Theo bác sĩ Chuyên khoa Răng Hàm Mặt Nguyễn Thị Dễ thì rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ) là bệnh lý đang ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại. Bệnh này ngày càng trẻ hóa ở nhóm từ 15-25 tuổi. Một phần nguyên nhân đến từ áp lực học tập, sử dụng điện thoại liên tục, thức khuya và lối sống ít vận động. Bên cạnh đó, thói quen ăn nhanh, nhai một bên hoặc sử dụng đồ uống kích thích cũng khiến hệ cơ hàm của các bạn HS – SV hoạt động mất cân bằng.
Áp lực học hành, áp lực công việc âm thầm gây TMJ
Mới đây, trong một buổi nói chuyện chuyên đề về TMJ, bác sĩ Nguyễn Thị Dễ – Chi hội trưởng Chi hội Doanh nhân thuộc Hội Nữ tri thức TP.HCM (CEO Nha khoa Lovely) cho biết, trong xã hội hiện đại ngày nay thì áp lực học hành, áp lực công việc, stress kéo dài và mất ngủ đang âm thầm gây ra bệnh lý TMJ, ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống cũng như kết quả học tập, làm việc của các bạn trẻ.
Khớp thái dương hàm nằm ngay phía trước tai, là điểm nối giữa xương hàm dưới và hộp sọ. Đây là hệ thống phức tạp gồm khớp, cơ nhai, dây chằng và thần kinh vùng đầu – cổ – mặt hoạt động đồng bộ với nhau.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Dễ, khi cơ thể căng thẳng, não bộ thường phản ứng bằng cơ chế co cơ vô thức. Điều này khiến nhiều người có thói quen siết chặt hàm, nghiến răng khi ngủ hoặc co cứng cơ mặt mà chính họ cũng không nhận ra.
Trong quá trình điều trị, bác sĩ Dễ gặp khá nhiều trường hợp bệnh nhân đến khám không phải vì “đau răng”, mà vì mất ngủ kéo dài, đau đầu dai dẳng và cảm giác mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
Một bệnh nhân nữ là sinh viên than phiền khó ngủ nhiều tháng, ngủ không sâu, sáng dậy luôn mệt. Kèm theo đó là đau vùng thái dương, cổ vai gáy và cảm giác nặng đầu kéo dài. Trước đó đã đi khám nhiều chuyên khoa khác nhau nhưng chưa tìm ra nguyên nhân rõ ràng. Khi kiểm tra kỹ hơn, phát hiện bệnh nhân có khớp cắn không chuẩn, thói quen siết hàm và nghiến răng khi ngủ. Bên cạnh đó khớp thái dương hàm kêu nhẹ, cơ hàm và cơ vùng cổ luôn trong trạng thái căng. Vấn đề là do khớp thái dương hàm không hoạt động độc lập. Nó liên quan chặt chẽ đến hệ cơ – thần kinh – giấc ngủ.
Khi khớp bị rối loạn thì cơ hàm phải hoạt động bù trừ dẫn đến luôn trong trạng thái căng. Tín hiệu đau truyền liên tục lên hệ thần kinh trung ương hệ thần kinh giao cảm bị kích thích dẫn đến cơ thể khó “thả lỏng”. Hậu quả là khó ngủ, ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc. Mà khi đau đầu kéo dài, đặc biệt vùng thái dương thì cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi dù không làm việc nặng.
Cho nên TMJ không chỉ là bệnh của khớp. Mà là một rối loạn liên quan đến toàn bộ hệ thống khớp – cơ – thần kinh – thói quen – tâm lý.
“Các bạn trẻ làm công việc văn phòng, các bạn HS – SV hãy tự kiểm tra xem mình có đang gặp những dấu hiệu liên quan đến khớp thái dương hàm không? Đau khi nhai hoặc nói chuyện; Há miệng có tiếng kêu lục cục; Đau đầu, đau cổ vai gáy thường xuyên; Tai ù, lùng bùng tai; Nghiến răng khi ngủ; Khó há miệng rộng hoặc há miệng bị lệch… Nhiều người nghĩ đây chỉ là mệt mỏi thông thường, nhưng khi các triệu chứng kéo dài, cơ hàm và khớp hàm có thể đang chịu áp lực liên tục mỗi ngày. Việc xác định đúng nguyên nhân từ sớm sẽ giúp quá trình cải thiện dễ dàng hơn và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt, giấc ngủ và ăn nhai. Nếu các bạn đang gặp từ 2 dấu hiệu, hãy chủ động kiểm tra sớm để hiểu rõ tình trạng của mình” – bác sĩ Dễ khuyên!
Phải kiên trì điều trị
Theo bác sĩ Dễ, một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là nhiều người chỉ tìm đến bác sĩ khi tình trạng đau đã kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt. Trong khi đó, nếu phát hiện sớm TMJ thì sẽ có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh khớp cắn, thay đổi thói quen sinh hoạt, giảm stress và tập cơ chức năng thay vì phải can thiệp phức tạp. Từ những ca bệnh kéo dài nhiều năm không rõ nguyên nhân, bác sĩ Dễ từng bước giúp bệnh nhân tìm lại sự cân bằng sinh lý của khớp hàm, qua đó cải thiện chức năng ăn nhai và chất lượng sống.
| Bên cạnh điều trị cho người trưởng thành, bác sĩ Nguyễn Thị Dễ cũng theo đuổi hướng can thiệp cơ chức năng sớm cho trẻ em lứa tuổi mầm non và tiểu học nhằm phát hiện lệch hàm, sai khớp cắn hoặc các thói quen xấu ảnh hưởng đến quá trình phát triển. Bởi theo kinh nghiệm của bác sĩ Dễ, thì nhiều vấn đề TMJ ở người lớn thực chất bắt đầu từ những bất thường nhỏ ở khớp cắn từ thời thơ ấu nhưng không được phát hiện kịp thời. |
Bệnh lý TMJ ngày càng trẻ hóa, hóm từ 15-25 tuổi xuất hiện ngày càng nhiều trong các ca liên quan đến đau khớp hàm, nghiến răng và lệch khớp cắn. Một phần nguyên nhân đến từ áp lực học tập, sử dụng điện thoại liên tục, thức khuya và lối sống ít vận động. Bên cạnh đó, thói quen ăn nhanh, nhai một bên hoặc sử dụng đồ uống kích thích cũng khiến hệ cơ hàm của các bạn trẻ hoạt động mất cân bằng.
Cho nên việc điều trị bệnh lý này đòi hỏi sự kiên trì. “Tùy vào tình trạng cụ thể, phác đồ điều trị có thể bao gồm việc sử dụng máng nhai để giảm tải cho khớp, điều chỉnh khớp cắn, hướng dẫn kiểm soát các thói quen xấu như nghiến răng, kết hợp với các phương pháp thư giãn cơ hoặc can thiệp chỉnh nha, phục hình khi cần thiết. Ở những trường hợp nhẹ, việc điều chỉnh thói quen và thư giãn cơ có thể mang lại cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, nếu các yếu tố nền tảng không được kiểm soát, tình trạng có thể tái phát.
Điều quan trọng không phải là xử lý nhanh triệu chứng, mà là thiết lập lại sự ổn định lâu dài và giảm nguy cơ tái phát. Thời gian điều trị vì vậy có thể dao động từ khoảng 3 tháng đối với các trường hợp nhẹ, trung bình khoảng 6 tháng và có thể kéo dài đến 12 tháng ở những ca phức tạp hơn” – bác sĩ Dễ cho hay!
Trong hành trình điều trị, điều cần biết không phải là những thay đổi lớn mang tính tức thời, mà là những cải thiện nhỏ nhưng có ý nghĩa sâu sắc với bệnh nhân. Đó có thể là việc một người từng đau đầu kéo dài nhiều năm nay có thể ngủ ngon hơn, hay một người từng không dám ăn đồ cứng nay có thể ăn nhai bình thường mà không còn đau. Những thay đổi tưởng chừng đơn giản này lại góp phần giải tỏa áp lực tâm lý và cải thiện đáng kể chất lượng sống”.
Minh Châu (ghi)
Bình luận (0)