Ung thư dạ dày không còn là bệnh lý chủ yếu gặp ở người lớn tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, đặt ra nhiều thách thức trong phát hiện sớm và lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp. Thực tế lâm sàng cho thấy không ít trường hợp người bệnh ở độ tuổi sinh viên – học sinh đã được chẩn đoán khi bệnh ở giai đoạn muộn, thậm chí đã di căn.
Theo chia sẻ của BS.CKII Nguyễn Viết Hải, Khoa Ngoại tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà còn là vấn đề mang tính toàn cầu. Tại các hội nghị chuyên ngành ung thư dạ dày quốc tế gần đây, nội dung về ung thư dạ dày ở người trẻ được dành riêng một phiên thảo luận, cho thấy mức độ quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng y khoa.
Đa số người trẻ được chẩn đoán ở giai đoạn muộn
Một trong những điểm đáng lưu ý là sự khác biệt về nguyên nhân gây bệnh giữa các nhóm tuổi. Ở các nước châu Á, trong đó có Việt Nam, ung thư dạ dày phần lớn liên quan đến yếu tố môi trường, chế độ ăn uống và tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori cao. Tuy nhiên, với người trẻ, yếu tố di truyền và đột biến gen lại cần được đặt ra như một hướng tiếp cận quan trọng.
“Ở người trẻ, khi phát hiện ung thư dạ dày, chúng tôi luôn phải đặt câu hỏi liệu bệnh nhân có yếu tố đột biến gen hay không. Đây là một trong những chìa khóa để hiểu vì sao bệnh xuất hiện sớm và tiến triển nhanh”, bác sĩ Hải chia sẻ.
Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là đa số người trẻ lại được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Nguyên nhân đến từ tâm lý chủ quan, cho rằng bản thân còn trẻ nên ít có nguy cơ mắc bệnh ác tính. Ngay cả trong thực hành lâm sàng, việc chỉ định nội soi dạ dày ở người trẻ đôi khi cũng thận trọng hơn, dẫn đến nguy cơ bỏ sót tổn thương ở giai đoạn sớm.
Thực tế tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân trẻ tuổi mắc ung thư dạ dày di căn. Trong đó, có trường hợp mới 18 tuổi, đang là học sinh lớp 12, nhưng đã được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Khi tiếp nhận ca bệnh, ngay cả đội ngũ bác sĩ cũng không khỏi bất ngờ bởi bệnh nhân có thể trạng tốt, các xét nghiệm cơ bản gần như bình thường.
Quá trình khai thác bệnh sử cho thấy bệnh nhân từng đi khám trước đó và đã được nội soi, sinh thiết nhưng chưa phát hiện tổn thương ác tính. Điều này phản ánh một thực tế khác trong chẩn đoán ung thư dạ dày ở người trẻ, đó là dạng tổn thương thâm nhiễm.
Ở thể bệnh này, khối u không phát triển thành khối sùi rõ ràng mà lan tỏa trong thành dạ dày, khiến việc lấy mẫu sinh thiết trở nên khó khăn. Tế bào ung thư thường nằm sâu dưới lớp niêm mạc, nên nếu chỉ lấy mẫu bề mặt có thể không phát hiện được. Do đó, nhiều trường hợp cần nội soi lặp lại nhiều lần mới có thể chẩn đoán xác định.
“Có những trường hợp phải soi đi soi lại nhiều lần nếu bác sĩ nghi ngờ. Đây là một trong những thách thức lớn trong phát hiện sớm”, bác sĩ Hải cho biết.
Lựa chọn hướng điều trị tích cực
Khi bệnh đã ở giai đoạn di căn, chiến lược điều trị sẽ có sự khác biệt đáng kể so với bệnh nhân lớn tuổi. Với người trẻ, lợi thế lớn nhất là thể trạng còn tốt, khả năng đáp ứng điều trị cao, cho phép bác sĩ lựa chọn hướng điều trị tích cực hơn.
Trong trường hợp bệnh nhân 18 tuổi nói trên, sau khi xác định có đột biến thụ thể, bác sĩ đã tư vấn điều trị kết hợp hóa trị và liệu pháp miễn dịch. Dù chi phí điều trị còn cao, nhưng với sự hỗ trợ từ bệnh viện và quyết tâm của gia đình, người bệnh đã có những đáp ứng tích cực ban đầu.
Sau các đợt điều trị, tình trạng ăn uống và sinh hoạt của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Kết quả chụp cắt lớp cho thấy khối u có đáp ứng, mở ra khả năng can thiệp phẫu thuật trong giai đoạn tiếp theo.
Tuy nhiên, việc lựa chọn thời điểm phẫu thuật không phải lúc nào cũng đơn giản. Theo bác sĩ Hải, dù có thể tiến hành mổ sau một số chu kỳ điều trị, nhưng với bệnh nhân trẻ có đáp ứng tốt, việc kéo dài điều trị nội khoa trước phẫu thuật có thể mang lại lợi ích tối ưu hơn.
| Trong bối cảnh bệnh có xu hướng trẻ hóa trong học sinh – sinh viên, việc kết hợp giữa tầm soát sớm, ứng dụng các tiến bộ về sinh học phân tử và cá thể hóa điều trị được xem là hướng đi cần thiết để nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời cải thiện tiên lượng cho người bệnh. |
“Chúng tôi cân nhắc rất kỹ thời điểm mổ. Nếu bệnh nhân dung nạp thuốc tốt, xét nghiệm ổn định, có thể tiếp tục điều trị để đạt hiệu quả tối đa trước khi phẫu thuật”, ông nói.
Một yếu tố khác cần được xem xét là khả năng hồi phục sau mổ. Với các trường hợp phải cắt toàn bộ dạ dày, quá trình hồi phục có thể kéo dài và ảnh hưởng đến thể trạng chung. Ở người trẻ, dù thể lực tốt nhưng cũng có những đặc điểm riêng, như độ nhạy cảm cao với thay đổi môi trường hoặc can thiệp y khoa, cần được cân nhắc kỹ trong quá trình điều trị.
Theo xu hướng hiện nay trên thế giới, thời gian điều trị trước phẫu thuật thường dao động trong khoảng 4 đến 6 tháng. Nếu kéo dài quá lâu, hiệu quả thu nhỏ khối u có thể không tăng thêm, thậm chí nguy cơ kháng thuốc hoặc tiến triển bệnh có thể xảy ra.
Trong khi đó, với bệnh nhân lớn tuổi, chiến lược điều trị thường thận trọng hơn. Việc kéo dài hóa trị có thể làm tăng tác dụng phụ tích lũy, ảnh hưởng đến chất lượng sống mà không mang lại lợi ích tương xứng. Do đó, bác sĩ thường cân nhắc phẫu thuật sớm hơn trong những trường hợp này.
Có thể thấy, ung thư dạ dày ở người trẻ không chỉ là vấn đề y khoa mà còn đặt ra nhiều thách thức về nhận thức cộng đồng. Việc phát hiện sớm vẫn là yếu tố then chốt, nhưng điều này đòi hỏi sự thay đổi trong cả thói quen khám sức khỏe của người dân lẫn cách tiếp cận của hệ thống y tế.
Các chuyên gia khuyến cáo, người trẻ không nên chủ quan với các triệu chứng tiêu hóa kéo dài như đau thượng vị, đầy bụng, chán ăn hay sụt cân không rõ nguyên nhân. Khi có dấu hiệu bất thường, cần đi khám sớm và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, trong đó nội soi dạ dày vẫn là phương pháp quan trọng nhất để phát hiện bệnh.
Thương Nguyên
Bình luận (0)