Trong bối cảnh TP.HCM tiếp tục giữ vai trò trung tâm kinh tế lớn của cả nước, nhu cầu về nguồn nhân lực có tay nghề ngày càng tăng. Việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn được xem là một giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn cung lao động kỹ năng cho thị trường việc làm, đồng thời mở ra thêm cơ hội việc làm ổn định cho người lao động.
Theo Quyết định số 328/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030”, chương trình đặt mục tiêu đổi mới toàn diện hoạt động đào tạo nghề, gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao thu nhập cho người dân. Mỗi năm sẽ đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 1,5 triệu lao động nông thôn, trong đó đào tạo nghề phi nông nghiệp chiếm khoảng 70%. Mục tiêu quan trọng là nâng tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo lên trên 85%.
Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn lao động có kỹ năng tốt hơn cho thị trường việc làm, đặc biệt tại các đô thị lớn như TP.HCM – nơi đang thu hút lượng lớn lao động từ các địa phương.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM nhận định chương trình đổi mới đào tạo nghề nông thôn nếu được triển khai hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn lao động, qua đó hỗ trợ thị trường việc làm của TP.HCM. “Nguồn lao động sẽ có tay nghề và tác phong công nghiệp tốt hơn, giúp doanh nghiệp giảm chi phí đào tạo lại. Đồng thời, một bộ phận lao động có thể làm việc ngay tại địa phương nếu các khu công nghiệp và dịch vụ phát triển, từ đó giảm áp lực di cư lao động quá lớn về đô thị”, ông Trần Anh Tuấn chia sẻ. TP.HCM là trung tâm kinh tế năng động với nhu cầu lớn về lao động có kỹ năng trong các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ và chuyển đổi số. Khi chương trình đào tạo nghề ở khu vực nông thôn được triển khai đồng bộ, lao động từ các địa phương khi đến làm việc tại thành phố sẽ có nền tảng kỹ năng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.
Thực tế tuyển dụng hiện nay cho thấy nhiều lao động nông thôn vẫn gặp khó khăn khi tìm việc ổn định tại đô thị. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu kỹ năng phù hợp với môi trường làm việc hiện đại.
Ông Trần Anh Tuấn chia sẻ: “Qua thực tế tuyển dụng, lao động nông thôn hiện nay thường thiếu ba nhóm kỹ năng quan trọng. Thứ nhất là kỹ năng nghề chuyên môn, do nhiều người chỉ được đào tạo ngắn hạn nên chưa đáp ứng yêu cầu công nghệ mới của doanh nghiệp. Thứ hai là kỹ năng làm việc trong môi trường công nghiệp như kỷ luật lao động, làm việc nhóm và tuân thủ quy trình sản xuất. Thứ ba là kỹ năng số và ngoại ngữ cơ bản, trong khi doanh nghiệp ngày càng ứng dụng công nghệ trong sản xuất”.
Việc thiếu các kỹ năng này khiến nhiều lao động phải làm các công việc phổ thông hoặc thời vụ, thu nhập không ổn định. Do đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang từng bước điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng sát với nhu cầu của doanh nghiệp.
Theo ông Trần Anh Tuấn, xu hướng chung hiện nay là tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, đồng thời tăng thời lượng thực hành cho người học. Ông Trần Anh Tuấn chia sẻ: “Đào tạo nghề cần chuyển mạnh từ “dạy cái mình có” sang “dạy cái thị trường cần”. Các cơ sở đào tạo cần tăng thời gian thực hành, thực tập tại doanh nghiệp, đồng thời bổ sung các kỹ năng mới như kỹ năng số, vận hành thiết bị công nghệ và khả năng thích ứng với chuyển đổi số”.
Thực tế cho thấy mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp đang mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Khi được học tập và thực hành trong môi trường sản xuất, người học có cơ hội tiếp cận công việc thực tế và dễ tìm việc sau khi tốt nghiệp.
Anh Nguyễn Văn Hậu, 22 tuổi, quê Tiền Giang, hiện đang làm việc tại một xưởng cơ khí ở TP.HCM cho biết việc học nghề đã giúp anh có cơ hội việc làm ổn định. Anh Hậu chia sẻ: “Trước đây tôi chỉ nghĩ lên thành phố làm công nhân phổ thông. Nhưng khi học nghề cơ khí và được thực tập tại doanh nghiệp, tôi hiểu rõ công việc hơn và có cơ hội làm việc lâu dài”.
Không chỉ tạo cơ hội việc làm tại đô thị, đào tạo nghề ngay tại địa phương cũng giúp người lao động có thêm nhiều lựa chọn. Theo ông Trần Anh Tuấn, khi được đào tạo nghề phù hợp, người lao động có thể làm việc tại các doanh nghiệp hoặc khu công nghiệp ở địa phương, qua đó hạn chế tình trạng di cư lao động tự phát lên các thành phố lớn.
Ông Trần Anh Tuấn chia sẻ: “Đào tạo nghề tại địa phương giúp người lao động giảm chi phí học tập và sinh hoạt. Nếu được đào tạo đúng nghề, họ có thể làm việc tại các khu công nghiệp địa phương hoặc tự tạo việc làm thông qua các dịch vụ kỹ thuật, sửa chữa hoặc phát triển nông nghiệp công nghệ cao”.
Thực tế cho thấy nhiều lao động trẻ từ các tỉnh đã lựa chọn học nghề để nâng cao cơ hội việc làm. Chị Lê Thị Thanh, 24 tuổi, quê Vĩnh Long cho biết sau khi học nghề điện lạnh, chị đã tìm được việc làm tại một cửa hàng dịch vụ ở TP.HCM với thu nhập ổn định. Chị Thanh chia sẻ: “Nếu không học nghề, tôi chắc chỉ làm công việc thời vụ. Nhờ có tay nghề, tôi dễ xin việc hơn và thu nhập cũng tốt hơn”.
Trong xu hướng chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, việc lựa chọn ngành nghề phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng. Theo ông Trần Anh Tuấn, người lao động nông thôn nên ưu tiên những ngành nghề đang có nhu cầu cao trên thị trường lao động.
Ông Trần Anh Tuấn chia sẻ: “Các nhóm nghề như cơ khí – chế tạo, điện công nghiệp, tự động hóa, logistics, công nghệ thông tin ứng dụng, dịch vụ kỹ thuật như điện lạnh, sửa chữa thiết bị hoặc các ngành du lịch – dịch vụ đang có nhu cầu lớn. Đây là những lĩnh vực có khả năng mang lại thu nhập ổn định và cơ hội việc làm lâu dài”.
Nếu chương trình đào tạo nghề nông thôn được triển khai đồng bộ và gắn chặt với nhu cầu thị trường, đây sẽ là nguồn bổ sung nhân lực quan trọng cho TP.HCM và khu vực kinh tế phía Nam trong những năm tới.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ, đào tạo nghề cho lao động nông thôn không chỉ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn mở ra con đường việc làm bền vững cho nhiều người lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới.
Thương Nguyên
Bình luận (0)