Trong làn sóng chuyển dịch mạnh mẽ của tài chính số toàn cầu, Đà Nẵng đứng trước cơ hội hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc tế. Tuy nhiên, phía sau những cơ chế, chính sách và công nghệ, bài toán cốt lõi vẫn là con người – lực lượng quyết định khả năng vận hành, kiểm soát và phát triển hệ sinh thái tài chính số trong tương lai.
Theo các chuyên gia, thị trường tài sản mã hóa toàn cầu hiện đạt quy mô hơn 2.350 tỷ USD, với hơn 600 triệu người dùng và được dự báo có thể tăng lên 10.000 tỷ USD vào năm 2030. Điều đó cho thấy tài chính số đã trở thành một phần quan trọng của hệ thống tài chính toàn cầu. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một trong những thị trường năng động, với hơn 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa và dòng vốn đổ vào đạt trên 220 tỷ USD giai đoạn 2024-2025. Đà Nẵng, với định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế (IFC), đang đứng trước cơ hội tham gia sâu vào dòng chảy này, đồng thời đối diện với yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nhân lực là “điểm nghẽn” của tài chính số
Tại hội thảo “Tài chính số và khát vọng IFC Việt Nam: Vai trò của thế hệ kinh tế mới” diễn ra tại Đà Nẵng, ông Trần Việt Hùng – Cố vấn cấp cao Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam – cho rằng, nguồn nhân lực là điều kiện tiên quyết để các mô hình tài chính số vận hành minh bạch và hiệu quả. Việc hình thành lực lượng lao động am hiểu công nghệ, tài chính và chuẩn tuân thủ sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn như xây dựng IFC tại Việt Nam. Thực tế cho thấy, tài chính số đang làm thay đổi căn bản cấu trúc vận hành của ngành tài chính. Không còn phụ thuộc vào mạng lưới chi nhánh vật lý hay quy trình thủ công, các mô hình mới vận hành dựa trên dữ liệu, thuật toán và nền tảng blockchain. Điều này kéo theo yêu cầu hoàn toàn khác đối với nhân lực.
Một ví dụ điển hình là Tether – tổ chức phát hành stablecoin lớn trên thế giới đạt lợi nhuận khoảng 10 tỷ USD với chỉ 300 nhân sự, tương đương hơn 33 triệu USD lợi nhuận trên mỗi nhân viên. Mô hình “tinh gọn” này cho thấy giá trị cốt lõi nằm phần lớn ở chất lượng và năng lực công nghệ.
GS.TS Lê Văn Huy – Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế (ĐH Đà Nẵng) – nhấn mạnh: “Việc gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp là giải pháp then chốt. Sinh viên cần được tiếp cận sớm với kiến thức liên ngành và môi trường thực tiễn để nâng cao khả năng thích ứng trong bối cảnh tài chính số phát triển nhanh”.
PGS.TS Đặng Hữu Mẫn – Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Kinh tế (ĐH Đà Nẵng) – cho rằng, thách thức lớn nhất của sinh viên hiện nay không phải thiếu kiến thức mà là khả năng chuyển hóa kiến thức thành năng lực ứng dụng. Khi công nghệ đang tái cấu trúc toàn bộ dịch vụ tài chính, cách tiếp cận đào tạo truyền thống không còn phù hợp.
Về phía doanh nghiệp, TS. Trịnh Công Duy – Chủ tịch HĐQT Công ty DTS – nhận định, nhu cầu nhân lực đang dịch chuyển rõ rệt. Thị trường không chỉ cần lập trình viên blockchain mà còn cần các vị trí kết nối như phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, phát triển sản phẩm số và tuân thủ pháp lý. Những người trẻ có khả năng hiểu dòng tiền, mô hình kinh doanh và phối hợp với công nghệ sẽ có lợi thế vượt trội. Vì vậy, việc hình thành lực lượng nhân sự liên ngành đủ mạnh để vận hành hệ sinh thái tài chính số là vấn đề quan trọng cũng là “điểm nghẽn” cần tháo gỡ.
Từng bước thử nghiệm hệ sinh thái chính sách
Song song với vấn đề nhân lực, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý cho tài chính số. Hàng loạt chính sách quan trọng đã được ban hành, như nghị quyết về trung tâm tài chính quốc tế, Luật Công nghiệp công nghệ số (có hiệu lực từ năm 2026), cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan đến thị trường tài sản mã hóa.
| Trường ĐH Kinh tế (ĐH Đà Nẵng) và Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam ký kết hợp tác nhằm tăng cường gắn kết giữa đào tạo và doanh nghiệp công nghệ số. Hai bên sẽ phối hợp triển khai nghiên cứu, tổ chức hội thảo, đào tạo chuyên sâu và các hoạt động hướng nghiệp, đồng thời thúc đẩy chuyển giao tri thức và phát triển mô hình đào tạo gắn với nhu cầu thị trường. Việc hợp tác hướng đến hình thành hệ sinh thái nhân lực phục vụ mục tiêu xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại Đà Nẵng. |
Riêng tại Đà Nẵng, cơ chế sandbox mở ra không gian thử nghiệm cho các mô hình công nghệ tài chính mới. Đây được xem là bước đi quan trọng, cho phép TP vừa thử nghiệm, vừa kiểm soát rủi ro trong quá trình xây dựng IFC. Một trong những minh chứng rõ nét là dự án Basal Pay – ứng dụng thanh toán cho phép chuyển đổi tài sản số sang tiền Việt (VNĐ). Sau 5 tháng vận hành thử nghiệm, hệ thống đã ghi nhận hơn 5.000 tài khoản, tốc độ xử lý giao dịch từ 2-5 giây và tỷ lệ thành công đạt 98,5%.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thách thức vẫn còn rất lớn. Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam hiện đối mặt với nhiều vấn đề như thanh khoản còn mỏng, rủi ro bảo mật, sự thiếu đồng bộ giữa dữ liệu on-chain và off-chain, cũng như yêu cầu cao về kết nối và liên thông hệ thống. Trong bối cảnh đó, vai trò của nhân lực càng trở nên quan trọng. Không chỉ cần hiểu công nghệ, lực lượng này còn phải nắm vững các tiêu chuẩn tuân thủ như e-KYC, phòng chống rửa tiền, giám sát giao dịch và bảo vệ nhà đầu tư.
Theo bà Lê Vũ Hương Quỳnh – Giám đốc phát triển khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Tether, Việt Nam có nhiều lợi thế để tham gia sâu vào hệ sinh thái tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội, nguồn nhân lực cần được trang bị kiến thức liên ngành và tư duy làm việc quốc tế.
Ông Trần Huyền Dinh – Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam – cho rằng, câu chuyện trung tâm tài chính quốc tế của Đà Nẵng không chỉ nằm ở cơ chế đặc thù. Quan trọng hơn là khả năng hình thành một hạ tầng tài chính số có thể vận hành trong thực tế. Với mục tiêu thu hút lượng lớn khách quốc tế, Đà Nẵng cần xây dựng các kênh chuyển đổi giá trị minh bạch, phục vụ nhu cầu chi tiêu hợp pháp của du khách và nhà đầu tư, đồng thời giảm phụ thuộc vào các giao dịch không chính thức.
Vĩnh Yên
Bình luận (0)