Trong bức tranh thị trường lao động TP.HCM những tháng đầu năm 2026, một nghịch lý đang dần lộ rõ: nhu cầu tuyển dụng vẫn ở mức cao, song không ít người lao động trung niên lại gặp khó khăn khi tìm việc. Khoảng cách giữa cung – cầu không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở sự lệch pha về kỹ năng, độ tuổi và yêu cầu thích ứng với môi trường làm việc mới.
Lao động độ tuổi trung niên thất nghiệp nhiều
Theo Sở Nội vụ TP.HCM, trong 3 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố ghi nhận 32.988 người đang hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trong đó nhóm lao động từ 30 đến 45 tuổi chiếm 18.109 người, tương đương 54%. Con số này cho thấy lao động trung niên đang chiếm tỷ trọng lớn trong nhóm thất nghiệp, phản ánh rõ những áp lực mà họ đang đối mặt trên thị trường việc làm.
Không chỉ là những con số khô khan, phía sau đó là những câu chuyện rất cụ thể. Chị Nguyễn Thị H., 38 tuổi, từng làm nhân viên hành chính tại một doanh nghiệp may mặc ở phường Thủ Đức, cho biết: “Tôi nghỉ việc từ cuối năm ngoái do công ty cắt giảm nhân sự. Từ đó đến nay đi xin việc nhiều nơi nhưng không dễ. Nhiều chỗ yêu cầu phải biết thêm phần mềm mới, hoặc ưu tiên người trẻ hơn”. Theo chị, dù có hơn 10 năm kinh nghiệm nhưng việc thích ứng với yêu cầu mới của thị trường không phải điều đơn giản.
Theo Sở Nội vụ TP.HCM, trong khi số người có nhu cầu tìm việc lên tới hơn 52.600 người thì nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp khoảng 82.700 vị trí. Tuy nhiên, sự phân bổ giữa các nhóm tuổi, ngành nghề và trình độ lại không đồng đều, dẫn đến tình trạng mất cân đối cung – cầu.
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp hiện nay có xu hướng ưu tiên tuyển dụng lao động trẻ, đặc biệt là dưới 40 tuổi. Đây là nhóm được đánh giá có khả năng thích ứng nhanh với công nghệ, quy trình mới và môi trường làm việc năng động. Trong khi đó, lao động trung niên dù có kinh nghiệm nhưng lại gặp trở ngại trong việc cập nhật kỹ năng, nhất là các kỹ năng liên quan đến công nghệ và vận hành hiện đại.
Không chỉ đối diện với rào cản về kỹ năng, nhóm lao động từ 30 đến 45 tuổi còn chịu nhiều áp lực về tài chính và gia đình. Theo Sở Nội vụ TP.HCM cho biết, đây là nhóm đã tích lũy kinh nghiệm, có xu hướng chuyển việc để cải thiện thu nhập hoặc môi trường làm việc, nhưng lại ưu tiên tính ổn định, phúc lợi, do đó khó linh hoạt trong lựa chọn việc làm.
Anh Trần Văn M., 42 tuổi, từng làm trong lĩnh vực logistics, cũng rơi vào tình trạng tương tự khi doanh nghiệp tái cơ cấu: “Công việc trước đây của tôi chủ yếu làm theo quy trình cũ. Bây giờ nhiều công ty chuyển sang quản lý bằng hệ thống, phần mềm, yêu cầu khác hẳn. Tôi phải học lại gần như từ đầu”. Anh cho biết thêm, ở độ tuổi này, việc vừa tìm việc, vừa học thêm kỹ năng mới khiến áp lực càng lớn.
Triển khai nhiều giải pháp kết nối cung – cầu lao động
Trước những thách thức này, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ nhóm lao động trung niên tiếp cận việc làm. Một trong những giải pháp trọng tâm là tổ chức các phiên giao dịch việc làm, cả trực tiếp và trực tuyến, tại các trụ sở và điểm tiếp nhận bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn. Đây được xem là cầu nối giúp người lao động tiếp cận doanh nghiệp nhanh hơn.
Bên cạnh đó, công tác kết nối cung – cầu lao động cũng được đẩy mạnh. Trung tâm chủ động làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu tuyển dụng cụ thể về số lượng, ngành nghề, mức lương và điều kiện làm việc; đồng thời rà soát, phân loại nguồn lao động để giới thiệu phù hợp hơn.
Một điểm đáng chú ý là việc tăng cường liên kết vùng trong công tác giới thiệu việc làm. Thông qua hệ thống các Trung tâm Dịch vụ việc làm ở nhiều tỉnh, thành, người lao động có thêm cơ hội tiếp cận việc làm ở các khu vực lân cận, mở rộng phạm vi tìm kiếm thay vì chỉ bó hẹp trong địa bàn TP.HCM.
Không dừng lại ở việc kết nối việc làm, công tác tư vấn định hướng nghề nghiệp cũng được chú trọng. Theo Sở Nội vụ TP.HCM cho biết, với lao động trung niên thất nghiệp, Trung tâm định hướng chuyển đổi nghề hoặc học thêm kỹ năng để tự tạo thu nhập, như nấu ăn, pha chế, trang điểm… đồng thời phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề để hỗ trợ học nghề, nâng cao trình độ kỹ năng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và tự động hóa ngày càng mạnh mẽ, thị trường lao động đang bước vào giai đoạn sàng lọc khắt khe hơn. Kinh nghiệm không còn là yếu tố duy nhất quyết định cơ hội việc làm, mà thay vào đó là khả năng thích ứng và học hỏi liên tục.
Với lao động trung niên, bài toán không chỉ là tìm việc mà còn là thích nghi với những thay đổi của thị trường. Điều này đòi hỏi sự chủ động từ chính người lao động, từ việc nâng cao kỹ năng đến thay đổi tư duy nghề nghiệp.
Ở góc độ quản lý, các chính sách hỗ trợ cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng linh hoạt, phù hợp hơn với từng nhóm lao động. Việc kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và người lao động sẽ là chìa khóa để thu hẹp khoảng cách cung – cầu, đặc biệt với nhóm lao động trung niên.
Thị trường lao động TP.HCM đang chuyển mình nhanh chóng, kéo theo những cơ hội mới nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Trong dòng chảy đó, nếu không kịp thích ứng, người lao động – nhất là lao động trung niên – rất dễ bị bỏ lại phía sau. Nhưng với sự hỗ trợ từ chính sách và nỗ lực tự thân, cơ hội vẫn còn, dù con đường tìm việc có thể dài hơn và nhiều thử thách hơn trước.
Thương Nguyên
Bình luận (0)