Mưa tạnh rồi mà lạnh tái tê. Mặt mũi, chân tay lúc nào cũng tím rịm. Chỉ muốn ủ suốt trong chăn thôi. Thích đi bộ trên đường lối ngoài đồng lúc sớm mai, nhất là những lúc trăng già, tưởng đã thành nếp. Vậy mà nghe gà gáy mấy hồi vẫn không buồn dậy. Chỉ khi nào con Đen (con chó mực già) cào cào cánh cửa, rồi kéo kéo gấu quần thì chẳng thể nào không đi với nó. Chiều nó bởi Đen là bạn bộ hành siêng năng, vẫn thường kiên nhẫn nhắc nhở chủ nhân lười biếng của nó.
1.Sớm mai này lại gặp chị. Từ xa lạ, giờ con Đen quen hơi đến nỗi chỉ cần trông thấy cái bóng nhờ nhờ của chị xa xa dưới ánh trăng già, nó đã dừng lại ư ử mấy tiếng như muốn chào hỏi. Chị trùm áo mưa kín từ đầu đến chân. Lưng mang cái bình xịt thuốc trừ sâu to tướng. Trông chị càng thêm bé nhỏ, lọt thỏm giữa những bờ con, bờ cái. Mùa này lúa non, sâu nhiều. Chừng như sau nhiều tháng ruộng được nghỉ, giờ là lúc lũ sâu thức dậy, đông đúc.
Nhà chị ngoài chòm ruộng. Một nách mấy đứa con. Ai thuê gì chị cũng làm. Ruộng nhà nào có sâu, người ta đều thuê chị phun thuốc trừ sâu cho lúa. Gà gáy, chị mang bình ra đồng. Phải phun thuốc giờ này thì mới diệt được tụi nó. “Biết là độc hại đấy mà sao không làm được em. Chị quen rồi, với lại bà con thương, cũng trả chị nhiều hơn việc thường ngày nữa”. Những hôm trời tối, chị bước hụt hoài, bàn chân đau tê tái. Dạo này tạnh mưa, cứ gà gáy là trăng già soi tỏ. Trời như cũng thương cái chân có tỳ của chị. “Mà em với con Đen đừng đi lối này nữa, mùi thuốc sâu kinh khủng lắm đấy”.
Vậy mà chị, hầu như mỗi sớm mai, ngày nào, mùa nào, cũng đeo bình thuốc nặng trĩu trên lưng lầm lũi khắp cánh đồng.
Mùi thuốc sâu hăng hắc. Đi trên đường lối bằng phẳng, dưới bóng trăng già, nhìn chị xa dần trên những bờ lúa non tơ…
Trăng non loang loáng mặt ruộng. Lúa gặt xong hết rồi, chỉ còn trơ gốc rạ. Lỗ chỗ từng khoảnh rạ đốt đen hin. Gió dìu dịu, đủ se se mặt da. Tưởng đâu bầy cò trắng về đậu hết ngọn tre. Vậy mà, dưới ánh trăng non, có mấy nàng gục đầu, thu lu đợi sớm mai, trông như khóm nấm rạ người ta lâu ngày quên hái. Giờ này vẫn còn mấy anh chàng cò ma làm gì cứ lang thang, cất tiếng kêu ú hụ mãi. Lũ nhái bầu, nhái bén, sau mấy tuần chịu chân lúa khô đợi chín, giờ nước về chưa thấm gốc rạ, như mừng tủi, cứ lao xao hoài. Kêu suốt ngày mà chừng như tụi ve sầu không biết mệt. Trên nhành mít non, vẫn râm ran. Có lẽ là các em vừa thoát xác đợi lát nữa uống sương đêm, vì lo nếu ngừng hát sẽ ngủ quên mất…
Chợt tiếng ai nhỏ nhẻ: “Con nhỏ đi đâu mấy nay bà không thấy?”. Nhìn quanh quất. Cái mương này cao cả thước, dẫn nước từ hồ lớn dưới chân núi ra đồng. Róc rách ngày đêm. Bà cụ ngẩng lên, chỉ nhô đầu khỏi bờ mương một chút. Một tay xách cái xô nhỏ. Tay kia đập đập nơi sống lưng. Đó là bà cụ ngoài xóm soi, đêm nào có trăng, vẫn thường ra đây lượm ốc. Có con gì dưới mương bà cũng lượm, ốc hút, ốc nứa, thỉnh thoảng có vài con tôm rí hay con cá tràu cửng đen đen… Lúa gặt xong, vô nước, bà xuống ruộng lượm ốc bươu. Tất cả trộn lẫn trong xô. Bà đưa cho cái túi nhỏ, biểu: “Trăng non chưa tỏ mặt người, bà nhận ra dáng. Mấy bữa ốc nhiều mà không thấy con. Ốc hút trăng non mập ngọt lắm đó con, cầm về nấu ăn cho mát”. Chiếc xô đầy kéo bà nghiêng hẳn sang bên. “Bà phải về nhà trước lúc trăng lặn, không là sẽ chẳng thấy đường”. Cái bóng nhỏ nhắn hòa lẫn bóng trăng nhanh nhẹn bước trên đường lối. Cụ bà đi rồi mà giọng cười trầm ấm vẫn còn ở lại phía sau.
Mùi sình bùn quyện mùi tro rạ phả vào trong gió sao làm người ta dễ thở quá chừng…
2.Ai rồi cũng sẽ già đi. Hay là già thật rồi sao đó. Chứng nhớ nhớ, quên quên hình như chỉ ở người có tuổi. Mùa mưa mà chẳng hiểu sao chiều nay đi làm lại quên áo mưa. Con đường về nhà không vừa cơn mưa đứt quãng. Ghé vội tán cây lộc vừng già trước sân ngôi nhà vắng chủ bên đường trú mưa. Nước mưa tạt vào mắt cay xè, không thấy gì nữa.
“Con gái vào chỗ này đi con, không ướt hết!”, giật mình nghe tiếng ai trầm đục sau lưng. Ông cụ vừa nói vừa đẩy chiếc xe đạp ra khỏi chỗ mái tôn bé xíu nhô ra từ cửa sổ căn nhà. Giỏ phía trước là bao nhiêu bó đũa tre với đủ mọi kích cỡ. Giàn đèo sau là mấy cái chổi cọng dừa. “Bác ơi, đừng để xe đạp ngoài mưa, đồ sẽ ướt. Mùa này đồ dễ mốc hư lắm đó bác!”. Chợt nhận ra cụ ông vẫn hằng ngày đạp xe đi bán dạo chổi dừa và đũa tre. Mỗi ngày, đi về mấy bận lướt qua ông mà chưa một lần gặp chỉ vì nghĩ mình không cần dừng lại để mua mấy thứ đồ dùng ấy. “Để ướt là bệnh đó con. Đồ có ướt, ta về nhóm lửa hong khô là được chứ gì”, cụ vẫn thiết tha nhường chỗ, như cha ngày xưa thường vẫn dặn: Nhớ đem theo áo mưa nghe con!
Chừng như cơn mưa chiều càng nặng hạt. Chẳng biết có phải ông cụ hiểu cái điều nửa tò mò, nửa thắc mắc hay nhận ra vẻ mặt thương cảm của đứa con gái lạ mà ông vừa như nói một mình, vừa như giải thích. Giọng đục trầm lẫn trong tiếng mưa đá gõ lộp bộp trên mái tôn: Con đi làm về đấy à! Vót xong đũa, bó xong chổi là bác muốn ra đường, dù mưa hay nắng. Còn đạp xe ra đường, còn gặp được mọi người, bác thấy vui lắm. Mấy đứa con khuyên bác đừng làm gì nữa, nghỉ ngơi đi chơi mà bác đâu có làm được. Tới tuổi này, bác thấy sống mà không làm gì nổi nữa sao nó vô nghĩa lý quá con ơi!”.
Ông cụ già nua thong thả đạp xe lẫn vào dòng người tất tả đi về khi cơn mưa cuối năm ở vùng Nam Trường Sơn vừa dứt hạt. Bóng cụ khuất mờ phía xa xa…
Nguyễn Thị Mỹ Hạnh
Bình luận (0)