Theo TS. Huỳnh Văn Sơn, muốn con cái phát triển toàn diện, hãy bắt đầu từ một gia đình toàn vẹn. Bởi xây dựng gia đình toàn vẹn không chỉ vì cha mẹ, mà còn vì tương lai của con cái và hạnh phúc bền vững của cả gia đình.
Những “vết sẹo” trong tâm hồn con trẻ
Những năm gần đây, ly hôn có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa, trong đó các cặp vợ chồng trẻ chiếm tỷ lệ đáng kể. Nhiều nguyên nhân được chỉ ra như thiếu kỹ năng sống, bước vào hôn nhân khi chưa chuẩn bị đầy đủ về tâm lý, kinh tế và trách nhiệm gia đình, áp lực mưu sinh, cái tôi cá nhân lớn cùng khả năng giải quyết mâu thuẫn hạn chế khiến hôn nhân sớm rơi vào rạn nứt. Đặc biệt, ly hôn không chỉ chấm dứt mối quan hệ vợ chồng mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài, trong đó con trẻ là đối tượng chịu ảnh hưởng rõ nét và sâu sắc nhất.
Có thể nói rằng tình hình trẻ vị thành niên phạm tội và có những hành vi lệch chuẩn trong đời sống xã hội ngày càng trở nên phổ biến. Có thể đề cập đến nhiều nguyên nhân khác nhau trong cái nhìn tương tác đa chiều, nhưng góc nhìn gia đình là mang tính chất căn cơ về giáo dục nhất.
Gia đình là “chiếc nôi” của nhân cách, nơi ấy có tiếng ru hời, có những hơi thở mênh mang đầy ắp tình thương và có cả những giọt nước mắt trao cho con niềm tin đầu đời. Ở nơi ấy, trẻ lớn lên một cách tự nhiên nhất nhưng cũng được định hướng một cách đầy đặn nhất. Thế nhưng, những trường hợp khác nhau cho thấy nếu gia đình không toàn vẹn thì nhân cách trẻ có nguy cơ sai lệch.
Bắt đầu từ trường hợp của chị Thúy A. (Cần Thơ). Do chán nản cuộc sống nghèo nàn với chồng mà chị A. quyết định đi theo người đàn ông khác ở tận xứ Đài, bỏ lại đứa con trai 4 tuổi. Năm nay con trai chị A. lên 14 tuổi, vừa có hành vi tình dục với đứa em họ của mình nên bị người cha đánh thừa sống thiếu chết, bị cả họ hàng khinh rẻ… Dường như mọi người chỉ nhìn vào hành vi của cậu bé mà không nhận ra rằng chính gia đình đã đem đến hậu quả ngày nay. Cậu bảo rằng cậu rất ghét phụ nữ vì mẹ từng bỏ rơi mình, cậu bảo rằng cha cậu mỗi lần say xỉn là lôi cậu ra chửi mắng. Cậu bảo rằng cha cứ nhớ mẹ là lên mạng xem phim không lành mạnh… Không ai hiểu rằng chính sự không toàn vẹn của gia đình đã để lại những dấu ấn khó quên trong tâm hồn cậu.
Còn bạn nữ Anh K. (học sinh lớp 11) trở thành đầu gấu ngay tại ngôi trường đang học, chuyên trấn lột các bạn nữ nhà giàu. Bạn nữ nào muốn yên thân thì phải nộp tiền mỗi tháng cho K. Phát hiện bạn nữ nào yêu một bạn trai cùng trường hay cùng lớp là K. sẵn sàng tung tin để đe dọa cùng với gia đình. Ít ai hiểu rằng K. làm như thế vì trước đây em sống trong gia đình mà ba em luôn bạo hành mẹ. Ba mẹ em ly hôn khi em học lớp 8. Sau đó cả ba mẹ em đều bước thêm bước nữa, em về sống với bà nội và em “nổi loạn” như thế…
TS. Huỳnh Văn Sơn cũng cho rằng, người lớn cần chủ động bắt kịp nhịp sống của thời đại và điều chỉnh phương pháp nuôi dạy con cho phù hợp với những thay đổi của xã hội. Trong bối cảnh pháp luật ngày càng siết chặt các quy định liên quan đến bảo vệ trẻ em, các hành vi bạo lực đối với trẻ sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn, do đó cách ứng xử và giáo dục con trong gia đình cũng cần được nhìn nhận theo hướng tích cực và nhân văn hơn.
| Gia đình toàn vẹn, với sự đồng hành và thấu hiểu của cha mẹ, là môi trường nền tảng nuôi dưỡng trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và nhân cách. Mái ấm này giúp trẻ hình thành cảm xúc tích cực, tư duy đúng đắn và kỹ năng xã hội vững chắc cho tương lai. Nền tảng cảm xúc an toàn (Gia đình là “tấm gương cảm xúc”, giúp trẻ học cách nhận diện và điều chỉnh cảm xúc, từ đó hình thành sự tự tin và tư duy tích cực). Phát triển toàn diện thể chất và trí tuệ: (Sự chăm sóc, yêu thương và giáo dục nhất quán từ cha mẹ tạo điều kiện cho trẻ phát triển cả về sức khỏe thể chất lẫn trí tuệ, ngôn ngữ và khả năng nhận thức). Sự đồng hành và kết nối (Một gia đình hạnh phúc, nơi cha mẹ lắng nghe, chia sẻ và tương tác thường xuyên với con, là điểm tựa vững bền giúp trẻ cảm thấy được bảo vệ và yêu thương). Cho nên, gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng mà còn là nơi giáo dục, quyết định phần lớn sự trưởng thành và thành công của trẻ trong tương lai. |
Một quy luật hiển nhiên
TS. Huỳnh Văn Sơn nhận định, không thể phủ nhận rằng gia đình ảnh hưởng đặc biệt quan trọng đến với nhân cách của đứa trẻ. Việc cha mẹ thương yêu, chăm sóc và tôn trọng nhau trong gia đình để lại những dấu ấn tuyệt đẹp trong đời sống tâm lý của trẻ. Ngược lại, những mất mát, tổn thương trong đời sống gia đình làm cho trẻ bị ảnh hưởng tiêu cực rất đáng kể. Đừng nghĩ rằng đứa trẻ không nhạy cảm khi cha mẹ cố tình che giấu mâu thuẫn và những xung đột của mình. Chỉ cần bớt đi vài lời yêu thương, những buổi cơm lạnh lẽo, thiếu hẳn các cuộc dạo chơi hay du lịch cùng nhau. Trẻ sẽ hụt hẫng và hiểu rằng gia đình mình không hẳn còn là điểm tựa. Cơ chế hụt hẫng tâm lý sẽ xảy ra, trẻ sẽ thiếu hẳn suy nghĩ lạc quan trong cuộc sống. Trẻ không còn tư duy tích cực cũng như nhu cầu hoàn thiện mình để hướng về những động cơ của gia đình thì ngay lập tức nhân cách trẻ sẽ bị ảnh hưởng. Có lẽ cha mẹ sẽ không hiểu rằng, với các cảnh “đĩa bay chén bay” sẽ để lại những ám ảnh không thể nào phai của trẻ. Có lẽ cha mẹ cũng không nhận ra rằng sự la hét nhau của mình trong đời sống vợ chồng dần dần làm cho trẻ trỗi dậy phản ứng tự vệ lẫn suy nghĩ tiêu cực. Phản ứng sẽ xảy ra ở trẻ và đẩy trẻ thực hiện những hành vi mà chính trẻ cũng không kiểm soát. Hoặc một xu hướng khác sẽ xảy ra là trẻ sẽ hành động theo kiểu của mình để gây sự chú ý. Khi không thỏa mãn được, nhu cầu này sẽ có nguy cơ biến tướng thành những hành vi lệch chuẩn xã hội và lệch cả chuẩn tâm lý của chính mình…
Những nghiên cứu tâm lý cho thấy, khi khảo sát hồ sơ của những trẻ em phạm pháp hoặc có nguy cơ phạm pháp bằng các hành vi lệch chuẩn thì có đến 70% trong số ấy gia đình của trẻ có vấn đề. Hãy trả cho trẻ em một môi trường sống tốt nhất và đúng nghĩa để nhân cách hoàn thiện.
Minh Châu
Bình luận (0)