“Sở GD-ĐT TP.HCM cam kết sẽ đảm bảo quyền lợi học tập công bằng thông qua việc giám sát chặt chẽ công tác tuyển sinh đầu cấp, đảm bảo mọi học sinh đều được học tại trường công lập gần nhà nhất, thuận tiện nhất. Trong giai đoạn chuyển đổi sau sáp nhập, có thể phải chấp nhận sĩ số cao tạm thời, song lộ trình xây mới trường lớp sẽ được thực hiện khẩn trương để đảm bảo môi trường học tập lý tưởng, công bằng cho mọi học sinh” – TS. Nguyễn Thị Nhật Hằng – Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM nhấn mạnh.
Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên công tác tuyển sinh đầu cấp của TP.HCM sau sáp nhập. Một trong những vấn đề “nóng” được nhiều phụ huynh quan tâm, đặt hàng ngành GD-ĐT là giải quyết tình trạng cơ sở vật chất, hệ thống trường lớp để đáp ứng chỗ học cho 100% con em thành phố. Cùng với đó là chiến lược phát triển giáo dục mũi nhọn, tiên tiến, chất lượng cao, xây dựng môi trường giáo dục công bằng ở các khu vực của thành phố sau sáp nhập, xứng đáng là điểm sáng của giáo dục cả nước. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Thị Nhật Hằng để làm rõ về vấn đề này.
Xóa bỏ rào cản địa giới hành chính trong tuyển sinh đầu cấp
+ Phóng viên: Sau sáp nhập, quy mô ngành GD-ĐT TP.HCM lớn nhất cả nước với hơn 3.500 trường học, hơn 2,6 triệu học sinh và gần 133.000 giáo viên các cấp. Sở GD-ĐT TP có phương án cụ thể nào để đảm bảo cơ sở vật chất, hệ thống trường lớp đáp ứng chỗ học cho tất cả học sinh trong năm học 2026-2027?
Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Nguyễn Thị Nhật Hằng: Mùa tuyển sinh năm học 2026-2027, ngành giáo dục thành phố tiếp tục kiên trì mục tiêu chuyển đổi số và ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, nhằm hỗ trợ tốt nhất cho phụ huynh và học sinh trong việc tiếp cận chỗ học thuận lợi.
Với mục tiêu đảm bảo 100% chỗ học cho con em trên địa bàn và đảm bảo các điều kiện phục vụ hoạt động giáo dục nhà trường năm học 2026-2027, Sở GD-ĐT đã sớm rà soát dữ liệu hồ sơ tuyển sinh đầu cấp thực tế và số liệu dự kiến tuyển sinh các lớp đầu cấp, đảm bảo tính chủ động trong phương án xây dựng hệ thống chỉ tiêu tuyển sinh năm học mới phù hợp với thực tiễn, nhu cầu và định hướng phân luồng của ngành.
Ngay từ tháng 1-2026, Sở GD-ĐT đã rà soát dữ liệu dân cư nhằm điều tiết chỉ tiêu linh hoạt giữa các khu vực. Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% học sinh trong độ tuổi đều có chỗ học, đồng thời tăng dần tỷ lệ học sinh được học 2 buổi/ngày.
Về cơ sở vật chất, ngành GD-ĐT đã đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng, dự kiến đưa hàng trăm phòng học mới vào sử dụng ngay từ tháng 9-2026; Sở GD-ĐT đã làm việc với thủ trưởng các đơn vị trực thuộc để rà soát nhu cầu sửa chữa, mua sắm thiết bị năm 2026, nhằm đảm bảo đáp ứng các điều kiện hoạt động giáo dục năm học 2026-2027.
Điểm sáng trong công tác tuyển sinh năm học 2026-2027 là việc nâng cấp và tiếp tục triển khai hệ thống bản đồ số GIS trên quy mô toàn thành phố sau sáp nhập. Qua nhiều năm thí điểm (năm học 2023-2024) và triển khai thực tế (năm học 2024-2025 và 2025-2026), tuyển sinh bằng GIS đã trở thành công cụ đắc lực giúp hiện thực hóa nguyên tắc cho trẻ được học tại trường gần nơi cư trú nhất. Thành quả lớn nhất của công nghệ này là việc xóa bỏ hoàn toàn rào cản địa giới hành chính cứng nhắc giữa các phường, xã, từ đó giảm áp lực giao thông và tạo sự thuận tiện tối đa cho phụ huynh trong việc đưa đón con em.
Đến nay, công tác chuẩn bị về mặt dữ liệu và kỹ thuật đã cơ bản hoàn tất. Tuy nhiên để đảm bảo hiệu quả tuyển sinh đáp ứng mong đợi của nhân dân, Sở GD-ĐT tổ chức chạy thử phần mềm trên hệ thống nội bộ để đánh giá kết quả trước khi triển khai trên toàn địa bàn TP.HCM.
Quyết tâm xóa bỏ vùng lõm về hạ tầng trường lớp
+ Sau sáp nhập, TP.HCM chịu áp lực lớn về tình trạng chênh lệch điều kiện trường, lớp, sĩ số, trang thiết bị dạy học giữa các khu vực, đặc biệt là vùng trung tâm với ngoại thành. Sở GD-ĐT có lộ trình đồng bộ ra sao để đảm bảo mọi học sinh đều được thụ hưởng môi trường giáo dục tiêu chuẩn tương đương nhau?
– Tôi thấu hiểu nỗi trăn trở của phụ huynh học sinh về sự chênh lệch điều kiện giáo dục giữa các khu vực, đặc biệt là tại các vùng mới sáp nhập. Trong thời gian tới, tôi cam kết sẽ quyết liệt giám sát và thúc đẩy lộ trình đồng bộ hóa tiêu chuẩn cơ sở vật chất cho giáo dục với các hành động cụ thể sau:
Thứ nhất, quyết tâm xóa bỏ vùng lõm về hạ tầng trường lớp bằng việc thúc đẩy phân bổ ngân sách ưu tiên cho các khu vực đang có tỷ lệ phòng học thấp, đặc biệt là khu vực 2 (Bình Dương cũ) hiện chỉ đạt trên 200 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học so với mức gần 300 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học của các khu vực khác. Mục tiêu là đảm bảo đến năm 2030, mọi xã phường đều đạt tối thiểu 300 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học theo đúng nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố. Tôi cam kết giám sát tiến độ các dự án đang xây mới và nhiều dự án khác để sớm kéo giảm sĩ số lớp học xuống mức chuẩn.
Thứ hai, hiện đại hóa trang thiết bị thông qua chuyển đổi số. Việc quản lý bằng dữ liệu số sẽ giúp ngành giáo dục điều tiết thiết bị dạy học từ nơi thừa sang nơi thiếu, đảm bảo học sinh ở ngoại thành cũng được tiếp cận đầy đủ phòng thí nghiệm, bảng tương tác và công cụ học tập hiện đại như học sinh trung tâm.
Thứ ba, thực hiện đầy đủ chính sách an sinh giáo dục đặc thù, bảo vệ và thúc đẩy việc chi trả kịp thời các khoản hỗ trợ theo Nghị quyết số 80/2025/NQ-HĐND của HĐND TP, bao gồm tiền ăn trưa và kinh phí mua đồng phục cho học sinh từ mầm non đến THPT. Đồng thời, sẽ kiến nghị các cơ chế thu hút giáo viên giỏi về công tác tại vùng sâu, vùng xa để thu hẹp khoảng cách chất lượng giảng dạy.
Cuối cùng, tôi cam kết sẽ đảm bảo quyền lợi học tập công bằng thông qua việc giám sát chặt chẽ công tác tuyển sinh đầu cấp, đảm bảo nguyên tắc mọi học sinh đều được học tại trường công lập gần nhà nhất, thuận tiện nhất. Dù trong giai đoạn chuyển đổi có thể phải chấp nhận sĩ số cao tạm thời, nhưng lộ trình xây mới trường lớp phải được thực hiện khẩn trương để đảm bảo môi trường học tập lý tưởng cho các em.
Hướng tới hệ sinh thái học tập không biên giới
+ Sau sáp nhập, TP.HCM sẽ duy trì và phát triển các mô hình trường đặc thù như trường tiên tiến hội nhập quốc tế, trường học số như thế nào?
– Trường thực hiện nội dung giáo dục chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế hay Trường học số là những mô hình đặc thù của TP.HCM nhằm đào tạo giáo dục mũi nhọn, mục tiêu trang bị cho học sinh có đủ phẩm chất và năng lực của một công dân toàn cầu trong bối cảnh phát triển khoa học, công nghệ như hiện nay.
Từ tháng 1-2026, Sở GD-ĐT đã xây dựng bộ tiêu chuẩn Trường chất lượng cao, tiên tiến hội nhập quốc tế mới nhằm tập trung chuẩn hóa và nâng cao chất lượng các trường đang triển khai mô hình, đáp ứng yêu cầu quy mô phát triển giáo dục sau sáp nhập; hiện có 69 trường đang duy trì mô hình và đã chuyển tiếp sang bộ tiêu chuẩn mới. Việc duy trì được thực hiện theo hướng thực chất, có đánh giá định kỳ, bảo đảm công bằng và không chạy theo hình thức.
Về định hướng phát triển, việc mở rộng có lộ trình phù hợp quy hoạch và chiến lược phát triển giáo dục; khoảng 30 trường đăng ký thực hiện từ năm học 2026-2027 và hơn 300 trường dự kiến triển khai trong các giai đoạn tiếp theo.
Để chương trình giáo dục chất lượng cao đạt hiệu quả, Sở GD-ĐT đang nghiên cứu, xây dựng cơ chế đặc thù theo tinh thần Nghị định 84/2024/NĐ-CP nhằm tăng quyền tự chủ cho nhà trường về chuyên môn, nhân sự và tài chính, thu hút giáo viên giỏi, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc tham gia giảng dạy với chính sách đãi ngộ phù hợp. Quan điểm của Sở GD-ĐT là phát triển chương trình giáo dục chất lượng cao một cách bài bản, có lộ trình, có đánh giá và điều chỉnh kịp thời, để thực sự trở thành động lực đổi mới của ngành giáo dục thành phố. Do đó, việc phát triển mô hình sẽ đi đôi với bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục: học sinh trên địa bàn có đủ chỗ học và có cơ chế học bổng, hỗ trợ học sinh khó khăn.
Mô hình Trường học số được TP.HCM triển khai vào năm học 2024-2025 nhằm hướng tới mục tiêu hình thành những thế hệ công dân số. Hiện Sở GD-ĐT đã xác định lộ trình phát triển mô hình trường học số với những bước đi mang tính chiến lược và dài hạn. Trọng tâm của tầm nhìn này là mục tiêu xây dựng 1.000 trường học số đến năm 2030, tạo nên một mạng lưới giáo dục thông minh phủ khắp thành phố.
Để nâng cao chất lượng của mô hình và hiện thực hóa với quy mô lớn, ngành GD-ĐT đang tập trung hoàn thiện danh mục và định mức thiết bị chuẩn cho các lớp học số. Việc chuẩn hóa này không chỉ đảm bảo tính đồng bộ về hạ tầng mà còn giúp các nhà trường có căn cứ cụ thể để đầu tư, trang bị những công nghệ hiện đại nhất, phục vụ trực tiếp cho hoạt động giảng dạy và học tập tương tác.
Song song với việc củng cố hạ tầng, điểm đột phá trong chiến lược phát triển trường học số của thành phố chính là việc mở rộng hợp tác quốc tế với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, tiêu biểu như Google. Thông qua việc tích hợp dữ liệu giáo dục trên các nền tảng toàn cầu, Sở GD-ĐT hướng tới một hệ sinh thái học tập không biên giới, nơi học sinh có thể khai thác các ứng dụng giáo dục quốc tế một cách có tổ chức dưới sự quản lý chặt chẽ từ phía nhà trường và sở.
Đáng chú ý, toàn bộ nguồn dữ liệu khổng lồ phát sinh từ quá trình tương tác này sẽ trở thành nguồn nguyên liệu cho các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI), đây chính là nền tảng cốt lõi để cá nhân hóa quá trình học tập cho từng học sinh. Thay vì áp dụng một lộ trình chung, hệ thống AI sẽ phân tích đặc điểm và năng lực riêng biệt của mỗi em để gợi ý phương pháp tiếp cận phù hợp, đồng thời hỗ trợ giáo viên tối ưu hóa bài giảng, giúp việc dạy và học trở nên hiệu quả và nhân văn hơn. Với sự chuẩn bị bài bản từ danh mục thiết bị đến việc làm chủ dữ liệu lớn, mô hình trường học số của thành phố hứa hẹn sẽ tạo ra bước nhảy vọt trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.
3 trụ cột giám sát và quản lý hiệu quả xã hội hóa giáo dục
Trong bối cảnh TP.HCM đang nỗ lực đạt chỉ tiêu 300 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học vào năm 2030, áp lực về quỹ đất và vốn đầu tư là rất lớn, tôi cho rằng xã hội hóa là chìa khóa để thực hiện các hạng mục mà ngân sách Nhà nước chưa thể bao phủ ngay hoặc khó có thể triển khai nhanh chóng. Đó là việc triển khai các chương trình chuẩn quốc tế nhằm nâng cao năng lực ngoại ngữ, công nghệ của học sinh hay xây dựng các thư viện thông minh, các phòng thí nghiệm STEM/STEAM hiện đại, các không gian học tập số hóa theo định hướng chuyển đổi số của thành phố. Việc huy động nguồn lực từ các doanh nghiệp, tổ chức và các nhà hảo tâm sẽ giúp học sinh thành phố nhanh chóng được tiếp cận với những công nghệ giáo dục tiên tiến nhất thế giới.
Chủ trương xã hội hóa không đơn thuần là giải pháp tài chính tạm thời để lấp đầy khoảng trống ngân sách mà còn là một chiến lược quản trị hiện đại, là định hướng quan trọng để GD-ĐT TP tiến tới mục tiêu hội nhập quốc tế và xây dựng môi trường học tập hạnh phúc, hiện đại.
Huy động nguồn lực là quan trọng, nhưng quản lý ra sao để không xảy ra sai phạm, đặc biệt là để xã hội hóa không bị biến tướng thành lạm thu, ép buộc phụ huynh là trăn trở lớn nhất của cơ quan quản lý. Tôi cam kết, nếu được bầu làm đại biểu HĐND TP sẽ thực hiện giám sát và thúc đẩy việc quản lý nguồn lực này dựa trên ba trụ cột chính:
Thứ nhất, đảm bảo tính tự nguyện và đúng mục đích. Tôi sẽ yêu cầu các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm túc Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT và các hướng dẫn của Sở GD-ĐT. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng quy định mức đóng góp tối thiểu, không cào bằng hay ép buộc dưới mọi hình thức. Nguồn lực xã hội hóa phải được sử dụng đúng kế hoạch đã được phê duyệt, tập trung vào việc cải thiện điều kiện học tập trực tiếp cho học sinh như điều hòa, máy tính, nhà vệ sinh sạch sẽ và các hoạt động trải nghiệm thực tế.
Thứ hai, minh bạch hóa bằng công nghệ và giám sát cộng đồng. Tôi sẽ thúc đẩy việc áp dụng 100% thanh toán không dùng tiền mặt trong tất cả các cơ sở giáo dục. Việc kết nối các phần mềm quản lý thu chi với hệ thống ngân hàng không chỉ tạo thuận lợi cho phụ huynh mà còn giúp cơ quan quản lý và ban đại diện cha mẹ học sinh giám sát dòng tiền một cách minh bạch, tức thời. Mọi khoản thu ngoài học phí phải được niêm yết công khai và báo cáo quyết toán rõ ràng cho phụ huynh ngay từ đầu năm học.
Thứ ba, tận dụng cơ chế đặc thù để bứt phá hạ tầng. Tôi sẽ chủ động tham mưu và giám sát việc thực hiện các dự án Hợp tác công tư (PPP) và chương trình kích cầu đầu tư theo Nghị quyết 98/2023/QH15 của Quốc hội. Thành phố hiện đang kêu gọi đầu tư 110 dự án trường học với quy mô hơn 2.600 phòng học theo hình thức này. Đây là cơ hội vàng để chúng ta xây dựng những ngôi trường liên cấp đạt chuẩn quốc tế tại các khu vực dân số tăng nhanh mà không gây áp lực quá lớn lên chi ngân sách ngắn hạn.
Chính sách miễn học phí cho học sinh toàn thành phố từ năm học 2025-2026 là một bước tiến lớn về an sinh xã hội. Tuy nhiên, để chất lượng giáo dục không ngừng đi lên, xã hội hóa vẫn là động lực quan trọng. Tôi sẽ hành động để xã hội hóa giáo dục thực sự trở thành một hành trình tự nguyện, nhân văn, nơi sự đóng góp của mỗi cá nhân đều mang lại lợi ích cho con em chúng ta.
+ Trân trọng cảm ơn bà!
Đỗ Yến Hoa (thực hiện)
Bình luận (0)