Sở GD-ĐT TP.HCM nghiêm cấm tình trạng nhà trường, giáo viên vận động học sinh lớp 9 không tham gia thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Đồng thời yêu cầu công tác tư vấn tuyển sinh cần thực chất, bám sát năng lực học tập của học sinh, tuyệt đối không tư vấn học sinh chọn các nguyện vọng quá xa nhà khó có khả năng theo học sau khi trúng tuyển.
Còn tình trạng tư vấn “bao đậu”
Mỗi mùa tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM, tình trạng học sinh đậu nhưng không nhập học vẫn phổ biến. Ước tính mỗi năm số học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học dao động trên dưới 5.000 em. Từ năm học 2023-2024, TP.HCM lần đầu thực hiện tuyển bổ sung vào lớp 10 công lập với số chỉ tiêu còn thiếu khi học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học. Thực trạng trên tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác tư vấn tuyển sinh vào lớp 10 công lập từ các trường THCS, đảm bảo thực chất, công bằng, khách quan, bám sát năng lực học sinh và quan tâm đến khả năng theo học sau trúng tuyển. Cô Bùi Thị Thanh (Hiệu trưởng Trường THPT Bình Chiểu, phường Tam Bình) cho hay, thực tế mỗi mùa tuyển sinh vào lớp 10 không ít trường hợp học sinh trúng tuyển vào trường nhưng không nhập học với lý do trường cách quá xa nhà. Những học sinh trúng tuyển vào trường mà không thể theo học đa phần là trúng tuyển bằng nguyện vọng 3. Khi trao đổi với phụ huynh về lý do đăng ký nguyện vọng trường quá xa nhà, hầu hết đều cho biết lựa chọn đăng ký còn quá chủ quan về yếu tố khoảng cách, chủ yếu chỉ quan tâm đến việc chọn một nguyện vọng an toàn để đảm bảo trúng tuyển. Không ít trong số đó là tư vấn từ phía giáo viên chủ nhiệm, khuyên phụ huynh nên ưu tiên chọn một nguyện vọng để chắc chắn đậu sau khi rớt nguyện vọng 1, 2. “Rõ ràng tình trạng tư vấn tuyển sinh vào lớp 10 công lập theo tâm lý “bao đậu”, lựa chọn nguyện vọng để “bao đậu” vẫn còn khá phổ biến ở trường THCS. Điều này dẫn đến việc các em chọn nguyện vọng trường có điểm chuẩn thấp ở mức an toàn, cách quá xa nhà, song ngay cả khi đậu cũng không thể theo học. Khi đó sẽ không chỉ làm mất, lỡ dở cơ hội học tập của chính các em mà còn vô tình làm mất đi cơ hội học tập của nhiều học sinh khác trên địa bàn gần trường, ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch giáo dục, chiến lược phát triển giáo dục của nhà trường…”, cô Thanh phân tích.
Tương tự, từ quá trình tham gia công tác tư vấn tuyển sinh vào lớp 10 công lập hàng năm ở các trường THCS, thầy Ngô Hùng Cường (Hiệu trưởng Trường THPT Trần Khai Nguyên, phường An Đông) kể có không ít giáo viên chủ nhiệm lớp 9 cho biết không dám tư vấn cho học sinh đăng ký nguyện vọng vào trường vì… sợ rớt, ngay cả khi học sinh có lực học khá, giỏi; ngược lại chỉ tư vấn học sinh chọn nguyện vọng ở mức an toàn, với tâm lý trong 3 nguyện vọng chắc chắn phải có 1 nguyện vọng đảm bảo trúng tuyển. Thầy Cường nhấn mạnh: “Tâm lý “chắc ăn” này khi tư vấn tuyển sinh lớp 10 sẽ ảnh hưởng đến việc chọn nguyện vọng của học sinh: chọn trường không đúng năng lực, chọn trường quá xa nhà”.
Trong khi đó, Hiệu trưởng một trường THPT ở vùng ven thành phố chia sẻ, do trường mới thành lập lại nằm ở khu vực vùng ven nên điểm chuẩn vào trường mỗi năm còn khá thấp. Chính vì vậy, nhiều giáo viên chủ nhiệm lớp 9 sẵn sàng khuyên học sinh lựa chọn nguyện vọng vào trường để dễ trúng tuyển, bất chấp khoảng cách từ nhà đến trường, điều kiện của học sinh. “Có năm, học sinh sau khi trúng tuyển thì phụ huynh khóc lóc xin được chuyển nguyện vọng về trường gần nhà vì điểm thi tuyển sinh của học sinh đậu được trường gần nhà. Nhà trường không giải quyết vì theo yêu cầu của Sở GD-ĐT là học sinh trúng tuyển lớp 10 nguyện vọng nào thì phải theo học nguyện vọng đó, không được đổi nguyện vọng sau khi trúng tuyển; phụ huynh lên Sở GD-ĐT để yêu cầu được giải quyết, với lý do là trường trúng tuyển quá xa nhà, phụ huynh không thể đưa đón”, vị Hiệu trưởng kể.
Áp lực từ mục tiêu tỷ lệ đậu tuyển sinh
Ông Nguyễn Bảo Quốc (Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM) cho biết, nhiều năm nay TP.HCM đã yêu cầu các địa phương, nhà trường không lấy tỷ lệ đậu tuyển sinh vào lớp 10 công lập để so sánh chất lượng giảng dạy, hiệu suất đào tạo giữa các trường cũng như đánh giá năng lực, chất lượng giảng dạy của giáo viên. Việc nhà trường, địa phương đặt ra tỷ lệ đậu tuyển sinh 10 chỉ nhằm hướng đến tạo động lực, thúc đẩy giáo viên nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy, học sinh nỗ lực hơn trong học tập chứ không nhằm để tạo áp lực cho giáo viên, học sinh. Tuy nhiên, ông Quốc thừa nhận, thực tế mỗi năm vẫn còn tình trạng một bộ phận nhà trường, giáo viên còn rất áp lực về chỉ tiêu tỷ lệ học sinh trúng tuyển vào lớp 10 công lập. Từ đó ảnh hưởng đến công tác tư vấn tuyển sinh, phân luồng học sinh sau THCS.
Mới đây, một phường trên địa bàn TP.HCM đặt mục tiêu đạt trên 80% tỷ lệ học sinh trúng tuyển vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Tuy nhiên, lãnh đạo UBND phường nhấn mạnh, việc đặt mục tiêu tỷ lệ trúng tuyển vào lớp 10 công lập không nhằm gây áp lực cho nhà trường, giáo viên, học sinh mà hướng tới mục tiêu đổi mới, sáng tạo, nâng cao chất lượng trong hoạt động dạy và học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn một cách đồng bộ, toàn diện, thực chất, lấy học sinh làm trung tâm. Mặc dù vậy, theo giáo viên một trường THCS trên địa bàn phường này, khi phường đặt ra mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể thì dù muốn dù không vẫn sẽ ít nhiều tạo áp lực cho hiệu trưởng, tạo áp lực cạnh tranh giữa các trường THCS trên địa bàn phường, từ đó đặt ra áp lực cho mỗi giáo viên, bao gồm giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn. “Sở GD-ĐT chỉ đạo nhà trường không đánh giá giáo viên dựa trên kết quả học tập của học sinh, tuy nhiên, thực tế thì hàng năm tỷ lệ đậu tuyển sinh vào lớp 10 giữa các lớp vẫn được xem là một trong những yếu tố để khen thưởng giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn. Việc giáo viên tư vấn học sinh nguyện vọng an toàn không chỉ đảm bảo học sinh có trường để học mà còn là đảm bảo tỷ lệ rớt tuyển sinh 10 thấp nhất…”, giáo viên này phân trần.
Nghiêm cấm nhà trường vận động học sinh bỏ thi
Ông Nguyễn Bảo Quốc nhấn mạnh, Sở GD-ĐT nghiêm cấm nhà trường, giáo viên vận động học sinh bỏ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Mọi đối tượng học sinh tốt nghiệp THCS năm học 2025-2026 trên địa bàn thành phố đều có quyền tham gia thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027, công tác tư vấn tuyển sinh, phân luồng của nhà trường, giáo viên phải bám sát vào năng lực học tập của học sinh, điều kiện, hoàn cảnh gia đình học sinh; đóng vai trò định hướng, hỗ trợ để các em và gia đình có hướng lựa chọn phù hợp nhất, tuyệt đối không ép buộc hoặc làm thay cho học sinh, phụ huynh. “Tâm lý của nhiều phụ huynh vẫn muốn con thử sức thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập ngay cả khi con có lực học ở mức yếu, nếu con đậu thì học, còn nếu trượt thì mới tính tiếp đến câu chuyện tìm hiểu các hướng học khác Chính vì vậy, việc nhà trường tư vấn, định hướng cho phụ huynh các hướng đi là một chuyện, còn phụ huynh quyết định như thế nào thì cần tôn trọng. Sở GD-ĐT nghiêm cấm việc tư vấn theo hướng ép buộc học sinh bỏ thi tuyển sinh vào lớp 10”, ông Quốc nêu rõ.
Bài, ảnh: Thành Nam
Bình luận (0)