho con. Sau quá trình đánh giá tổng trạng sức khỏe, xét nghiệm hòa hợp miễn dịch và hội chẩn chuyên môn, các bác sĩ quyết định thực hiện ca ghép thận.
Ngày 5-12-2025, ca phẫu thuật nội soi ghép thận được tiến hành thành công tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, với sự phối hợp chuyên môn của các bác sĩ Khoa Ngoại Tiết niệu cùng các chuyên gia đến từ Bệnh viện Chợ Rẫy. Ngay tại bàn mổ, quả thận ghép đã hoạt động, bệnh nhân có nước tiểu, cho thấy tín hiệu hồi phục tích cực. Chỉ sau hai ngày, sức khỏe của cả hai cha con ổn định, có thể đi lại, sinh hoạt nhẹ nhàng và tinh thần dần thoải mái hơn.
| Các bác sĩ khuyến cáo các bạn trẻ học sinh – sinh viên cần uống đủ nước lọc mỗi ngày, hạn chế tối đa thức ăn mặn, thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, đồ uống chứa hóa chất không rõ nguồn gốc, đồng thời giảm thức khuya và duy trì vận động thể chất đều đặn. Quan trọng hơn cả, khám sức khỏe định kỳ, bởi phát hiện sớm bệnh thận có thể giúp ngăn chặn tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối, giảm gánh nặng điều trị và những mất mát không đáng có. |
Theo BS.CKI Vũ Lệ Anh, ghép thận hiện vẫn là phương pháp điều trị thay thế thận tối ưu nhất, giúp phục hồi chức năng thận và cải thiện chất lượng sống lâu dài cho người bệnh. Tuy nhiên, thành công của một ca ghép không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật mà còn là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa, quá trình chăm sóc hậu phẫu nghiêm ngặt và đặc biệt là sự tuân thủ điều trị của chính người bệnh sau ghép.
Cần đi tầm soát sớm
Từ trường hợp của bệnh nhân trẻ này, bức tranh suy thận ở người trẻ hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết. Theo các báo cáo chuyên môn trong giai đoạn 2020-2025, tỷ lệ người trẻ từ 18 đến 30 tuổi mắc các bệnh lý về thận chiếm khoảng 20-30% tổng số ca bệnh thận tại nhiều cơ sở y tế. Con số này phản ánh một thực tế đáng lo ngại về lối sống và ý thức chăm sóc sức khỏe của giới trẻ, sinh viên – học sinh hiện nay.
Thức khuya kéo dài, sử dụng nhiều nước ngọt, ăn mặn, lạm dụng thức ăn chế biến sẵn, stress liên tục và ít vận động đang trở thành “chuẩn sống” của không ít người trẻ. Những thói quen tưởng chừng vô hại ấy lại là yếu tố âm thầm bào mòn chức năng thận mỗi ngày. Khi các dấu hiệu như tiểu bọt, tiểu máu, phù, tăng huyết áp không rõ nguyên nhân xuất hiện, nhiều người vẫn chần chừ, trì hoãn việc thăm khám cho đến khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
BS.CKI Vũ Lệ Anh cảnh báo, khi người trẻ xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ viêm cầu thận, cần đi tầm soát sớm và tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Viêm cầu thận diễn tiến rất nhanh, chỉ cần lơ là điều trị trong thời gian ngắn, thận có thể mất chức năng vĩnh viễn. Khi đó, không chỉ cuộc sống cá nhân bị đảo lộn mà cả tương lai nghề nghiệp và sinh kế của gia đình cũng bị ảnh hưởng nặng nề.
Ngoài lối sống thiếu khoa học, tình trạng nhiễm trùng không được điều trị triệt để cũng là yếu tố kích hoạt viêm cầu thận. Những bệnh tưởng chừng đơn giản như viêm họng, nhiễm trùng da nếu chủ quan có thể gây biến chứng nguy hiểm lên thận. Vì vậy, việc điều trị dứt điểm các ổ nhiễm trùng và theo dõi sức khỏe định kỳ đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Hoàng Sang
Bình luận (0)